Samenvatting Functieleer, deel 1 H1

J.W. 2025-2026



functieleer, deel 1
inhoudstafel
1. situering van psychologie als wetenschap en functieleer als basidomein
1.1 psychologie als wetenschap
-​ 1.1.1 dualisme
-​ 1.1.2 monisme
1.1.2.1 ontologie (materialisme)
1.1.2.2 epistemologie (idealisme)
-​ 1.1.3 Fechner’s visie: dualisme vs. monisme
-​ 1.1.4 psychofysica
1.1.4.1 elemente der psychophysik (1860)
1.2 hedendaagse opvatting/definitie van de psychologie
-​ 1.2.1 complexe wisselwerking
-​ 1.2.2 voorbeelden
1.2.2.1 Rorschach inktvlekkentest
1.2.2.2 Hawthorne onderzoek
1.2.2.3 Betula studie
1.3 natuur- versus geesteswetenschap
-​ 1.3.1 Wilhelm Dilthey
-​ 1.3.2 implicaties voor psychologie: Dilthey vs Wagemans
1.4 positie van psychologie tussen de andere wetenschappen
-​ 1.4.1 vijf basisdomeinen
-​ 1.4.2 subdomeinen
1.5 geschiedenis van de psychologie
-​ 1.5.1 lang verleden maar korte geschiedenis
-​ 1.5.2 voorafgaande ontwikkelingen
1.5.2.1 filosofische ontwikkelingen
1.5.2.1.1 rationalisme
1.5.2.1.2 empirisme (3 empiristen)
1.5.2.2 fysiologische ontwikkelingen
1.5.2.2.1 vijf belangrijke ontdekkingen in 18de eeuw
1.5.2.2.2 Helmholtz
1.5.2.3 vijf andere ontwikkellingen
1.5.2.4 vier andere belangrijke voorlopers
1.5.2.4.1 Herbart
1.5.2.4.2 Mach
1.5.2.4.3 Brentano
1.5.2.4.4 Husserl
-​ 1.5.3 start psychologie (1879)
1.5.3.1 drie mogelijke starten
1.5.3.2 Wundt
1.5.3.2.1 belangrijke theoretische bijdragen
1.5.3.2 James
1.5.3.2 Titchener

,J.W. 2025-2026


1.6 stromingen
-​ 1.6.1 structuralisme
-​ 1.6.2 functionalisme
1.6.2.1 John Dewey
1.6.2.2 James Angell
1.6.2.3 Edward Thorndike

-​ 1.6.3 Gestaltpsychologie
1.6.3.1 Graz school
1.6.3.1.1 Meinong
1.6.3.1.2 von Ehrenfels
1.6.3.1.3 Benussi
1.6.3.2 Berlijn school
1.6.3.2.1 Wertheimer
1.6.3.2.2 Koffka
1.6.3.2.3 Köhler

1.6.3.3 2de generatie
1.6.3.4 evaluatie

-​ 1.6.4 behaviorisme
1.6.4.1 Watson
1.6.4.2 Pavlov
1.6.4.2.1 klassieke conditionering
1.6.4.3 Skinner
1.6.4.3.1 operante conditionering

-​ 1.6.5 cognitieve psychologie
1.6.5.1 factoren die opkomst bepalen
1.6.5.1.1 inhoudelijke ontwikkelingen in de psychologie
1.6.5.1.2 ontwikkelingen in computerwetenschappen
1.6.5.2 the cognitive revolution (1956)
1.6.5.2 implicaties voor de psychologie

-​ 1.6.6 verschillen tussen stromingen
1.6.6.1 structuralisme vs functionalisme
1.6.6.2 structuralisme v Wundt vs gestaltpsychologie
1.6.6.3 structuralisme v Titchener vs behaviorisme

,J.W. 2025-2026

, J.W. 2025-2026


hoofdstuk 1: situering van psychologie als wetenschap en functieleer als
basisdomein
1.1 psychologie als wetenschap


psychologie definieren:
●​ psychologie van de man in de straat
→ iedereen probeert de ander hun gedrag te begrijpen
●​ toegepaste psychologie
●​ psychologie als wetenschap
__________________________________________________________________________________________________________

begripsomschrijving:
samenvoeging van 2 griekse woorden

-​ psyche = ziel/geest
-​ logos = kennis/kunde

= zielkunde, wetenschap van de geest


ziel/geest = alles wat zich mentaal in ons hoofd afspeelt
__________________________________________________________________________________________________________

onderscheid: geest - lichaam:

-​ plato: = 2 verschillende zaken, antwoorden op andere zaken
→ vrije wil = idee van eigen keuzes maken, eigen brein besturen
→ typisch voor de menselijke geest (niet onderhevig, lichaam wel)
bv. springen van brug:
keuze sprong: vrije wil, ‘ik wil springen’
na sprong: lichaam onderhevig aan natuurwetten → stoppen gaat niet

-​ mind-body problem: interactie geest-lichaam → Descartes
_________________________________________________________________________________