Hoofdlijnen Nederlands Recht Hoofdstuk 4
(Verbintenissenrecht de onrechtmatige en rechtmatige daad)
4.1 Rechtsgrond schadevergoeding
Rechtsgronden schadevergoeding
Op grond van overeenkomst:
- Wanprestatie
Op grond van de wet:
- Rechtmatige daad
- Onrechtmatige daad
4.2 Wat te bewijzen
Om een schadevergoeding te eisen op grond van de onrechtmatige daad zijn vier
vereiste:
1. Er moet spraken zijn vaan een onrechtmatige daad
2. De onrechtmatige daad moet worden toegerekend tot de dader
3. Er moet schade zijn geleden
4. De schade moet rechtstreekse gevolg zijn van de onrechtmatige daad. Met
andere worden dient er spraken te zijn van causaal verband
4.2.1 Onrechtmatigheid van de daad
Art. 162 lid 2 BW beschrijft een omschrijving van onrechtmatige daad. Als
onrechtmatige daad wordt aangemerkt:
Een inbreuk op een recht;
Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht;
Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt; men spreekt ook wel van schending van de
zorgvuldigheidsnorm
Inbreuk op een recht Dit houdt een inbreuk in op een subjectief recht.
Bijvoorbeeld heb ik een eigendomsrecht op het huis dat ik bewoon. Betreden
anderen mijn huis zonder toestemming, dan schenden zij mijn eigendomsrecht en
plegen dus een onrechtmatige daad.
Strijd met een wettelijke plicht Handelt iemand in strijd met een plicht door de
wet opgelegd, dan levert dit een onrechtmatige daad op. Bijvoorbeeld; de wet zegt
dat je auteursrecht en het octrooirecht van anderen moet eerbiedingen. Houd je je
daar niet aan dan pleeg je een onrechtmatige daad.
, Strijd met ongeschreven recht Het gaat hier om fatsoensregels die niet in acht
zijn genomen of, anders gezegd, om zorgvuldigheidsnormen.
Een belangrijke schending is bijvoorbeeld gevaarzetting. Iemand schendt een
zorgvuldigheidsnorm en pleegt derhalve een onrechtmatige daad wanneer een
gevaar in het leven wordt geroepen waarmee normaal denkend en handelt persoon
geen rekening hoeft te houden.
4.2.2 Toerekening
In art. 6:162 lid 3 BW wordt aangegeven wat onder toerekening kan worden
toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke
krachtens de wet of de verkeer geldende opvatting voor zijn rekening komt.
De dader schuld het aan het ontstaan van de onrechtmatige daad; hem
moet een verwijt kunnen worden gemaakt.
De gevolgen van de onrechtmatige daad, ook al trok de dader geen enkele
schuld, gewoon voor zijn rekening komen en wel krachtens de wet of
verkeersopvatting.
Het gaat hier om alternatieve voorwaarden, het is voldoende als één van de twee
bewezen wordt.
Schuldaansprakelijkheid Een daad kan iemand worden aangerekend omdat
deze persoon op dit punt een verwijt gemaakt kan worden.
Ook kan een onrechtmatige daad worden toegekend zonder de schuldvraag. We
spreken in dat geval van risicoaansprakelijkheid.
4.2.3 Schade
Wat valt juridisch onder schade? In art. 6:95 BW staat; schade bestaat uit
vermogensschade en ander nadeel. Vermogensschade omvat zowel geleden
verlies als gederfde winst.
‘Ander nadeel’ heeft betrekking op de mogelijkheid tot het vorderen van immateriële
schade, ook wel smartengeld genoemd. Onder immateriële schade valt gederfde
levensvreugde als verdriet, pijn of teleurstelling als gevolg van de onrechtmatige
daad.
4.2.4 Causaal verband
Er moet een causaal verband bestaan tussen de daad en de schade. Aan het
vereiste van causaal verband is voldaan wanneer de schade noodzakelijkerwijs uit
de onrechtmatige daad is voortgekomen.
(Verbintenissenrecht de onrechtmatige en rechtmatige daad)
4.1 Rechtsgrond schadevergoeding
Rechtsgronden schadevergoeding
Op grond van overeenkomst:
- Wanprestatie
Op grond van de wet:
- Rechtmatige daad
- Onrechtmatige daad
4.2 Wat te bewijzen
Om een schadevergoeding te eisen op grond van de onrechtmatige daad zijn vier
vereiste:
1. Er moet spraken zijn vaan een onrechtmatige daad
2. De onrechtmatige daad moet worden toegerekend tot de dader
3. Er moet schade zijn geleden
4. De schade moet rechtstreekse gevolg zijn van de onrechtmatige daad. Met
andere worden dient er spraken te zijn van causaal verband
4.2.1 Onrechtmatigheid van de daad
Art. 162 lid 2 BW beschrijft een omschrijving van onrechtmatige daad. Als
onrechtmatige daad wordt aangemerkt:
Een inbreuk op een recht;
Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht;
Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het
maatschappelijk verkeer betaamt; men spreekt ook wel van schending van de
zorgvuldigheidsnorm
Inbreuk op een recht Dit houdt een inbreuk in op een subjectief recht.
Bijvoorbeeld heb ik een eigendomsrecht op het huis dat ik bewoon. Betreden
anderen mijn huis zonder toestemming, dan schenden zij mijn eigendomsrecht en
plegen dus een onrechtmatige daad.
Strijd met een wettelijke plicht Handelt iemand in strijd met een plicht door de
wet opgelegd, dan levert dit een onrechtmatige daad op. Bijvoorbeeld; de wet zegt
dat je auteursrecht en het octrooirecht van anderen moet eerbiedingen. Houd je je
daar niet aan dan pleeg je een onrechtmatige daad.
, Strijd met ongeschreven recht Het gaat hier om fatsoensregels die niet in acht
zijn genomen of, anders gezegd, om zorgvuldigheidsnormen.
Een belangrijke schending is bijvoorbeeld gevaarzetting. Iemand schendt een
zorgvuldigheidsnorm en pleegt derhalve een onrechtmatige daad wanneer een
gevaar in het leven wordt geroepen waarmee normaal denkend en handelt persoon
geen rekening hoeft te houden.
4.2.2 Toerekening
In art. 6:162 lid 3 BW wordt aangegeven wat onder toerekening kan worden
toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke
krachtens de wet of de verkeer geldende opvatting voor zijn rekening komt.
De dader schuld het aan het ontstaan van de onrechtmatige daad; hem
moet een verwijt kunnen worden gemaakt.
De gevolgen van de onrechtmatige daad, ook al trok de dader geen enkele
schuld, gewoon voor zijn rekening komen en wel krachtens de wet of
verkeersopvatting.
Het gaat hier om alternatieve voorwaarden, het is voldoende als één van de twee
bewezen wordt.
Schuldaansprakelijkheid Een daad kan iemand worden aangerekend omdat
deze persoon op dit punt een verwijt gemaakt kan worden.
Ook kan een onrechtmatige daad worden toegekend zonder de schuldvraag. We
spreken in dat geval van risicoaansprakelijkheid.
4.2.3 Schade
Wat valt juridisch onder schade? In art. 6:95 BW staat; schade bestaat uit
vermogensschade en ander nadeel. Vermogensschade omvat zowel geleden
verlies als gederfde winst.
‘Ander nadeel’ heeft betrekking op de mogelijkheid tot het vorderen van immateriële
schade, ook wel smartengeld genoemd. Onder immateriële schade valt gederfde
levensvreugde als verdriet, pijn of teleurstelling als gevolg van de onrechtmatige
daad.
4.2.4 Causaal verband
Er moet een causaal verband bestaan tussen de daad en de schade. Aan het
vereiste van causaal verband is voldaan wanneer de schade noodzakelijkerwijs uit
de onrechtmatige daad is voortgekomen.
