Hoofdstuk 1: jaarrekening ...................................................................................................................4
1. De jaarrekening ......................................................................................................................4
1.1. De balans .......................................................................................................................5
1.1.1. Activa ....................................................................................................................5
1.1.2. Passiva (oorsprong)................................................................................................7
1.2. De resultaatrekening .................................................................................................... 10
1.3. Toelichting ................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 2: financiële analyse ......................................................................................................... 15
1. Inleiding ........................................................................................................................... 15
1.1. Voorbeeld XYZ.............................................................................................................. 15
2. Horizontale en verticale analyse ....................................................................................... 16
2.1. Algemeen..................................................................................................................... 16
2.1.1. Wat is een analyse van de jaarrekening? .............................................................. 16
2.1.2. Soorten analyses.................................................................................................. 16
2.2. Verticale analyse .......................................................................................................... 16
2.2.1. Wat? .................................................................................................................... 16
2.2.2. Balans.................................................................................................................. 16
2.2.3. Resultatenrekening .............................................................................................. 16
2.2.4. Oefening handboek ............................................................................................. 17
2.2.5. Conclusies ........................................................................................................... 17
2.3. Horizontale analyse ...................................................................................................... 17
2.3.1. Wat? .................................................................................................................... 17
2.3.2. Doel? ................................................................................................................... 17
2.3.3. Absolute verschillen............................................................................................. 18
2.3.4. Procentuele verschillen ........................................................................................ 18
2.3.5. Tijdsindex ............................................................................................................ 18
2.3.6. Oefening .............................................................................................................. 18
2.3.7. Interpretatie ........................................................................................................ 19
3. Liquiditeit ......................................................................................................................... 20
3.1. Algemeen..................................................................................................................... 20
3.2. Soorten liquiditeitsratio’s ............................................................................................. 20
3.2.1. Cash ratio ............................................................................................................ 20
3.2.2. Current ratio (CR)................................................................................................. 21
3.2.3. Quick ratio (QR) ................................................................................................... 21
3.2.4. Netto bedrijfskapitaal (NBK) ................................................................................. 22
3.2.5. Operationele periode en financieringsperiode ..................................................... 22
1
Financieel management
, 4. Rendabiliteit..................................................................................................................... 26
4.1. Algemeen..................................................................................................................... 26
4.2. Ratio’s.......................................................................................................................... 26
4.2.1. Rendabiliteit van het eigen vermogen REV ........................................................... 26
4.2.2. Verkoopmarge ..................................................................................................... 26
4.2.3. Rendabiliteit van het totaal vermogen RTV .......................................................... 26
5. Solvabiliteit ...................................................................................................................... 28
5.1. Algemeen..................................................................................................................... 28
5.2. Solvabiliteitsratio’s: ...................................................................................................... 28
5.2.1. Algemene financiële onafhankelijkheid (AFO) ...................................................... 28
5.2.2. De gearing ratio = schuld op eigen vermogen (S/EV) ............................................ 28
5.2.3. Algemene schuldgraad ASG ................................................................................. 28
5.2.4. Financiële hefboom ............................................................................................. 30
6. Marktwaarde ratio’s ......................................................................................................... 31
6.1. Definitie ....................................................................................................................... 31
6.2. Soorten marktwaarde ratio’s ........................................................................................ 31
6.2.1. Winst per aandeel (WPA) ..................................................................................... 31
6.2.2. Prijs/winst ratio (P/W).......................................................................................... 31
6.2.3. Dividend rendement (DR).................................................................................... 32
Hoofdstuk 3: cash flow analyse ......................................................................................................... 33
1. Kasstromen ...................................................................................................................... 33
2. Kasequivalenten ............................................................................................................... 33
3. Activities .......................................................................................................................... 33
4. Cash flow overzicht .......................................................................................................... 34
5. Bedrijf A & B..................................................................................................................... 35
6. Toepassingen......................................................................................................................... 36
Hoofdstuk 4: handelsdocumenten en btw ......................................................................................... 38
1. Handelsdocumenten ........................................................................................................ 38
1.1. Het belang van handelsdocumenten ............................................................................ 38
1.2. Soorten handelsdocumenten ....................................................................................... 38
1.2.1. Offerte ................................................................................................................. 38
1.2.2. Bestelbon ............................................................................................................ 39
1.2.3. Leveringsbon ....................................................................................................... 39
1.2.4. Factuur ................................................................................................................ 39
1.2.5. Creditnota ........................................................................................................... 42
2
Financieel management
, 2. Belasting op de toegevoegde waarde (btw) ...................................................................... 43
2.1. Btw .............................................................................................................................. 43
2.2. Btw-plichtigen .............................................................................................................. 43
2.3. Btw-stromen ................................................................................................................ 43
2.4. Btw-tarieven ................................................................................................................ 44
2.5. Btw en kostprijs ........................................................................................................... 44
2.5.1. Btw en kostprijs ................................................................................................... 44
2.5.2. Niet recupereerbare btw ..................................................................................... 44
2.6. Verplichtingen handelaar/ btw-plichtige....................................................................... 45
2.7. Btw en het buitenland.................................................................................................. 45
2.7.1. Intracommunautaire levering en verwerving ........................................................ 45
2.7.2. Import en export ................................................................................................. 45
Hoofdstuk 5: financieel plan .............................................................................................................. 46
1. Nieuwe vennootschapswet: financieel plan & aanvangsvermogen.................................... 46
2. Inhoud financieel plan ...................................................................................................... 46
3. Aansprakelijkheid ............................................................................................................. 46
3
Financieel management
, Hoofdstuk 1: jaarrekening
1. De jaarrekening
- Jaarrekening = wettelijk document met info over de financiële situatie van bedrijf (laatste 2
jaren)
o Omvat balans, resultatenrekening en toelichting
o Verplichting om jaarrekening neer te leggen bij NBB
Geldt niet voor:
Natuurlijke personen die handelaar zijn,
Vennootschappen met onbeperkte aansprakelijkheid (VOF,…),
Scholen, ziekenhuizen
o Je kan de jaarrekening ook opvragen bij de balanscentrale CONSULT
- Verschillend van het (geïntegreerd) jaarverslag
o Omvat: ontwikkeling bedrijf, risico’s, bedrijfsstrategie, …
o Niet verplicht op te maken door niet-beursgenoteerde kleine vennootschappen
o Wet 2 dec 2024: openbaarmaking van duurzaamheidsinformatie op basis van Europese
Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD): rapporteren over risico's en kansen op
het gebied van milieu, sociaal beleid en bestuur (ESG) “geïntegreerd jaarverslag”
- Modellen jaarrekening
o Kapitaalvennootschappen of kapitaalloze vennootschappen
Kapitaalvennootschappen (nv)
hebben minimaal bedrag aan ingebracht kapitaal
Kapitaalloze vennootschappen (bv, cv)
geen minimumbedrag inbreng, wel voldoende middelen om de toekomstige
activiteiten uit te bouwen (financieel plan !: zie later)
o Volledig, verkort of micro model
Volledig: omzet (70) en aankoop goederen (60) en D&DG (61)
Verkort en micro: alleen brutomarge (70/74 min (60+61)) verplicht
- Overzicht jaarrekening
o 3 delen
De balans = geeft het vermogen (bv. alle bezittingen) van de onderneming weer op
een bepaald tijdstip (bv. 31/12).
De resultatenrekening en resultaatverwerking = geeft het overzicht van alle
opbrengsten en kosten van een onderneming gedurende het voorbije jaar (en dus het
resultaat).
De toelichting = achtergrondinformatie
Sociale balans: info over alles van personeel (opleiding, …)
4
Financieel management
1. De jaarrekening ......................................................................................................................4
1.1. De balans .......................................................................................................................5
1.1.1. Activa ....................................................................................................................5
1.1.2. Passiva (oorsprong)................................................................................................7
1.2. De resultaatrekening .................................................................................................... 10
1.3. Toelichting ................................................................................................................... 12
Hoofdstuk 2: financiële analyse ......................................................................................................... 15
1. Inleiding ........................................................................................................................... 15
1.1. Voorbeeld XYZ.............................................................................................................. 15
2. Horizontale en verticale analyse ....................................................................................... 16
2.1. Algemeen..................................................................................................................... 16
2.1.1. Wat is een analyse van de jaarrekening? .............................................................. 16
2.1.2. Soorten analyses.................................................................................................. 16
2.2. Verticale analyse .......................................................................................................... 16
2.2.1. Wat? .................................................................................................................... 16
2.2.2. Balans.................................................................................................................. 16
2.2.3. Resultatenrekening .............................................................................................. 16
2.2.4. Oefening handboek ............................................................................................. 17
2.2.5. Conclusies ........................................................................................................... 17
2.3. Horizontale analyse ...................................................................................................... 17
2.3.1. Wat? .................................................................................................................... 17
2.3.2. Doel? ................................................................................................................... 17
2.3.3. Absolute verschillen............................................................................................. 18
2.3.4. Procentuele verschillen ........................................................................................ 18
2.3.5. Tijdsindex ............................................................................................................ 18
2.3.6. Oefening .............................................................................................................. 18
2.3.7. Interpretatie ........................................................................................................ 19
3. Liquiditeit ......................................................................................................................... 20
3.1. Algemeen..................................................................................................................... 20
3.2. Soorten liquiditeitsratio’s ............................................................................................. 20
3.2.1. Cash ratio ............................................................................................................ 20
3.2.2. Current ratio (CR)................................................................................................. 21
3.2.3. Quick ratio (QR) ................................................................................................... 21
3.2.4. Netto bedrijfskapitaal (NBK) ................................................................................. 22
3.2.5. Operationele periode en financieringsperiode ..................................................... 22
1
Financieel management
, 4. Rendabiliteit..................................................................................................................... 26
4.1. Algemeen..................................................................................................................... 26
4.2. Ratio’s.......................................................................................................................... 26
4.2.1. Rendabiliteit van het eigen vermogen REV ........................................................... 26
4.2.2. Verkoopmarge ..................................................................................................... 26
4.2.3. Rendabiliteit van het totaal vermogen RTV .......................................................... 26
5. Solvabiliteit ...................................................................................................................... 28
5.1. Algemeen..................................................................................................................... 28
5.2. Solvabiliteitsratio’s: ...................................................................................................... 28
5.2.1. Algemene financiële onafhankelijkheid (AFO) ...................................................... 28
5.2.2. De gearing ratio = schuld op eigen vermogen (S/EV) ............................................ 28
5.2.3. Algemene schuldgraad ASG ................................................................................. 28
5.2.4. Financiële hefboom ............................................................................................. 30
6. Marktwaarde ratio’s ......................................................................................................... 31
6.1. Definitie ....................................................................................................................... 31
6.2. Soorten marktwaarde ratio’s ........................................................................................ 31
6.2.1. Winst per aandeel (WPA) ..................................................................................... 31
6.2.2. Prijs/winst ratio (P/W).......................................................................................... 31
6.2.3. Dividend rendement (DR).................................................................................... 32
Hoofdstuk 3: cash flow analyse ......................................................................................................... 33
1. Kasstromen ...................................................................................................................... 33
2. Kasequivalenten ............................................................................................................... 33
3. Activities .......................................................................................................................... 33
4. Cash flow overzicht .......................................................................................................... 34
5. Bedrijf A & B..................................................................................................................... 35
6. Toepassingen......................................................................................................................... 36
Hoofdstuk 4: handelsdocumenten en btw ......................................................................................... 38
1. Handelsdocumenten ........................................................................................................ 38
1.1. Het belang van handelsdocumenten ............................................................................ 38
1.2. Soorten handelsdocumenten ....................................................................................... 38
1.2.1. Offerte ................................................................................................................. 38
1.2.2. Bestelbon ............................................................................................................ 39
1.2.3. Leveringsbon ....................................................................................................... 39
1.2.4. Factuur ................................................................................................................ 39
1.2.5. Creditnota ........................................................................................................... 42
2
Financieel management
, 2. Belasting op de toegevoegde waarde (btw) ...................................................................... 43
2.1. Btw .............................................................................................................................. 43
2.2. Btw-plichtigen .............................................................................................................. 43
2.3. Btw-stromen ................................................................................................................ 43
2.4. Btw-tarieven ................................................................................................................ 44
2.5. Btw en kostprijs ........................................................................................................... 44
2.5.1. Btw en kostprijs ................................................................................................... 44
2.5.2. Niet recupereerbare btw ..................................................................................... 44
2.6. Verplichtingen handelaar/ btw-plichtige....................................................................... 45
2.7. Btw en het buitenland.................................................................................................. 45
2.7.1. Intracommunautaire levering en verwerving ........................................................ 45
2.7.2. Import en export ................................................................................................. 45
Hoofdstuk 5: financieel plan .............................................................................................................. 46
1. Nieuwe vennootschapswet: financieel plan & aanvangsvermogen.................................... 46
2. Inhoud financieel plan ...................................................................................................... 46
3. Aansprakelijkheid ............................................................................................................. 46
3
Financieel management
, Hoofdstuk 1: jaarrekening
1. De jaarrekening
- Jaarrekening = wettelijk document met info over de financiële situatie van bedrijf (laatste 2
jaren)
o Omvat balans, resultatenrekening en toelichting
o Verplichting om jaarrekening neer te leggen bij NBB
Geldt niet voor:
Natuurlijke personen die handelaar zijn,
Vennootschappen met onbeperkte aansprakelijkheid (VOF,…),
Scholen, ziekenhuizen
o Je kan de jaarrekening ook opvragen bij de balanscentrale CONSULT
- Verschillend van het (geïntegreerd) jaarverslag
o Omvat: ontwikkeling bedrijf, risico’s, bedrijfsstrategie, …
o Niet verplicht op te maken door niet-beursgenoteerde kleine vennootschappen
o Wet 2 dec 2024: openbaarmaking van duurzaamheidsinformatie op basis van Europese
Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD): rapporteren over risico's en kansen op
het gebied van milieu, sociaal beleid en bestuur (ESG) “geïntegreerd jaarverslag”
- Modellen jaarrekening
o Kapitaalvennootschappen of kapitaalloze vennootschappen
Kapitaalvennootschappen (nv)
hebben minimaal bedrag aan ingebracht kapitaal
Kapitaalloze vennootschappen (bv, cv)
geen minimumbedrag inbreng, wel voldoende middelen om de toekomstige
activiteiten uit te bouwen (financieel plan !: zie later)
o Volledig, verkort of micro model
Volledig: omzet (70) en aankoop goederen (60) en D&DG (61)
Verkort en micro: alleen brutomarge (70/74 min (60+61)) verplicht
- Overzicht jaarrekening
o 3 delen
De balans = geeft het vermogen (bv. alle bezittingen) van de onderneming weer op
een bepaald tijdstip (bv. 31/12).
De resultatenrekening en resultaatverwerking = geeft het overzicht van alle
opbrengsten en kosten van een onderneming gedurende het voorbije jaar (en dus het
resultaat).
De toelichting = achtergrondinformatie
Sociale balans: info over alles van personeel (opleiding, …)
4
Financieel management
