samenvatting inleidingrecht mbo 4

Samenvatting Inleiding recht

Hoofdstuk 1:
1.1
 Je heb iedere dag met het recht te maken, ook al hoeft er geen rechter aan te pas te
komen.

1.2
 Het recht kan worden aangepast als de normen en waarden in de samenleving
veranderen.

1.3
 Het recht is het geheel van overheidsregels dat op een bepaald moment geldt in de
samenleving.
 Doel van het recht:
o Ordenen van de samenleving.
o Zorgen voor een rechtvaardige oplossing bij conflicten.

1.4
 Rechtsregel:
o Worden gemaakt door de overheid.
o Zijn algemeen geldend.
o De rechter reageert als ze niet worden nageleefd.

1.5
Rechtsgebieden:
 Staatsrecht:
o Beschrijft de organisatie van de overheid.
o Hier vind je de taken en de bevoegdheden van de verschillende
overheidsorganen en regels over de positie van de burger in de Staat.
 Bijv. de verhouding tussen de Tweede kamer en de regering, positie van
de koning, taken en de bevoegdheden van de gemeenteraad.
o Andere belangrijke wetten op het gebied van het staatsrecht zijn bijvoorbeeld:
 De Kieswet.
 De Provinciewet.
 De Gemeentewet.

 Bestuursrecht:
o Besturen is zorgen voor een goede gang van zaken voor ons land.
 Bijv. kinderbijslag, belastingaanslag opleggen, een weg (laten) aanleggen,
een school (laten) bouwen of een milieuvergunning verlenen.
o Besturen is een typische overheidstaak  besturen is het ordenen van de
samenleving.
o In bestuursrecht staan de regels waaraan de overheid zich moet houden.

 Verschil tussen staatsrecht en bestuursrecht:
o Staatsrecht: geeft een ‘organisatieplaatje’ van de overheid.

, o Bestuursrecht: beschrijft de manier waarop de overheid met haar burgers moet
omgaan als zij het land bestuurt.
 Belangrijkste wet: Algemene wet bestuursrecht (Awb).
 Strafrecht:
o Wetboek: wetboek van Strafrecht (Sr).
 Geeft aan wat er gebeurt als iemand een strafbaar feit heeft gepleegd.
 Wanneer mag de verdachte worden aangehouden.
 In welke gevallen de politie een huiszoeking mag doen.
 Hoe verloopt de rechtszaak.
 Welke rechten heeft een verdachte.
o Gaat om verboden waarop de overheid straf heeft gesteld, zoals:
 Diefstal.
 Doodslag.
 Vernieling.
 Moord.
 Mishandeling.

 Burgerlijkrecht:
o Gaat vaak om zaken waar we dagelijks mee te maken hebben:
 Wonen.
 Werken.
 Aankopen doen.
 Trouwen.
 Een bedrijf beginnen.
o Worden de juridische relaties tussen burgers onderling geregeld.
 Kunnen gaan over op geld waardeerbare zaken, zoals:
 Koop.
 Huur.
 Eigendom.
 Hypotheek.
 Maar ook over persoonlijke zaken, zoals:
 Huwelijk
 Echtscheiding.
 Gezag over minderjarige kinderen.
 Belangrijkste regels staan in het Burgerlijk Wetboek (BW).
 Daarin staan regels over personen- en familierecht,
overeenkomsten (zoals: huur-, koop- en arbeidsovereenkomsten)
en over rechten als eigendom, pand en hypotheek.
 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).
 Staat hoe een rechtszaak in het burgerlijk recht verloopt.

 Internationaal recht:
o Regelt de verhouding met andere landen en de positie van ons land in allerlei
internationale organisaties, zoals:
 Verenigde Naties.
 Europese Unie.
o Dit rechtsgebied word steeds belangrijker vanwege de toenemende internationale
samenwerking.
 Bijv. de Europese Unie, waarbij Nederland hoort.

, 1.6
 Privaatrecht  geeft regels over de rechtsrelatie tussen burgers onderling en tussen
burgers en bedrijven.
 Publiekrecht  geeft regels voor de juridische relatie tussen de burger of het bedrijf en
de overheid.

1.7
 Materieel recht  rechten en plichten.
 Formeel recht  beschrijft hoe het materieel recht gehandhaafd wordt.


Hoofdstuk 2 Bronnen van het recht.

2.1
 Rechtsbron:
o Vindplaats van het recht:
 De wet.
 Jurisprudentie.
 Gewoonte.
 Internationaal verdrag.
 Overeenkomst tussen twee of meer staten.

2.2
 De wet: de belangrijkste vindplaats van het recht, want het grootste deel van het recht
staat in de wet.
o Gelden duizenden wetten in Nederland.

 Burgerlijk Wetboek:
o Dikste wetboek.
o Afgekort met  BW.
o Regels over:
 Familiezaken.
 Ondernemingen.
 Erfrecht.
 Overeenkomsten die mensen en bedrijven met elkaar sluiten.
 En eigendommen.
o Bestaat uit 9 boeken, met ieder zijn eigen thema.

 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering:
o Afgekort met  Rv.
o Beschrijft hoe een rechtszaak verloopt in het burgerlijkrecht.
 Staat in hoe je kunt procederen.

 Wetboek van Strafrecht:
o Afgekort met  Sr.
o Vind je strafbare gedragingen.
o Beschrijft ook de maximale straffen die er op de verschillende strafbare feiten
staan.