BEGRIPPENLIJST SID
THEMA 1: BEELDVORMING
Ons socialisatieproces (opvoeding) en ons referentiekader beslissen hoe wij naar de wereld kijken, en die manier van kijken bepaald dan ook welke
informatie/berichten uit de media wij onthouden. Wat we normaal vinden stellen we amper in vraag.
Beeldvorming
Het proces waarbij een beeld of indruk van personen, groepen, gebeurtenissen of onderwerpen wordt gevormd. Dit kan bewust of onbewust gebeuren
en wordt beïnvloed door media, persoonlijke ervaringen, sociale context en culturele normen. Onze beelden hebben invloed op wat we denken, voelen
en hoe we handelen.
Confirmation bias
De neiging om informatie te zoeken, interpreteren en onthouden op een manier die je eigen bestaande opvattingen of overtuigingen bevestigt, terwijl
tegenstrijdige informatie wordt genegeerd of afgewezen.
Discriminatie
o Institutionele discriminatie: Ongelijke behandeling of uitsluiting die plaatsvindt binnen instellingen, systemen of structuren, vaak zonder
expliciete intentie, maar voortkomend uit beleid, regels of gewoontes.
o (Inter)persoonlijke discriminatie: Discriminatie die plaatsvindt tussen individuen of groepen, vaak in de vorm van negatieve vooroordelen of
ongelijke behandeling gebaseerd op kenmerken zoals etniciteit, geslacht of religie.
Etnisch profileren
Het gebruik van etniciteit, huidskleur of culturele achtergrond als (enige of belangrijkste) criterium voor verdenking, controle of behandeling door
bijvoorbeeld politie of andere autoriteiten.
Framing (gebeurt tijdens een boodschap)
Het proces waarbij een boodschap of nieuwsitem wordt gepresenteerd binnen een bepaald kader, waardoor de betekenis en interpretatie ervan worden
beïnvloed. Dit kan gebeuren door middel van beeldgebruik, woordkeuze of de context waarin de boodschap wordt geplaatst, met als doel de perceptie
van het publiek te sturen.
Bv. Een protest kan worden geframed als een "vreedzame demonstratie" of een "chaotische rel" De woordkeuze beïnvloedt hoe mensen de(zelfde) situatie
beoordelen.
Mediatisering
De toenemende invloed van media op hoe gebeurtenissen, onderwerpen en mensen worden waargenomen, waarbij media niet alleen verslag doen,
maar ook actief de werkelijkheid mede vormgeven.
Microagressies
Kleine, vaak onbedoelde uitspraken, handelingen of gedragingen die een negatieve of kwetsende boodschap overbrengen aan personen uit
gemarginaliseerde groepen.
Microkwetsingen
Specifeke momenten of ervaringen waarbij iemand zich gekwetst of buitengesloten voelt door subtiele acties, woorden of gedrag, vaak zonder dat de
dader zich hiervan bewust is.
Priming (gebeurt voor de boodschap)
Het psychologische effect waarbij eerdere blootstelling aan een stimulus onbewust de reactie op een volgende stimulus beïnvloedt, zoals associaties
die beeldvorming en gedrag sturen. (= Het subtiel beïnvloeden van een bepaalde manier van denken.)
Racisme
Een ideologie of gedragsvorm die stelt dat bepaalde rassen superieur of inferieur zijn aan andere, met als resultaat structurele ongelijkheid,
discriminatie en uitsluiting.
Racismewijsheid
Het vermogen om racisme te herkennen, te begrijpen en te analyseren, en actief bij te dragen aan de bestrijding ervan.
Representatie
De manier waarop bepaalde groepen, culturen of identiteiten worden afgebeeld in media, kunst, politiek en andere publieke domeinen, met invloed op
hoe ze door de samenleving worden waargenomen. Dit beïnvloed ook vaak de manier waarop wij kijken naar die groepen.
Stereotypen
Algemene beelden over de kenmerken, eigenschappen en gedrag van een groep (de beelden kunnen zowel positief als negatief zijn). Iedereen heeft
stereotypes en dat is normaal want het is een manier van ons brein om dingen te categoriseren en eenvoudiger/sneller op te slagen.
o Impliciete stereotypen: Onbewuste, automatische associaties of verwachtingen over groepen of individuen, vaak beïnvloed door culturele
normen.
o Expliciete stereotypen: Bewuste, uitgesproken overtuigingen of veronderstellingen over groepen of individuen, vaak gebaseerd op generalisaties.
Vooroordelen
Vooringenomen ideeën of houdingen tegenover een persoon of groep, gebaseerd op oppervlakkige of stereotype kenmerken, zonder rekening te houden
met individuele verschillen.
1
, Wit privilege
De onzichtbare voordelen en kansen die witte mensen vaak genieten binnen een maatschappij die systematisch ongelijkheid reproduceert, gebaseerd
op huidskleur.
Witte onschuld
Het concept waarbij witte mensen ontkennen betrokken te zijn bij racisme of het bestaan ervan, en zichzelf als neutraal of onschuldig positioneren, zelfs
in een context van structurele ongelijkheid.
UNIA
Het centrum voor gelijke kansen , tegen discriminatie en racismebestrijding
Stereotype – vooroordeel – discriminatie
Stereoypes zorgen voor vooroordelen, en die twee samen leiden tot discriminatie ! + Goed het verschil kennen en kunnen herkennen tussen deze 3.
THEMA 2: SUPERDIVERSITEIT
Superdiversiteit
Binnen diversiteit onstaat er nog meer diversiteit. Het is een term die de complexiteit van diversiteit in een samenleving benadrukt, waarbij verschillende
factoren zoals etniciteit, cultuur, migratie en sociaaleconomische achtergrond elkaar beïnvloeden. Het kijkt naar de vele lagen van diversiteit in een
voortdurend veranderende samenleving.
Actief pluralisme
Een houding en beleid waarbij verschillen tussen culturen, religies en overtuigingen niet alleen worden erkend, maar actief worden gewaardeerd en
ondersteund om bij te dragen aan sociale cohesie en samenwerking.
Bv. Een school die culturele evenementen organiseert, verschillende religieuze feestdagen viert en lesmateriaal biedt dat diverse perspectieven weerspiegelt,
om zo samenwerking en sociale cohesie te bevorderen.
Passief pluralisme
Een benadering waarbij de aanwezigheid van verschillende culturen, religies en overtuigingen wordt geaccepteerd, maar zonder actieve inspanningen
om deze diversiteit te waarderen of te ondersteunen. Verschillen worden erkend, maar er wordt weinig tot niks gedaan om samenwerking of integratie
actief te bevorderen.
Creolisering
Het proces waarbij verschillende culturele elementen met elkaar verweven raken, waardoor nieuwe culturele vormen ontstaan. Dit gebeurt vaak in
contexten van langdurige interculturele interactie. De dominante cuktuur neemt de elementen over.
Globalisering
De toenemende wereldwijde verwevenheid van economieën, culturen, technologieën en communicatie, wat leidt tot intensievere uitwisseling van
ideeën, goederen en mensen.
Identiteitsassen
De verschillende dimensies van iemands identiteit, zoals gender, etniciteit, religie, sociale klasse, seksualiteit en leeftijd. Deze assen interageren met
elkaar en beïnvloeden hoe een persoon zichzelf ziet en wordt gezien in de samenleving. Ze bepalen in welke maten we kansen krijgen in de maatschappij
of waarin we met hindernissen geconftonteerd worden
Integratie
Het proces waarbij individuen of groepen worden opgenomen in een samenleving, waarbij zij zowel deelnemen aan de dominante cultuur als aspecten
van hun eigen culturele identiteit behouden.
Assimilatie
Het proces waarbij een individu of groep de culturele normen, waarden en gewoonten van een andere (meestal dominante) cultuur overneemt, vaak ten
koste van de eigen oorspronkelijke cultuur. Het doel van assimilatie is volledige integratie, waarbij het verschil tussen de verschillende groepen in de
samenleving verdwijnt en iedereen zich aanpast aan de dominante cultuur.
Majority-minority cities
Steden waarin geen enkele bevolkingsgroep een absolute meerderheid vormt, en de samenleving wordt gekenmerkt door een grote diversiteit aan
etnische, culturele en religieuze groepen. (= De meerderheid van de bevolking behoort tot een minderheid. In steden: meerderheid van inwoners heeft
een migratie achtergrond)
Meertaligheid
Het vermogen om meerdere talen te spreken of het bestaan van meerdere talen in een gemeenschap. In superdiverse contexten wordt meertaligheid
vaak gezien als een bron van kracht en identiteit.
Meervoudige identiteit
Het idee dat mensen verschillende identiteiten hebben die elkaar overlappen, zoals etniciteit, religie, gender en taal, en dat deze identiteiten flexibel en
situationeel zijn.
2
THEMA 1: BEELDVORMING
Ons socialisatieproces (opvoeding) en ons referentiekader beslissen hoe wij naar de wereld kijken, en die manier van kijken bepaald dan ook welke
informatie/berichten uit de media wij onthouden. Wat we normaal vinden stellen we amper in vraag.
Beeldvorming
Het proces waarbij een beeld of indruk van personen, groepen, gebeurtenissen of onderwerpen wordt gevormd. Dit kan bewust of onbewust gebeuren
en wordt beïnvloed door media, persoonlijke ervaringen, sociale context en culturele normen. Onze beelden hebben invloed op wat we denken, voelen
en hoe we handelen.
Confirmation bias
De neiging om informatie te zoeken, interpreteren en onthouden op een manier die je eigen bestaande opvattingen of overtuigingen bevestigt, terwijl
tegenstrijdige informatie wordt genegeerd of afgewezen.
Discriminatie
o Institutionele discriminatie: Ongelijke behandeling of uitsluiting die plaatsvindt binnen instellingen, systemen of structuren, vaak zonder
expliciete intentie, maar voortkomend uit beleid, regels of gewoontes.
o (Inter)persoonlijke discriminatie: Discriminatie die plaatsvindt tussen individuen of groepen, vaak in de vorm van negatieve vooroordelen of
ongelijke behandeling gebaseerd op kenmerken zoals etniciteit, geslacht of religie.
Etnisch profileren
Het gebruik van etniciteit, huidskleur of culturele achtergrond als (enige of belangrijkste) criterium voor verdenking, controle of behandeling door
bijvoorbeeld politie of andere autoriteiten.
Framing (gebeurt tijdens een boodschap)
Het proces waarbij een boodschap of nieuwsitem wordt gepresenteerd binnen een bepaald kader, waardoor de betekenis en interpretatie ervan worden
beïnvloed. Dit kan gebeuren door middel van beeldgebruik, woordkeuze of de context waarin de boodschap wordt geplaatst, met als doel de perceptie
van het publiek te sturen.
Bv. Een protest kan worden geframed als een "vreedzame demonstratie" of een "chaotische rel" De woordkeuze beïnvloedt hoe mensen de(zelfde) situatie
beoordelen.
Mediatisering
De toenemende invloed van media op hoe gebeurtenissen, onderwerpen en mensen worden waargenomen, waarbij media niet alleen verslag doen,
maar ook actief de werkelijkheid mede vormgeven.
Microagressies
Kleine, vaak onbedoelde uitspraken, handelingen of gedragingen die een negatieve of kwetsende boodschap overbrengen aan personen uit
gemarginaliseerde groepen.
Microkwetsingen
Specifeke momenten of ervaringen waarbij iemand zich gekwetst of buitengesloten voelt door subtiele acties, woorden of gedrag, vaak zonder dat de
dader zich hiervan bewust is.
Priming (gebeurt voor de boodschap)
Het psychologische effect waarbij eerdere blootstelling aan een stimulus onbewust de reactie op een volgende stimulus beïnvloedt, zoals associaties
die beeldvorming en gedrag sturen. (= Het subtiel beïnvloeden van een bepaalde manier van denken.)
Racisme
Een ideologie of gedragsvorm die stelt dat bepaalde rassen superieur of inferieur zijn aan andere, met als resultaat structurele ongelijkheid,
discriminatie en uitsluiting.
Racismewijsheid
Het vermogen om racisme te herkennen, te begrijpen en te analyseren, en actief bij te dragen aan de bestrijding ervan.
Representatie
De manier waarop bepaalde groepen, culturen of identiteiten worden afgebeeld in media, kunst, politiek en andere publieke domeinen, met invloed op
hoe ze door de samenleving worden waargenomen. Dit beïnvloed ook vaak de manier waarop wij kijken naar die groepen.
Stereotypen
Algemene beelden over de kenmerken, eigenschappen en gedrag van een groep (de beelden kunnen zowel positief als negatief zijn). Iedereen heeft
stereotypes en dat is normaal want het is een manier van ons brein om dingen te categoriseren en eenvoudiger/sneller op te slagen.
o Impliciete stereotypen: Onbewuste, automatische associaties of verwachtingen over groepen of individuen, vaak beïnvloed door culturele
normen.
o Expliciete stereotypen: Bewuste, uitgesproken overtuigingen of veronderstellingen over groepen of individuen, vaak gebaseerd op generalisaties.
Vooroordelen
Vooringenomen ideeën of houdingen tegenover een persoon of groep, gebaseerd op oppervlakkige of stereotype kenmerken, zonder rekening te houden
met individuele verschillen.
1
, Wit privilege
De onzichtbare voordelen en kansen die witte mensen vaak genieten binnen een maatschappij die systematisch ongelijkheid reproduceert, gebaseerd
op huidskleur.
Witte onschuld
Het concept waarbij witte mensen ontkennen betrokken te zijn bij racisme of het bestaan ervan, en zichzelf als neutraal of onschuldig positioneren, zelfs
in een context van structurele ongelijkheid.
UNIA
Het centrum voor gelijke kansen , tegen discriminatie en racismebestrijding
Stereotype – vooroordeel – discriminatie
Stereoypes zorgen voor vooroordelen, en die twee samen leiden tot discriminatie ! + Goed het verschil kennen en kunnen herkennen tussen deze 3.
THEMA 2: SUPERDIVERSITEIT
Superdiversiteit
Binnen diversiteit onstaat er nog meer diversiteit. Het is een term die de complexiteit van diversiteit in een samenleving benadrukt, waarbij verschillende
factoren zoals etniciteit, cultuur, migratie en sociaaleconomische achtergrond elkaar beïnvloeden. Het kijkt naar de vele lagen van diversiteit in een
voortdurend veranderende samenleving.
Actief pluralisme
Een houding en beleid waarbij verschillen tussen culturen, religies en overtuigingen niet alleen worden erkend, maar actief worden gewaardeerd en
ondersteund om bij te dragen aan sociale cohesie en samenwerking.
Bv. Een school die culturele evenementen organiseert, verschillende religieuze feestdagen viert en lesmateriaal biedt dat diverse perspectieven weerspiegelt,
om zo samenwerking en sociale cohesie te bevorderen.
Passief pluralisme
Een benadering waarbij de aanwezigheid van verschillende culturen, religies en overtuigingen wordt geaccepteerd, maar zonder actieve inspanningen
om deze diversiteit te waarderen of te ondersteunen. Verschillen worden erkend, maar er wordt weinig tot niks gedaan om samenwerking of integratie
actief te bevorderen.
Creolisering
Het proces waarbij verschillende culturele elementen met elkaar verweven raken, waardoor nieuwe culturele vormen ontstaan. Dit gebeurt vaak in
contexten van langdurige interculturele interactie. De dominante cuktuur neemt de elementen over.
Globalisering
De toenemende wereldwijde verwevenheid van economieën, culturen, technologieën en communicatie, wat leidt tot intensievere uitwisseling van
ideeën, goederen en mensen.
Identiteitsassen
De verschillende dimensies van iemands identiteit, zoals gender, etniciteit, religie, sociale klasse, seksualiteit en leeftijd. Deze assen interageren met
elkaar en beïnvloeden hoe een persoon zichzelf ziet en wordt gezien in de samenleving. Ze bepalen in welke maten we kansen krijgen in de maatschappij
of waarin we met hindernissen geconftonteerd worden
Integratie
Het proces waarbij individuen of groepen worden opgenomen in een samenleving, waarbij zij zowel deelnemen aan de dominante cultuur als aspecten
van hun eigen culturele identiteit behouden.
Assimilatie
Het proces waarbij een individu of groep de culturele normen, waarden en gewoonten van een andere (meestal dominante) cultuur overneemt, vaak ten
koste van de eigen oorspronkelijke cultuur. Het doel van assimilatie is volledige integratie, waarbij het verschil tussen de verschillende groepen in de
samenleving verdwijnt en iedereen zich aanpast aan de dominante cultuur.
Majority-minority cities
Steden waarin geen enkele bevolkingsgroep een absolute meerderheid vormt, en de samenleving wordt gekenmerkt door een grote diversiteit aan
etnische, culturele en religieuze groepen. (= De meerderheid van de bevolking behoort tot een minderheid. In steden: meerderheid van inwoners heeft
een migratie achtergrond)
Meertaligheid
Het vermogen om meerdere talen te spreken of het bestaan van meerdere talen in een gemeenschap. In superdiverse contexten wordt meertaligheid
vaak gezien als een bron van kracht en identiteit.
Meervoudige identiteit
Het idee dat mensen verschillende identiteiten hebben die elkaar overlappen, zoals etniciteit, religie, gender en taal, en dat deze identiteiten flexibel en
situationeel zijn.
2
