Architecturale ontwerp principes
H1 Ontwerprichtlijnen
1.1 Definitie en belang van ontwerprichtlijnen
Wat zijn ontwerprichtlijnen?
Afspraken of regels die aangeven hoe iets ontworpen of vormgegeven wordt.
Zorgt voor functionaliteit, veiligheid, duurzaamheid, kwaliteit en
gebruiksvriendelijkheid.
Kort: Ontwerprichtlijnen = afspraken & regels die het ontwerp van gebouwen sturen.
Functionele richtlijnen & toegankelijkheid
➔ Zorgen dat een gebouw bruikbaar en comfortabel is voor de gebruiker.
Deurbreedtes, lichtinval, zicht…
Esthetische richtlijnen
➔ Samenhang & harmonie, schoonheid & aansluiting op de omgeving.
Dakvormen, gevelmaterialen…
Technische richtlijnen
➔ Veiligheid, stabiliteit en presentatie van het gebouw
Brandveiligheid, geluidisolatie
Duurzaamheidsrichtlijnen
➔ Milieuvriendelijkheid en energie-efficiëntie
Hernieuwbare materialen, regenwateropvang
1.2 Wie bepaalt deze richtlijnen
➔ Bouwheer, gebruiker, architect, ingenieur, wettelijk kader, context, stedenbouw
Bouwheer/gebruiker
➔ Subjectief: programma van eisen
➔ Objectief: functionaliteit
Architect
➔ Subjectief: esthetisch, principieel
➔ Objectief: technisch (ingenieur)
Architecturale ontwerpprincipes – Denolf Daniel
1
, Wet
➔ Macro niveau: bouwgrenzen, bouwhoogte, groenbehoud…
➔ Meso niveau: plat/hellend dak, kleur geels, schrijnwerk…
➔ Micro niveau: dorpels, vluchtwegen, hoogte vensterbank…
Context
➔ Objectief: oriëntatie, geografie, bestaande beplanting, helling, water, zichten,
waterstromen wind…
1.3 Waarom zijn deze richtlijnen essentieel binnen de architectuur?
➔ Functionaliteit:
- Functies op de verkeerde plaats
- Geen plaats om te circuleren
➔ Duurzaamheid, constructief, structureel:
- Schimmel, condensatie
- Verzakkingen
- Slecht geïsoleerde woning
- Niet toekomstgericht
Conclusie: Zodat gebouwen passen in hun omgeving, veilig en bruikbaar zijn en voldoen
aan de wettelijke en kwaliteitsnormen.
1.4 Hoe zijn deze ontwerprichtlijnen tot stand gekomen
Dmv. Een samenspel van:
1. Historische ontwikkeling
2. Wet- en regelgeving
3. Maatschappelijke behoeften
4. Professionele inzichten
Sommige zijn geadviseerd andere zijn verplicht.
Ook via onderzoeken
➔ Vb. Buildwise = verplicht, standaarden, normen
➔ Vb. doctoraat = Aanbevelingen, adviseren
Architecturale ontwerpprincipes – Denolf Daniel
2
H1 Ontwerprichtlijnen
1.1 Definitie en belang van ontwerprichtlijnen
Wat zijn ontwerprichtlijnen?
Afspraken of regels die aangeven hoe iets ontworpen of vormgegeven wordt.
Zorgt voor functionaliteit, veiligheid, duurzaamheid, kwaliteit en
gebruiksvriendelijkheid.
Kort: Ontwerprichtlijnen = afspraken & regels die het ontwerp van gebouwen sturen.
Functionele richtlijnen & toegankelijkheid
➔ Zorgen dat een gebouw bruikbaar en comfortabel is voor de gebruiker.
Deurbreedtes, lichtinval, zicht…
Esthetische richtlijnen
➔ Samenhang & harmonie, schoonheid & aansluiting op de omgeving.
Dakvormen, gevelmaterialen…
Technische richtlijnen
➔ Veiligheid, stabiliteit en presentatie van het gebouw
Brandveiligheid, geluidisolatie
Duurzaamheidsrichtlijnen
➔ Milieuvriendelijkheid en energie-efficiëntie
Hernieuwbare materialen, regenwateropvang
1.2 Wie bepaalt deze richtlijnen
➔ Bouwheer, gebruiker, architect, ingenieur, wettelijk kader, context, stedenbouw
Bouwheer/gebruiker
➔ Subjectief: programma van eisen
➔ Objectief: functionaliteit
Architect
➔ Subjectief: esthetisch, principieel
➔ Objectief: technisch (ingenieur)
Architecturale ontwerpprincipes – Denolf Daniel
1
, Wet
➔ Macro niveau: bouwgrenzen, bouwhoogte, groenbehoud…
➔ Meso niveau: plat/hellend dak, kleur geels, schrijnwerk…
➔ Micro niveau: dorpels, vluchtwegen, hoogte vensterbank…
Context
➔ Objectief: oriëntatie, geografie, bestaande beplanting, helling, water, zichten,
waterstromen wind…
1.3 Waarom zijn deze richtlijnen essentieel binnen de architectuur?
➔ Functionaliteit:
- Functies op de verkeerde plaats
- Geen plaats om te circuleren
➔ Duurzaamheid, constructief, structureel:
- Schimmel, condensatie
- Verzakkingen
- Slecht geïsoleerde woning
- Niet toekomstgericht
Conclusie: Zodat gebouwen passen in hun omgeving, veilig en bruikbaar zijn en voldoen
aan de wettelijke en kwaliteitsnormen.
1.4 Hoe zijn deze ontwerprichtlijnen tot stand gekomen
Dmv. Een samenspel van:
1. Historische ontwikkeling
2. Wet- en regelgeving
3. Maatschappelijke behoeften
4. Professionele inzichten
Sommige zijn geadviseerd andere zijn verplicht.
Ook via onderzoeken
➔ Vb. Buildwise = verplicht, standaarden, normen
➔ Vb. doctoraat = Aanbevelingen, adviseren
Architecturale ontwerpprincipes – Denolf Daniel
2
