Samenvatting Verloskundige zorg in de 2e lijn - prenataal

Tweede lijn
prenataal




1

,Inhoudsopgave




2

,Klinisch redeneren




1. Situatie cliënt vaststellen: welke gegevens verzamel je?
2. Welke vragen ga je stellen, passend bij de DD om de eliminatie tot een (werk) diagnose
3. (werk) Diagnose(s)
4. Interventie / beleid
5. Verslaglegging
6. Diagnose en risicoprofiel
7. Evaluatie en reflectie

1 Situatie cliënt vaststellen: welke gegevens verzamel je?
 Mogelijk zijn er al gegevens bekend: controle moederboekje / dossier
 Vragen met betrekking tot de anamnese
 Beoordelen gegevens van vorige controle(s)
 Specifieke anamnese sinds vorige controle
 Welke gegevens verzamel je?

2 Welke vragen ga je stellen?
Passend bij de DD om door eliminatie tot een (werk) diagnose te komen
 Eerst opstellen van DD op basis van klacht / vraag
 Welke vragen ga je stellen / welke onderzoeken ga je uitvoeren passend bij de DD

3 (Werk)diagnose(s)

4 Interventie / beleid
 Beleid stel je op basis van (werk)diagnose

5 Verslaglegging
Brief de cliënt door volgens de ISBARR
 Identificeer: stel jezelf voor en geef aan waar je bent
 Situatie: de huidige situatie van de patiënt of het probleem
 Background: relevante achtergrondinformatie zoals de medische voorgeschiedenis, vitale functies of medicatie
 Assessment: analyse of beoordeling van de situatie door de zendende zorgverlener
 Recommendation: specifieke aanbeveling of verzoek om actie van de ontvangende zorgverlener
 Repeat: herhaal de instructies van de zorgverlener

6 Evaluatie en reflectie
 Diagnose en risicoprofiel: stel hier voor je diagnose en risicoprofiel met mogelijke complicaties
 Wat neem je mee?




3

, 1 Zwangere waarbij de circulatie in het gedrang komt

BLOEDINGEN

Bloedingen kunnen optreden op elk moment van de zwangerschap: hoeft niet per se te komen door de
zwangerschap.

EERSTE Bij een prille zwangerschap zijn deze kenmerken geruststellend:
TRIMESTER  Groei van vruchtzak 1mm/d
 5w AD: dooierak is geruststellend
 6w AD: gemiddelde vruchtzak diameter (MSD) = 16-20 mm, CRL 4-9 mm en hartactie
 Stijging van het HCG van meer dan 63% na 48 uur


NIDATIE- = ontstaat rond de innesteling van de bevruchte eicel in het baarmoederslijmvlies. Komt meestal 6-
BLOEDING 12 dagen na de bevruchting, dus rond de tijd van de verwachte menstruatie
 Beschadiging van kleine bloedvaatjes in het endometrium bij implantatie

Contactbloeding
= lichte kortdurende vaginale bloeding na gemeenschap of inwendig onderzoek
 Meestal door een doorbloed, kwetsbaar slijmvlies van de cervix of vaginawand
 Bloeding stopt vanzelf en is niet schadelijk voor de zwangerschap.

Kliniek
 Licht en kortdurend bloedverlies (enkele uren tot 2 dagen)
 Kleur: roze, lichtrood of bruin (lichter dan bij menstruatie

Beleid
 Geen behandeling nodig; het is een fysiologisch verschijnsel
 Adviezen: geen seksueel contact of baden zolang er bloedverlies is, niet te warm douchen, geen
sauna
 Goede opvolging van de zwangerschap
MISKRAAM = zwangerschap die eindigt bij een zwangerschapsduur van 22 weken óf bij onzekerheid over
zwangerschapsduur bij een gewicht <500 gr. (WHO)

Vroegtijdig zwangerschapsverlies = een intra-uteriene zwangerschap met een lege vruchtzak of een
vruchtzak met embryo/foetus zonder foetale hartactie binnen de eerste 12 6/7 week

Kliniek
Vaginaal bloedverlies komt vaker voor in het eerste trimester, al dan niet gepaard met krampen of
menstruatie-achtige pijn.

Bij miskraam; abortus incipiens:
 Bloedverlies
 pijnlijke krampen in onderrug of lage rugpijn
 Expulsie van de vrucht: vocht of weefselverlies

Soorten
v Abortus imminens: bloeding maar zwangerschap nog intact
v Abortus completus: zwangerschapsproduct volledig uitgescheiden & endometriumdukte van <30
mm
v Abortus incompletus: vlokkenresten samen met decidua blijven achter
v Missed abortion/blighted ovum: niet vitaal embryo zonder bloeding

Oorzaken
 Falende placentatie: onvoldoende transformatie van de spiraalarteriën en verminderde
trofoblastpenetratie
 Chromosoomafwijkingen (50%): niet-levensvatbare afwijkingen
 Insufficiënte werking corpus luteum
 Endocriene ziekten: diabetes, hypothyreoïdie
 Congenitale uterusafwijkingen

Diagnose
Echografie: vaststellen van intra- of extra-uteriene zwangerschap & vitaliteit embryo
 Bij twijfel van aanwezigheid zwangerschap: urine- of bloedonderzoek voor HCG

Diagnose criteria voor een miskraam:
 Kruinromplengte 7 mm of meer en geen hartactie
 Gem. vruchtzakdiameter ≥ 25 mm en geen embryo
 Afwezigheid van embryo met hartslag ≥ 2w nadat op vorige echo een vruchtzak zonder
dooierzak werd gezien
 Afwezigheid van embryo met hartslag ≥ 11 dgn na een scan die vruchtzak met dooier toonde

Differentiaal diagnose
 Extra-uteriene zwangerschap
 Andere gynaecologische oorzaken: trauma, cervicitis, portiopoliep, cervixcarcinoom etc.
 Infecties: toxoplasmose, CMV
 Tabaksgebruik, alcohol, drugs etc.

4