1
Methodiek van de diagnostiek
HC1: introductie
Diagnostiek is:
- Het uitvoeren van testen. Kan onderdeel zijn, maar hoeft niet.
- Het stellen van een DSM classificatie. Is een onderdeel van diagnostiek,
maar niet het doel. Om samen te vatten wat voor gedrag er bij iemand
speelt
- Richt zich niet alleen op het individu. Let juist op het systeem rondom het
kind.
- Normatief
- Gaat juist niet om hokjes denken en etiketten opplakken
- Kost veel tijd en geld, ga daarom doelgericht te werk. Is de tijd en moeite
waard
- Is altijd noodzakelijk. Altijd een klein stukje nodig, maar niet alle
onderdelen zijn altijd noodzakelijk.
Therapeutic assessment: helping the parents to get into the kids’ shoes. Assessor
‘translates’ the kids’ mind for the parent.
Cursusdoel: scholing in het wetenschappelijk professioneel verantwoord
uitvoeren van diagnostiek. Dit moet expliciet, transparant, controleerbaar en
gebruikmakend van valide theorieën en instrumenten. Dit doe je via de
diagnostische cyclus.
De diagnostische cyclus:
Begint met de aanmelding, dan:
- KA = Klachtanalyse wat is de hulpvraag van de cliënt? Opbouwen van
de relatie met mensen.
- PA = probleemanalyse maak een zo objectief mogelijk beeld van de
situatie en het aanwezige gedrag (zowel probleem- als positief gedrag).
Kijk ook naar de ernst van problematiek. Probeer een antwoord te krijgen
op de onderkennende vraag (wat is er aan de hand?)
, 2
- VA = verklaringsanalyse elke factoren hebben deze problemen
veroorzaakt? Probeer een antwoord te krijgen op de verklarende vraag
(waarom is dit aan de hand?)
- IA = indicatieanalyse wat voor soort behandelingen passen bij de
oorzaken? Hoe kunnen we eraan gaan werken en welke behandelingen
passen bij dit gezin? Probeer een antwoord te krijgen op de indicerende
vraag (wat moet er aan gedaan worden?)
Wetenschappelijk verantwoorde diagnostiek:
- Maak gebruik van wetenschappelijk empirische kennis
- Toetst veronderstellingen over de werkelijkheid aan feiten (hypothese
toetsend model)
- Transparantie gevolgde argumentatie en procedure
- Cliëntbetrokkenheid (cliënt zien als medeonderzoeker, daarom moet je ook
transparant zijn)
Toch blijkt dat gezinnen zich vaak niet gehoord voelen en onvoldoende
meegenomen worden in de te maken keuzes.
HC2: Klacht en hulpvraaganalyse
Diagnostische cyclus is een cyclisch proces. Je kan bij de pijlen zowel heen als
terug. De stippellijnen geven wegen aan die mogelijk zijn, maar minder voor de
hand liggend.
De vijf fasen van de handelingsgerichte diagnostiek:
, 3
Bij de aanmelding gaat men kijken of de cliënt op de goede plek is en of er
genoeg reden is om het diagnostisch proces in te gaan. Veel overlap met
diagnostische cyclus. De diagnostische cyclus blijft het uitgangspunt.
Aanmelding en type traject
Cliënt zelf: hulpverleningstraject: zowel procedure als inhoudelijk enige vrijheid
dwz hoe het traject eruit zal zien, varieert per aanmelding, afhankelijk van
hulpvraag
Externe opdrachtgever: dienstverleningstraject. Weinig speelruimte. Rechter bij
betrokken.
Aanmeldingstraject:
- Wat ging eraan vooraf? (eerder hulpverlening voor dezelfde problemen?)
- Wie zijn betrokken, formele posities? Is afhankelijk van leeftijd van de
cliënt.
Onder 12 zijn ouders opdrachtgevers, bij OTS gezinsvoogd direct
betrokkene
12-16 ouders opdrachtgevers, maar toestemming jeugdige vragen om
mee te werken
16-18 jeugdige cliënt/opdrachtgever, betrokkenheid ouders bespreken
(niet wettelijk verplicht)
Voortzetting traject, wanneer verder?
- Positie betrokkenen niet in strijd met wettelijke bepalingen
- Bereid om afspraken te maken
- Onderzoek is nodig
- Onderzoek is uitvoerbaar
vervolgtraject bepalen
- wat zal er nu gaan gebeuren, afspraken maken en op papier zetten
- welke vragen kunnen wel / niet beantwoord worden
- soms in hulpverlening onvoldoende vrijheid om vraaggericht te werken
resultaat aanmeldingsfase
, 4
- verslag van maken, startcontract, meegeven aan ouders zodat ze er nog
op terug kunnen komen
Pas op: juiste combinatie van relationeel en zakelijke attitude
Klachtanalyse
In Klachtanalyse belevingen en verwachtingen nagaan van
cliëntopvoeders/client.
Filmpje: het is belangrijk om echt aandacht te besteden aan de cliënt en
betrokken te zijn. Dan werkt het placebo effect namelijk in je voordeel omdat de
cliënt meer vertrouwen in je heeft. Dit is het belang van belevingen en
verwachtingen.
Fase 1 intakefase
Aanmeldreden, hulpvragen, wensen en verwachtingen
Verwachtingen ten aanzien van:
- de rol van de professional (wat ga je doen)
- de rol van het cliëntsysteem (wat moeten of mogen ze doen)
- de uitkomsten van het traject (wat hopen ze of vrezen ze)
- de beslissingsbevoegdheid van betrokkenen (wie beslist wat)
- het tijdspad (hoe lang gaat het duren)
Waarom is er een aparte fase van de klachtanalyse
- Ethisch: cliënt is een medemens en verantwoordelijk persoon,
medeonderzoeker
- Professioneel: samenwerkingsrelatie. Het is belangrijk dat je een band hebt
met je cliënt
- Klinisch-methodisch: de hulpvraag stuurt het diagnostisch proces
In de handelingsgerichte diagnostiek (schema met blokjes hierboven) is er geen
aparte fase voor de klachtanalyse. Deze valt voor een groot deel samen met de
intakefase.
Wat zijn klachten?
Klachten zijn uitspraken van cliëntopvoeders/cliëntjeugdige dat het gedrag of de
situatie van de jeugdige of de gevolgen daavan voor de jeugdige zelf of diens
omgeving als
Methodiek van de diagnostiek
HC1: introductie
Diagnostiek is:
- Het uitvoeren van testen. Kan onderdeel zijn, maar hoeft niet.
- Het stellen van een DSM classificatie. Is een onderdeel van diagnostiek,
maar niet het doel. Om samen te vatten wat voor gedrag er bij iemand
speelt
- Richt zich niet alleen op het individu. Let juist op het systeem rondom het
kind.
- Normatief
- Gaat juist niet om hokjes denken en etiketten opplakken
- Kost veel tijd en geld, ga daarom doelgericht te werk. Is de tijd en moeite
waard
- Is altijd noodzakelijk. Altijd een klein stukje nodig, maar niet alle
onderdelen zijn altijd noodzakelijk.
Therapeutic assessment: helping the parents to get into the kids’ shoes. Assessor
‘translates’ the kids’ mind for the parent.
Cursusdoel: scholing in het wetenschappelijk professioneel verantwoord
uitvoeren van diagnostiek. Dit moet expliciet, transparant, controleerbaar en
gebruikmakend van valide theorieën en instrumenten. Dit doe je via de
diagnostische cyclus.
De diagnostische cyclus:
Begint met de aanmelding, dan:
- KA = Klachtanalyse wat is de hulpvraag van de cliënt? Opbouwen van
de relatie met mensen.
- PA = probleemanalyse maak een zo objectief mogelijk beeld van de
situatie en het aanwezige gedrag (zowel probleem- als positief gedrag).
Kijk ook naar de ernst van problematiek. Probeer een antwoord te krijgen
op de onderkennende vraag (wat is er aan de hand?)
, 2
- VA = verklaringsanalyse elke factoren hebben deze problemen
veroorzaakt? Probeer een antwoord te krijgen op de verklarende vraag
(waarom is dit aan de hand?)
- IA = indicatieanalyse wat voor soort behandelingen passen bij de
oorzaken? Hoe kunnen we eraan gaan werken en welke behandelingen
passen bij dit gezin? Probeer een antwoord te krijgen op de indicerende
vraag (wat moet er aan gedaan worden?)
Wetenschappelijk verantwoorde diagnostiek:
- Maak gebruik van wetenschappelijk empirische kennis
- Toetst veronderstellingen over de werkelijkheid aan feiten (hypothese
toetsend model)
- Transparantie gevolgde argumentatie en procedure
- Cliëntbetrokkenheid (cliënt zien als medeonderzoeker, daarom moet je ook
transparant zijn)
Toch blijkt dat gezinnen zich vaak niet gehoord voelen en onvoldoende
meegenomen worden in de te maken keuzes.
HC2: Klacht en hulpvraaganalyse
Diagnostische cyclus is een cyclisch proces. Je kan bij de pijlen zowel heen als
terug. De stippellijnen geven wegen aan die mogelijk zijn, maar minder voor de
hand liggend.
De vijf fasen van de handelingsgerichte diagnostiek:
, 3
Bij de aanmelding gaat men kijken of de cliënt op de goede plek is en of er
genoeg reden is om het diagnostisch proces in te gaan. Veel overlap met
diagnostische cyclus. De diagnostische cyclus blijft het uitgangspunt.
Aanmelding en type traject
Cliënt zelf: hulpverleningstraject: zowel procedure als inhoudelijk enige vrijheid
dwz hoe het traject eruit zal zien, varieert per aanmelding, afhankelijk van
hulpvraag
Externe opdrachtgever: dienstverleningstraject. Weinig speelruimte. Rechter bij
betrokken.
Aanmeldingstraject:
- Wat ging eraan vooraf? (eerder hulpverlening voor dezelfde problemen?)
- Wie zijn betrokken, formele posities? Is afhankelijk van leeftijd van de
cliënt.
Onder 12 zijn ouders opdrachtgevers, bij OTS gezinsvoogd direct
betrokkene
12-16 ouders opdrachtgevers, maar toestemming jeugdige vragen om
mee te werken
16-18 jeugdige cliënt/opdrachtgever, betrokkenheid ouders bespreken
(niet wettelijk verplicht)
Voortzetting traject, wanneer verder?
- Positie betrokkenen niet in strijd met wettelijke bepalingen
- Bereid om afspraken te maken
- Onderzoek is nodig
- Onderzoek is uitvoerbaar
vervolgtraject bepalen
- wat zal er nu gaan gebeuren, afspraken maken en op papier zetten
- welke vragen kunnen wel / niet beantwoord worden
- soms in hulpverlening onvoldoende vrijheid om vraaggericht te werken
resultaat aanmeldingsfase
, 4
- verslag van maken, startcontract, meegeven aan ouders zodat ze er nog
op terug kunnen komen
Pas op: juiste combinatie van relationeel en zakelijke attitude
Klachtanalyse
In Klachtanalyse belevingen en verwachtingen nagaan van
cliëntopvoeders/client.
Filmpje: het is belangrijk om echt aandacht te besteden aan de cliënt en
betrokken te zijn. Dan werkt het placebo effect namelijk in je voordeel omdat de
cliënt meer vertrouwen in je heeft. Dit is het belang van belevingen en
verwachtingen.
Fase 1 intakefase
Aanmeldreden, hulpvragen, wensen en verwachtingen
Verwachtingen ten aanzien van:
- de rol van de professional (wat ga je doen)
- de rol van het cliëntsysteem (wat moeten of mogen ze doen)
- de uitkomsten van het traject (wat hopen ze of vrezen ze)
- de beslissingsbevoegdheid van betrokkenen (wie beslist wat)
- het tijdspad (hoe lang gaat het duren)
Waarom is er een aparte fase van de klachtanalyse
- Ethisch: cliënt is een medemens en verantwoordelijk persoon,
medeonderzoeker
- Professioneel: samenwerkingsrelatie. Het is belangrijk dat je een band hebt
met je cliënt
- Klinisch-methodisch: de hulpvraag stuurt het diagnostisch proces
In de handelingsgerichte diagnostiek (schema met blokjes hierboven) is er geen
aparte fase voor de klachtanalyse. Deze valt voor een groot deel samen met de
intakefase.
Wat zijn klachten?
Klachten zijn uitspraken van cliëntopvoeders/cliëntjeugdige dat het gedrag of de
situatie van de jeugdige of de gevolgen daavan voor de jeugdige zelf of diens
omgeving als
