Inhoud
Hoorcollege 1: (31-09) ............................................................................................................................. 2
Hoorcollege 2: (31-09) ............................................................................................................................. 7
Hoorcollege 3: (04-09) ........................................................................................................................... 13
Hoorcollege 4: (08-09) ........................................................................................................................... 20
Hoorcollege 5: (14-09) ........................................................................................................................... 28
Hoorcollege 6 (15-09) ............................................................................................................................ 33
Hoorcollege 7: (21-09) ........................................................................................................................... 40
Hoorcollege 8: (22-09) ........................................................................................................................... 47
Hoorcollege 9: (28-09) ........................................................................................................................... 54
Hoorcollege 10: (29-9) ........................................................................................................................... 62
Hoorcollege 11: (2-10) ........................................................................................................................... 68
Hoorcollege 12: (6-10) ........................................................................................................................... 76
Hoorcollege 13: (12-10) ......................................................................................................................... 80
Responsiecollege: (13-10) ..................................................................................................................... 95
1
,Hoorcollege 1: (31-09)
Leerdoelen kunnen en begrijpen voor tentamens.
Wetenschap:
• Hoe zit iets in elkaar?
• Zoektocht naar alle antwoorden
• Het is nieuwe kennis → niet wat je al weet
• Replicatie van onderzoek om te kijken of het nog geldig is → nieuw is niet altijd van
toepassing
• Systematisch onderzoeken
• Algemene geldigheid → vast patroon
• Informatie extrapoleren → rode draad destilleren → spaarzamer patroon
Telefoon, medicatie etc. is allemaal wetenschap wat bruikbaar is voor ons in ons dagelijks leven,
wetenschappelijke kennis.
Wetenschappelijke kennis is conceptueel → kennis ordenen en een patroon gaan zoeken, afstand
nemen en analytisch ergens naar kijken, gegevens in samenhang bekijken om een patroon te vinden.
Instrumenteel denken is kennis die je nodig hebt om 1 specifiek geval te kunnen tackelen.
Bijvoorbeeld een bug in het systeem. Maar kijkt niet naar het geheel. Veel meer kennis voor het in
kaart krijgen van een specifiek geval. Niet denken op deze manier!
Reflectief en kritisch zijn: wetenschap moet er altijd voor zorgen dat je afstand neemt om te kijken
naar wat je gedaan hebt, wees kritisch op jezelf. Beargumenteer waarom je die keuze hebt gemaakt.
Doorzichtig → het is transparant wat jij hebt gedaan, andere moeten kunnen controleren hoe jij je
vragenlijst hebt gemaakt. Vragen op een bepaalde manier stellen voor een bepaald antwoord. Het
moet representatief zijn, spreken voor een hele groep.
Kenmerken wetenschap:
• Nieuwsgierigheid → willen weten hoe dingen in elkaar zitten.
• Soms vind je iets per toeval → onbedoeld gevolg van iets waar je mee bezig bent
• Systematisch werken is heel belangrijk → volgens een bepaalde methode → kijken of het
past bij datgeen wat we zien.
• Sociale verschijnselen (Galileo) → maatschappelijke ontwikkelingen hebben invloed op de
wetenschap → bijvoorbeeld toen de kerk meer macht kreeg, botste met de wetenschap.
Technische ontwikkeling: hierop konden wetenschappers doorbouwen op andere
ontdekkingen. Bijvoorbeeld Galileo die door de Nederlandse microscoop erachter kwam dat
er meer planeten waren en dat de aarde in het midden zou kunnen staan.
2
,De wetenschappelijke methode:
• Rol van observatie en metingen (kwantificering, heel veel wordt in getallen uitgedrukt) in de
empirie kijken wat er gebeurt
• Theorieën bouwen, waarom doen bepaalde dingen zich voor, en dan een predictie doen van
hoe je dat in de werkelijkheid aan zal treffen.
• En dan testen of dat deze predictie kloppen. Via experimentele tests.
Experiment is niet de enige manier van onderzoek → surveys, cases, kwalitatief onderzoek → doel
om empirisch vast te stellen wat er gebeurt.
Methodologie is de theorie achter de methode, hoe kun je de opzet van de methode
verantwoorden, waarom is deze methode het beste.
Methode zijn de instrumenten die je inzet, bijvoorbeeld een vragenlijst, verschillende
analysetechnieken, steekproeven.
Leren:
- Instrumenteel
- Conceptueel
- Uitvoeren
- Aansturen
- Beoordelen
Wetenschapstheoretische begrippen:
• Het idee over hoe dingen in elkaar zitten, zoeken hier bewijs voor, ideeën vertalen zich in
theorieën, deze ga je toetsen door middel van de empirie en dan kan je de theorie
aanpassen.
De theorie:
• Theorie en hypothese
• Uitleggen waarom iets gebeurt is een onderdeel van de theorie
• De voorspellingen van de theorie waar dit op uit komt, als de theorie werkt zoals ik bedacht
heb zou ik dit moeten terugzien in de data, dit is de hypothese.
De theorie achter de theorie:
• Deductie, inductie & abductie
• Deductie is dat je vanuit een algemeen idee bijzondere omstandigheden bedenkt en daarvan
hypotheses afleidt. Vanuit een algemene uitspraak een uitkomst bedenken.
• Inductie betekend vanuit observaties die je continu ziet een algemeen patroon ontdekken.
Elke observatie heeft een bepaald patroon, kijken of er een algemeen patroon in zit.
• Abductie is een mengelmoes van beide → bepaalde patronen in de werkelijkheid en
theorieën bedenken waarmee je deze verschijnselen zo goed mogelijk kunt duiden. Proberen
patronen die je waarneemt, om daar modellen bij te bedenken om deze zo goed mogelijk in
kaart te brengen en te verklaren.
3
, Wat gaat er mis in besluitvormingsprocessen waardoor individueel competente personen als
groep vaak slechte besluiten nemen?
Janis → groupthink : Ze proberen het conflict te ontwijken en om kritisch alle alternatieven te
evalueren en overeenstemming te bereiken. Streven naar consensus staat een kritische
bespreking van de alternatieven in de weg.
Varkensbaai incident en Cuba crisis → door dezelfde kern besloten, toch mislukte de eerste, bij
de tweede schakelde Kennedy experts in, er is meer openheid in de groep voor deskundigheid
van buitenaf. Kennedy wilde de groep de vrijheid geven door als leider niet op te komen dagen.
Hierdoor was de Varkensbaai niet succesvol.
Theorie is het logisch en consistent geheel van uitspraken die dienen om een bepaald
verschijnsel of fenomeen te beschrijven en/of verklaren. Het een veroorzaakt het ander, maar
hoe komt dat, die redenering/ dat mechanisme is belangrijk voor je theorie.
Eisen:
• Logische consistentie
• Inhoudelijke coherentie
• Empirische correspondentie → het moet mogelijk zijn om deze empirisch te toetsen via
onderzoek. Om te kijken of het plausibel is.
• Spaarzaam → proberen met zo weinig mogelijk ingrediënten een zo groot mogelijk domein
te verklaren.
Hypothese is een voorlopige veronderstelling die uit de theorie is afgeleid en die men door
wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen.
Theorie groupthink:
Slecht besluitvormingsproces → slecht besluit
Goed besluitvormingsproces → goed besluit
➔ Dus een goed besluit komt uit een hechte groep (cohesie) veel cohesie is veel samenwerking
en dus een goed groepsbesluit.
Het mechanisme:
Als de groepscohesie groter is → mensen meer geneigd om consensus te zoeken → kwaliteit van het
besluit wordt slechter omdat het aantal alternatieven niet of slecht besproken worden en het besluit
dus maar halfslachtig wordt gemaakt.
Mate van groepscohesie → streven naar unanimiteit → aantal besproken alternatieven → kwaliteit
besluit.
Theorie achter de theorie:
• Deductie, inductie en abductie
• Strategieën voor rechtvaardiging: verificatie en falsificatie
• Verificatie is zoeken naar een situatie waarin het klopt
• Falsificatie is zoeken naar een situatie waarin het niet klopt → onderuit halen.
4
Hoorcollege 1: (31-09) ............................................................................................................................. 2
Hoorcollege 2: (31-09) ............................................................................................................................. 7
Hoorcollege 3: (04-09) ........................................................................................................................... 13
Hoorcollege 4: (08-09) ........................................................................................................................... 20
Hoorcollege 5: (14-09) ........................................................................................................................... 28
Hoorcollege 6 (15-09) ............................................................................................................................ 33
Hoorcollege 7: (21-09) ........................................................................................................................... 40
Hoorcollege 8: (22-09) ........................................................................................................................... 47
Hoorcollege 9: (28-09) ........................................................................................................................... 54
Hoorcollege 10: (29-9) ........................................................................................................................... 62
Hoorcollege 11: (2-10) ........................................................................................................................... 68
Hoorcollege 12: (6-10) ........................................................................................................................... 76
Hoorcollege 13: (12-10) ......................................................................................................................... 80
Responsiecollege: (13-10) ..................................................................................................................... 95
1
,Hoorcollege 1: (31-09)
Leerdoelen kunnen en begrijpen voor tentamens.
Wetenschap:
• Hoe zit iets in elkaar?
• Zoektocht naar alle antwoorden
• Het is nieuwe kennis → niet wat je al weet
• Replicatie van onderzoek om te kijken of het nog geldig is → nieuw is niet altijd van
toepassing
• Systematisch onderzoeken
• Algemene geldigheid → vast patroon
• Informatie extrapoleren → rode draad destilleren → spaarzamer patroon
Telefoon, medicatie etc. is allemaal wetenschap wat bruikbaar is voor ons in ons dagelijks leven,
wetenschappelijke kennis.
Wetenschappelijke kennis is conceptueel → kennis ordenen en een patroon gaan zoeken, afstand
nemen en analytisch ergens naar kijken, gegevens in samenhang bekijken om een patroon te vinden.
Instrumenteel denken is kennis die je nodig hebt om 1 specifiek geval te kunnen tackelen.
Bijvoorbeeld een bug in het systeem. Maar kijkt niet naar het geheel. Veel meer kennis voor het in
kaart krijgen van een specifiek geval. Niet denken op deze manier!
Reflectief en kritisch zijn: wetenschap moet er altijd voor zorgen dat je afstand neemt om te kijken
naar wat je gedaan hebt, wees kritisch op jezelf. Beargumenteer waarom je die keuze hebt gemaakt.
Doorzichtig → het is transparant wat jij hebt gedaan, andere moeten kunnen controleren hoe jij je
vragenlijst hebt gemaakt. Vragen op een bepaalde manier stellen voor een bepaald antwoord. Het
moet representatief zijn, spreken voor een hele groep.
Kenmerken wetenschap:
• Nieuwsgierigheid → willen weten hoe dingen in elkaar zitten.
• Soms vind je iets per toeval → onbedoeld gevolg van iets waar je mee bezig bent
• Systematisch werken is heel belangrijk → volgens een bepaalde methode → kijken of het
past bij datgeen wat we zien.
• Sociale verschijnselen (Galileo) → maatschappelijke ontwikkelingen hebben invloed op de
wetenschap → bijvoorbeeld toen de kerk meer macht kreeg, botste met de wetenschap.
Technische ontwikkeling: hierop konden wetenschappers doorbouwen op andere
ontdekkingen. Bijvoorbeeld Galileo die door de Nederlandse microscoop erachter kwam dat
er meer planeten waren en dat de aarde in het midden zou kunnen staan.
2
,De wetenschappelijke methode:
• Rol van observatie en metingen (kwantificering, heel veel wordt in getallen uitgedrukt) in de
empirie kijken wat er gebeurt
• Theorieën bouwen, waarom doen bepaalde dingen zich voor, en dan een predictie doen van
hoe je dat in de werkelijkheid aan zal treffen.
• En dan testen of dat deze predictie kloppen. Via experimentele tests.
Experiment is niet de enige manier van onderzoek → surveys, cases, kwalitatief onderzoek → doel
om empirisch vast te stellen wat er gebeurt.
Methodologie is de theorie achter de methode, hoe kun je de opzet van de methode
verantwoorden, waarom is deze methode het beste.
Methode zijn de instrumenten die je inzet, bijvoorbeeld een vragenlijst, verschillende
analysetechnieken, steekproeven.
Leren:
- Instrumenteel
- Conceptueel
- Uitvoeren
- Aansturen
- Beoordelen
Wetenschapstheoretische begrippen:
• Het idee over hoe dingen in elkaar zitten, zoeken hier bewijs voor, ideeën vertalen zich in
theorieën, deze ga je toetsen door middel van de empirie en dan kan je de theorie
aanpassen.
De theorie:
• Theorie en hypothese
• Uitleggen waarom iets gebeurt is een onderdeel van de theorie
• De voorspellingen van de theorie waar dit op uit komt, als de theorie werkt zoals ik bedacht
heb zou ik dit moeten terugzien in de data, dit is de hypothese.
De theorie achter de theorie:
• Deductie, inductie & abductie
• Deductie is dat je vanuit een algemeen idee bijzondere omstandigheden bedenkt en daarvan
hypotheses afleidt. Vanuit een algemene uitspraak een uitkomst bedenken.
• Inductie betekend vanuit observaties die je continu ziet een algemeen patroon ontdekken.
Elke observatie heeft een bepaald patroon, kijken of er een algemeen patroon in zit.
• Abductie is een mengelmoes van beide → bepaalde patronen in de werkelijkheid en
theorieën bedenken waarmee je deze verschijnselen zo goed mogelijk kunt duiden. Proberen
patronen die je waarneemt, om daar modellen bij te bedenken om deze zo goed mogelijk in
kaart te brengen en te verklaren.
3
, Wat gaat er mis in besluitvormingsprocessen waardoor individueel competente personen als
groep vaak slechte besluiten nemen?
Janis → groupthink : Ze proberen het conflict te ontwijken en om kritisch alle alternatieven te
evalueren en overeenstemming te bereiken. Streven naar consensus staat een kritische
bespreking van de alternatieven in de weg.
Varkensbaai incident en Cuba crisis → door dezelfde kern besloten, toch mislukte de eerste, bij
de tweede schakelde Kennedy experts in, er is meer openheid in de groep voor deskundigheid
van buitenaf. Kennedy wilde de groep de vrijheid geven door als leider niet op te komen dagen.
Hierdoor was de Varkensbaai niet succesvol.
Theorie is het logisch en consistent geheel van uitspraken die dienen om een bepaald
verschijnsel of fenomeen te beschrijven en/of verklaren. Het een veroorzaakt het ander, maar
hoe komt dat, die redenering/ dat mechanisme is belangrijk voor je theorie.
Eisen:
• Logische consistentie
• Inhoudelijke coherentie
• Empirische correspondentie → het moet mogelijk zijn om deze empirisch te toetsen via
onderzoek. Om te kijken of het plausibel is.
• Spaarzaam → proberen met zo weinig mogelijk ingrediënten een zo groot mogelijk domein
te verklaren.
Hypothese is een voorlopige veronderstelling die uit de theorie is afgeleid en die men door
wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen.
Theorie groupthink:
Slecht besluitvormingsproces → slecht besluit
Goed besluitvormingsproces → goed besluit
➔ Dus een goed besluit komt uit een hechte groep (cohesie) veel cohesie is veel samenwerking
en dus een goed groepsbesluit.
Het mechanisme:
Als de groepscohesie groter is → mensen meer geneigd om consensus te zoeken → kwaliteit van het
besluit wordt slechter omdat het aantal alternatieven niet of slecht besproken worden en het besluit
dus maar halfslachtig wordt gemaakt.
Mate van groepscohesie → streven naar unanimiteit → aantal besproken alternatieven → kwaliteit
besluit.
Theorie achter de theorie:
• Deductie, inductie en abductie
• Strategieën voor rechtvaardiging: verificatie en falsificatie
• Verificatie is zoeken naar een situatie waarin het klopt
• Falsificatie is zoeken naar een situatie waarin het niet klopt → onderuit halen.
4
