Superdiversiteit - Dirk Geldolf
Module 6
1. Kosmopolitische blik 1.5. Waarom begrijpen we de ethisch-culturele
diversiteit onvoldoende als we in termen
1.1. Verklaar waarom de werkelijkheid sneller van wij-en-zij blijven denken?
verandert dan onze ogen.
Het wij-zij-denken reduceert de
Onze manier van kijken en de begrippen werkelijkheid tot zwart-wit
die we gebruiken (zoals autochtoon/ tegenstellingen, waardoor we blind
allochtoon), stammen vaak uit een tijd worden voor de steeds complexere en
met minder complexe migratiepatronen,. ambivalente realiteit van
Vandaag is de sociale realiteit door superdiversiteit. Het belemmert ons om te
opeenvolgende migratiegolven echter zo zien hoe mensen verschillende loyaliteiten
ingrijpend veranderd dat oude labels de en identiteiten tegelijkertijd kunnen
enorme "diversiteit in de diversiteit" niet combineren,.
meer kunnen vatten,,.
1.6. Wat bedoelt Beck met het ‘methodologisch
1.2. Waarom is denken in termen van wij-en- nationalisme ? Waarom schiet deze
zij op vele domeinen normaal? benadering volgens hem tekort?
Mensen zoeken in tijden van snelle Methodologisch nationalisme is de
verandering en onzekerheid vaak houvast neiging om de samenleving uitsluitend te
bij hun eigen groep voor een gevoel van analyseren binnen de grenzen van de
zekerheid en identiteit. Dit wij-gevoel natiestaat, waarbij nationaliteit de
wordt versterkt door de verschillen met belangrijkste maatstaf is,. Deze
'anderen' te benadrukken, wat helpt om benadering schiet tekort omdat mensen
de complexe wereld overzichtelijker te in een geglobaliseerde wereld steeds
maken. vaker over landsgrenzen heen leven en
hun referentiekader niet langer beperkt is
tot één land,.
1.3. Welke 2 vormen van sociaal kapitaal
onderscheidt Putnam?
1.7. Wat bedoelt Beck met een
De Amerikaanse politicoloog Robert ‘kosmopolitische blik ? Wat zijn de
Putnam maakt een onderscheid tussen basiskenmerken?
'bonding' en 'bridging' sociaal kapitaal.
De kosmopolitische blik is een analytisch
kader dat de werkelijkheid bekijkt voorbij
1.4. Wat is het verschil tussen bonding en de grenzen van nationale staten en
bridging? etnische hokjes.
• Bonding verwijst naar het versterken De basiskenmerken zijn:
van netwerken binnen een min of meer • De erkenning van meervoudige
homogene groep van gelijken (bijv. identiteiten
binnen de eigen etnische • Het accepteren van ambivalentie
gemeenschap),. • Het zien van de globale verbondenheid
in het dagelijkse leven.
• Bridging heeft een overbruggend
karakter en richt zich op relaties tussen
zeer diverse mensen, over grenzen van 1.8. Waarom vindt Beck een ‘kosmopolitische
leeftijd, sociale positie of afkomst heen,. blik noodzakelijk om de werkelijkheid
vandaag te begrijpen?
Omdat onze steden de facto
kosmopolitisch zijn geworden; mensen
leven, werken en wonen samen ondanks
hun verschillende nationale of etnische
’ ’ ’
, 1.13. Wat betekent transnationaliteit?
achtergronden,. Alleen met deze blik
kunnen we de reële sociale processen Transnationaliteit is het proces waarbij
zien zonder verblind te worden door migranten en hun gezinnen duurzame
verouderde categorieën,. sociale, economische en politieke relaties
onderhouden die de grenzen van
natiestaten overschrijden,. Men leeft als
1.9. Waarom zijn steden kosmopolitischer dan het ware in meerdere werelden tegelijk,
de rest van Vlaanderen? ondersteund door moderne
communicatiemiddelen,.
Steden fungeren als knooppunten in
internationale netwerken van migratie,
geld, technologie en cultuur,. In steden 1.14. Waarin verschilt de wettelijke stad van
zoals Antwerpen en Brussel is de de werkelijke stad?
superdiversiteit van onderop zichtbaar in
de straten, scholen en winkels, waar • wettelijke stad is gebaseerd op
invloeden van over de hele wereld o ciële bevolkingscijfers en
samenkomen. nationaliteiten.
• werkelijke stad omvat echter ook
tienduizenden mensen die niet in de
1.10. Wat is het verschil tussen een of/of en statistieken staan, zoals pendelaars,
een en/en-denken inzake identiteiten? studenten die er niet gedomicilieerd
zijn, en mensen zonder papieren,.
Of/of-denken dwingt mensen te kiezen
(bijv. ben je Belg óf migrant?), terwijl en/
en-logica erkent dat mensen meerdere 1.15. Met een kosmopolitische blik zien we
identiteiten tegelijk kunnen hebben beter de reële stad. Wat betekent dit
(bijv. een Marokkaanse Nederlander die concreet voor Ant werpen?
ook supporter is van Feyenoord en een
trotse Rotterdammer),. In Antwerpen betekent dit dat we zien dat
de stad een majority-minority city is
waar 55% van de inwoners een
1.11. Waarom hebben alle mensen meervoudige migratieachtergrond heeft,. Het toont een
identiteiten? Wat betekent dit voor realiteit waarin etnische diversiteit de
mensen met een migratiegeschiedenis? norm is, in plaats van een afwijking van
een vermeende homogene meerderheid.
Iedereen combineert verschillende rollen
op basis van gender, beroep, hobby’s of
woonplaats,. Voor mensen met een 1.16. Wat verstaan we onder de onzichtbare
migratiegeschiedenis betekent dit vaak stad?
dat zij identiteiten uit verschillende
culturen combineren, wat leidt tot een De onzichtbare stad bestaat uit mensen
gelaagde identiteit,. die fysiek aanwezig zijn in de stad, maar
statistisch onzichtbaar blijven, zoals
asielzoekers in procedure,
1.12. Wat betekent ambivalentie in het transitmigranten en mensen zonder
omgaan met meervoudige identiteiten? wettig verblijfsstatuut die vaak in de
informele economie werken.
Ambivalentie verwijst naar de spanning
en het tegelijkertijd ervaren van 1.17 Welke demogra sche ont wikkelingen
verschillende, soms tegenstrijdige maken Vlaanderen kosmopolitischer en
gevoelens of loyaliteiten,. Het is de hoe zien we dit vandaag al?
erkenning dat identiteit niet vaststaat
maar voortdurend in beweging is tussen De demogra sche transitie, waarbij
verschillende invloedsferen,. oudere generaties met minder
migratiewortels worden opgevolgd door
zeer diverse jongere generaties, maakt de
samenleving onvermijdelijk
kosmopolitischer,. Dit zien we vandaag al
ffi
fi fi
Module 6
1. Kosmopolitische blik 1.5. Waarom begrijpen we de ethisch-culturele
diversiteit onvoldoende als we in termen
1.1. Verklaar waarom de werkelijkheid sneller van wij-en-zij blijven denken?
verandert dan onze ogen.
Het wij-zij-denken reduceert de
Onze manier van kijken en de begrippen werkelijkheid tot zwart-wit
die we gebruiken (zoals autochtoon/ tegenstellingen, waardoor we blind
allochtoon), stammen vaak uit een tijd worden voor de steeds complexere en
met minder complexe migratiepatronen,. ambivalente realiteit van
Vandaag is de sociale realiteit door superdiversiteit. Het belemmert ons om te
opeenvolgende migratiegolven echter zo zien hoe mensen verschillende loyaliteiten
ingrijpend veranderd dat oude labels de en identiteiten tegelijkertijd kunnen
enorme "diversiteit in de diversiteit" niet combineren,.
meer kunnen vatten,,.
1.6. Wat bedoelt Beck met het ‘methodologisch
1.2. Waarom is denken in termen van wij-en- nationalisme ? Waarom schiet deze
zij op vele domeinen normaal? benadering volgens hem tekort?
Mensen zoeken in tijden van snelle Methodologisch nationalisme is de
verandering en onzekerheid vaak houvast neiging om de samenleving uitsluitend te
bij hun eigen groep voor een gevoel van analyseren binnen de grenzen van de
zekerheid en identiteit. Dit wij-gevoel natiestaat, waarbij nationaliteit de
wordt versterkt door de verschillen met belangrijkste maatstaf is,. Deze
'anderen' te benadrukken, wat helpt om benadering schiet tekort omdat mensen
de complexe wereld overzichtelijker te in een geglobaliseerde wereld steeds
maken. vaker over landsgrenzen heen leven en
hun referentiekader niet langer beperkt is
tot één land,.
1.3. Welke 2 vormen van sociaal kapitaal
onderscheidt Putnam?
1.7. Wat bedoelt Beck met een
De Amerikaanse politicoloog Robert ‘kosmopolitische blik ? Wat zijn de
Putnam maakt een onderscheid tussen basiskenmerken?
'bonding' en 'bridging' sociaal kapitaal.
De kosmopolitische blik is een analytisch
kader dat de werkelijkheid bekijkt voorbij
1.4. Wat is het verschil tussen bonding en de grenzen van nationale staten en
bridging? etnische hokjes.
• Bonding verwijst naar het versterken De basiskenmerken zijn:
van netwerken binnen een min of meer • De erkenning van meervoudige
homogene groep van gelijken (bijv. identiteiten
binnen de eigen etnische • Het accepteren van ambivalentie
gemeenschap),. • Het zien van de globale verbondenheid
in het dagelijkse leven.
• Bridging heeft een overbruggend
karakter en richt zich op relaties tussen
zeer diverse mensen, over grenzen van 1.8. Waarom vindt Beck een ‘kosmopolitische
leeftijd, sociale positie of afkomst heen,. blik noodzakelijk om de werkelijkheid
vandaag te begrijpen?
Omdat onze steden de facto
kosmopolitisch zijn geworden; mensen
leven, werken en wonen samen ondanks
hun verschillende nationale of etnische
’ ’ ’
, 1.13. Wat betekent transnationaliteit?
achtergronden,. Alleen met deze blik
kunnen we de reële sociale processen Transnationaliteit is het proces waarbij
zien zonder verblind te worden door migranten en hun gezinnen duurzame
verouderde categorieën,. sociale, economische en politieke relaties
onderhouden die de grenzen van
natiestaten overschrijden,. Men leeft als
1.9. Waarom zijn steden kosmopolitischer dan het ware in meerdere werelden tegelijk,
de rest van Vlaanderen? ondersteund door moderne
communicatiemiddelen,.
Steden fungeren als knooppunten in
internationale netwerken van migratie,
geld, technologie en cultuur,. In steden 1.14. Waarin verschilt de wettelijke stad van
zoals Antwerpen en Brussel is de de werkelijke stad?
superdiversiteit van onderop zichtbaar in
de straten, scholen en winkels, waar • wettelijke stad is gebaseerd op
invloeden van over de hele wereld o ciële bevolkingscijfers en
samenkomen. nationaliteiten.
• werkelijke stad omvat echter ook
tienduizenden mensen die niet in de
1.10. Wat is het verschil tussen een of/of en statistieken staan, zoals pendelaars,
een en/en-denken inzake identiteiten? studenten die er niet gedomicilieerd
zijn, en mensen zonder papieren,.
Of/of-denken dwingt mensen te kiezen
(bijv. ben je Belg óf migrant?), terwijl en/
en-logica erkent dat mensen meerdere 1.15. Met een kosmopolitische blik zien we
identiteiten tegelijk kunnen hebben beter de reële stad. Wat betekent dit
(bijv. een Marokkaanse Nederlander die concreet voor Ant werpen?
ook supporter is van Feyenoord en een
trotse Rotterdammer),. In Antwerpen betekent dit dat we zien dat
de stad een majority-minority city is
waar 55% van de inwoners een
1.11. Waarom hebben alle mensen meervoudige migratieachtergrond heeft,. Het toont een
identiteiten? Wat betekent dit voor realiteit waarin etnische diversiteit de
mensen met een migratiegeschiedenis? norm is, in plaats van een afwijking van
een vermeende homogene meerderheid.
Iedereen combineert verschillende rollen
op basis van gender, beroep, hobby’s of
woonplaats,. Voor mensen met een 1.16. Wat verstaan we onder de onzichtbare
migratiegeschiedenis betekent dit vaak stad?
dat zij identiteiten uit verschillende
culturen combineren, wat leidt tot een De onzichtbare stad bestaat uit mensen
gelaagde identiteit,. die fysiek aanwezig zijn in de stad, maar
statistisch onzichtbaar blijven, zoals
asielzoekers in procedure,
1.12. Wat betekent ambivalentie in het transitmigranten en mensen zonder
omgaan met meervoudige identiteiten? wettig verblijfsstatuut die vaak in de
informele economie werken.
Ambivalentie verwijst naar de spanning
en het tegelijkertijd ervaren van 1.17 Welke demogra sche ont wikkelingen
verschillende, soms tegenstrijdige maken Vlaanderen kosmopolitischer en
gevoelens of loyaliteiten,. Het is de hoe zien we dit vandaag al?
erkenning dat identiteit niet vaststaat
maar voortdurend in beweging is tussen De demogra sche transitie, waarbij
verschillende invloedsferen,. oudere generaties met minder
migratiewortels worden opgevolgd door
zeer diverse jongere generaties, maakt de
samenleving onvermijdelijk
kosmopolitischer,. Dit zien we vandaag al
ffi
fi fi
