Inleiding tot het recht
Recht
Recht ordent onze samenleving maar heeft ook als taken:
1) Geschillen te vermijden -> door duidelijk te maken dat men in het
centrum maar 30 mag rijden kan een persoon niet in discussie gaan
wanneer hij/zij 50km/u heeft gereden
2) Geschillen beslechten (oplossen op een eerlijke en transparante manier
3) Symbolische functie (vanuit juridisch oogpunt hebben deze geen enkel nut
maar zijn er gewoon omdat we recht belangrijk vinden en recht erkenning
kan geven -> vb. ART. 59 OBW, doodgeboren kind is juridisch geen
rechtssubject maar hoe leg je dit aan de ouders uit? Juridisch heeft het
totaal geen nut aangezien het nooit is geboren. Hierdoor is er een nieuwe
akte tot leven geroepen, namelijk die van het levenloos kind zodat deze
toch een naam, geboortedatum, naam van de ouders kan krijgen. Het
heeft nog steeds geen juridisch nut maar deze akte is gekomen door het
symbolische van het recht)
Het recht gaat uit van een overheid. De overheid heeft gezag over de burgers.
Dat gezag gaat gepaard met het gebrek aan keuze. Je hebt als burger geen
andere keuze dan het te doen.
Verschil met basic fit: daar leggen ze ook regels op maar je hebt de keuze om
naar een andere fitness te gaan of thuis te fitnessen in de plaats van daar.
Hetzelfde met de KU Leuven, je kan ook naar een andere universiteit gaan.
Je kan niet plots zeggen dat je recht niet geldt in je kot. De drugs die daar ligt
mag daar niet liggen.
Het recht zit in een soort verbondenheid met de ethiek.
+
Recht en rechtszekerheid zijn ook heel nauw verbonden. -> dit in de vorm van
bekendmaking (in het Belgisch staatsblad, men moet weten waar men aan toe
is), duidelijkheid (het mag niet dubbelzinnig overkomen), coherentie (het
probeert een coherent systeem op te bouwen, het behoort dit te zijn maar is het
niet altijd, er zijn namelijk rechtsregels die elkaar tegenspreken), juridische
stabiliteit (niet plots het hele systeem omdraaien).
Objectief vs. Subjectief recht
Wat is het verschil?
Objectief recht, HET recht Subjectief recht, MIJN recht
= het geheel van algemene = de individualisering van de
gedragsregels opgelegd door een rechtsregel. Het is de aanspraak die
daartoe bevoegde overheid, die de een persoon ten aanzien van andere
ordening van het maatschappelijk personen aan het objectief recht
leven beogen en waarvan de naleving ontleent.
afdwingbaar is. Gerechtelijke rechtscolleges (hoven
Administratieve rechtbank en rechtbanken) (subjectief
(objectief contentieux) = jij vs de contentieux) = jij vs andere burgers
overheid OF jij vs de overheid
Vb. stel je huurt een kot en hier Vb. Stel je werkgever betaalt je loon
regent het binnen. Dit is een niet na het uitvoeren van je
rechtsfeit. Vervolgens ga je je vakantiejob. Dit gaat om het
afvragen wat je rechten zijn binnen subjectief contentieux aangezien jij
,dit rechtsfeit. Het antwoord op die recht hebt op dat loon. Jij hebt een
vraag vind je in HET recht, namelijk aanspraak ten aanzien van je
het VWHD. De verhuurder gaat op werkgever.
basis van art. 58 de grote Je gaat het recht gebruiken om
herstellingen moeten uitvoeren. in de zaak gelijk te krijgen.
Vb. stel je hebt een studente job en Vb. je wordt 66 en na een loopbaan
wilt weten hoe het verder zit met je van 45 jaar ga je met pensioen. Plots
kindergeld en belastingen. De krijg je een brief van de pensioen
antwoorden op deze vragen vind je dienst met hierin dat men je pensioen
opnieuw in HET recht. niet gaat betalen. Dit is subjectief
contentieux aangezien je recht hebt
Vb. een gemeente schrijft een op je pensioen.
vacature uit voor een ambtenaar en u
doet mee. Uiteindelijk bij het zien van Vb. je bent mishandeld geweest en
het benoemingsbesluit zie je dat een wilt een schadevergoeding
andere kandidaat is gekozen, deze
persoon blijkt toevallig de vrouw van Vb. jij vs de overheid: de spiegel van
de burgemeester te zijn. Je kan je auto is eraf gereden door een
zeggen dat je dit niet eerlijk vind en gemeentewerker van de overheid. Er
naar de rechtbank stappen. Dit is dan is een fout gebeurt door de gemeente
objectief contentieux omdat je een en jij hebt recht op schadeherstel.
bezwaar hebt tegen een Dus subjectief contentieux.
benoemingsbesluit, de beslissing die
er genomen is. Het gaat hier niet over
uw recht maar de wijze waarop de
gemeente het recht heeft toegepast
bij het nemen van een beslissing. Je
gaat naar de RvS en misschien geeft
deze je gelijk. Het gevolg bij een
gelijk is niet dat jij de ambtenaar
wordt maar dat het
benoemingsbesluit vernietigd wordt.
De procedure moet opnieuw worden
gevoerd.
Gebonden bevoegdheid Discretionaire bevoegdheid
= de situatie waarin het recht zegt = de overheid heeft
wat de overheid moet doen in een beslissingsvrijheid ookal zijn alle
bepaalde situatie, er is geen voorwaarden voldaan.
beslissingsvrijheid. Geen subjectief recht
Je hebt een subjectief recht Overheidsoptreden kan marginaal
toetsen, de rechter zegt dat de
overheid alles opnieuw moet bekijken
Bv. Als je 45 jaar gewerkt hebt en je Bv. Stel ik heb alle regels
gaat op pensioen dan moet de gerespecteerd, ik heb mijn
overheid je dat pensioen uitbetalen, bouwaanvraag tijdig ingediend etc.
de overheid kan niet anders. De wet, dan nog heeft de gemeente een
het objectief recht zegt dat de beleidsruimte om te oordelen of de
overheid dat moet doen. Als deze dat aanvraag wordt goedgekeurd.
niet doet dan kan je naar de rechter
gaan en heb je een subjectief recht.
, Bv. Stel je hebt een handicap aan je
onderste ledematen, deze is objectief
vastgesteld. Dan zegt de wet dat de
overheid je een parkeerkaart moet
geven. Als jij aan de criteria voldoet
dan heeft de overheid geen andere
keuze dan u die kaart te geven.
Objectief recht
Kenmerken:
Algemeen
Objectief recht is op zichzelf algemeen en onpersoonlijk. Een wet is geen
individuele beslissing. Het geldt voor meerdere mensen. Het is een waarborg
tegen willekeur.
Maar toch in de praktijk ga je zien dat er soms regels zijn die toch wel op maat
van bepaalde personen geschreven zijn.
Vb. bende van Nijvel: in principe verjaart een misdrijf. Als je in België een
misdrijf pleegt en lang genoeg kan zwijgen dan verjaart het op een duur. Je kan
er niet meer voor vervolgd worden. In principe zouden de misdrijven van de
bende van Nijvel verjaren maar telkens als het bijna zou verjaren dan kwam
men samen om deze termijn te verlengen. De verandering van de termijnen zijn
eigenlijk voor iedereen maar de drijfveer van de regel was eigenlijk individueel
gelinkt aan de bende van Nijvel. De verjaringstermijn verandert wel voor
iedereen.
<-> individueel besluit (geldt voor een individu)
Vb. een vergunning toekennen aan een bepaalde industriële speler dan is dat
een individueel besluit.
Dit is dus geen rechtsregel
Gedragsregels
Het recht regelt wat wij doen, ons gedrag. Niet wat wij denken. Enkel wat wij
doen is voor het recht relevant. Wat wij denken zonder het te veruitwendigen is
voor het recht niet relevant.
Je mag in je hoofd de grootste racist zijn die je wilt zolang je dat niet
veruitwendigt in bepaald gedrag. Je gedachten zijn vrij maar het gedrag dat uit
die gedachten voorkomt wordt door het recht geregeld.
Het recht regelt het gedrag van rechtssubjecten. Dit natuurlijke personen
(mensen) of rechtspersonen (door de mens gecreëerde juridische entiteiten).
NIET van rechtsobjecten (dieren, goederen…) -> als een dier door het rood
wandelt gaat de politie deze niet sanctioneren.
Opgelegd
Het recht legt ons een verbod of gebod op.
Vb. gebod: er is een regel in ons recht dat als u weet dat een persoon in groot
gevaar verkeerd dat je hulp moet verlenen. Als je de aula uit wandelt en je ziet
een persoon op de grond liggen na een hartaanval dan verplicht het recht je te
beginnen met reanimeren en de ambulance te bellen.
Vb. verbod: het recht kan je verbieden om te roken in pretparken.
Maar wat verplicht het recht jou om te doen of te laten? Het recht legt je hetzij
inspanningsverbintenissen, hetzij resultaatsverbintenissen op, art. 5.72 BW.
, Inspanningsverbintenis Resultaatsverbintenis
= Je bent verbonden je best te doen = je bent verplicht in het
Je wordt vergeleken met een voortbrengen van het een resultaat.
voorzichtig en redelijk persoon in TENZIJ overmacht
dezelfde omstandigheden. Zou deze Je wordt beoordeeld op basis van
hetzelfde hebben? het resultaat. Is het resultaat er of
JA -> niet geschonden niet? Is het er niet dan is er een fout
NEEN -> wel geschonden begaan en heeft men recht op
vergoeding van schade.
Er wordt meestal dus gekeken of je in
abstracto correct heeft gehandeld = strikter dan inspanningsverbintenis.
maar soms gaat het recht in concreto Men moet zorgen dat het resultaat er
oordelen en gaat men dus concreet is zoals afgesproken.
naar u kijken. (Vb. kosteloze
bewaargeving: je geeft je telefoon aan
een goede vriendin om deze in haar
handtas te houden tijdens de avond
uit. Die vriendin wordt in concreto
beoordeelt. Stel ze is een sloddervos
en geraakt de handtas kwijt. De
algemene regel zou dan zeggen dat
we haar in abstracto moeten bekijken
en dus hoe een normale, redelijke
vriendin met mijn telefoon in die
omstandigheden zou zijn omgegaan.
In concreto houdt in dat als de
vriendin ook een sloddervos is met
haar eigen spullen dan mag ze dat
ook zijn met die van mij. Het is dus
mijn eigen risico om die aan een
sloddervos te geven.)
Inspanningsverbintenis is de norm. Het is maar een resultaatsverbintenis in
deze drie gevallen:
1) Er is een duidelijk gebod/verbod. De wet zegt duidelijk wat je moet doen
of niet mag doen.
2) Gebrek aan ‘aleatoir karakter’. Als jij wat je moet doen volledig zelf in
de hand hebt dan is er eerder sprake van een resultaatsverbintenis.
Wanneer je het niet volledig zelf in de hand hebt dan is het een
inspanningsverbintenis.
Vb. ik verhuur een kot en in de overeenkomst staat dat ik ervoor moet
zorgen dat er geen ratten komen. Dat is een inspanningsverbintenis
want je bestuurt die ratten niet. Je kunt wel de maatregelen nemen
maar het uiteindelijke resultaat hangt ook van de ratten zelf af.
3) Overeenkomst tussen partijen. Als ik met mijn bakker uitdrukkelijk
overeenkom dat hij die taart bakt op die datum en dat uur dan is dat
een resultaatsverbintenis. Je moet het wel uitdrukkelijk overeenkomen
want anders is het weer een inspanningsverbintenis.
Ordenend
Het recht wil de samenleving ordenen.
Bevoegde overheid
Recht
Recht ordent onze samenleving maar heeft ook als taken:
1) Geschillen te vermijden -> door duidelijk te maken dat men in het
centrum maar 30 mag rijden kan een persoon niet in discussie gaan
wanneer hij/zij 50km/u heeft gereden
2) Geschillen beslechten (oplossen op een eerlijke en transparante manier
3) Symbolische functie (vanuit juridisch oogpunt hebben deze geen enkel nut
maar zijn er gewoon omdat we recht belangrijk vinden en recht erkenning
kan geven -> vb. ART. 59 OBW, doodgeboren kind is juridisch geen
rechtssubject maar hoe leg je dit aan de ouders uit? Juridisch heeft het
totaal geen nut aangezien het nooit is geboren. Hierdoor is er een nieuwe
akte tot leven geroepen, namelijk die van het levenloos kind zodat deze
toch een naam, geboortedatum, naam van de ouders kan krijgen. Het
heeft nog steeds geen juridisch nut maar deze akte is gekomen door het
symbolische van het recht)
Het recht gaat uit van een overheid. De overheid heeft gezag over de burgers.
Dat gezag gaat gepaard met het gebrek aan keuze. Je hebt als burger geen
andere keuze dan het te doen.
Verschil met basic fit: daar leggen ze ook regels op maar je hebt de keuze om
naar een andere fitness te gaan of thuis te fitnessen in de plaats van daar.
Hetzelfde met de KU Leuven, je kan ook naar een andere universiteit gaan.
Je kan niet plots zeggen dat je recht niet geldt in je kot. De drugs die daar ligt
mag daar niet liggen.
Het recht zit in een soort verbondenheid met de ethiek.
+
Recht en rechtszekerheid zijn ook heel nauw verbonden. -> dit in de vorm van
bekendmaking (in het Belgisch staatsblad, men moet weten waar men aan toe
is), duidelijkheid (het mag niet dubbelzinnig overkomen), coherentie (het
probeert een coherent systeem op te bouwen, het behoort dit te zijn maar is het
niet altijd, er zijn namelijk rechtsregels die elkaar tegenspreken), juridische
stabiliteit (niet plots het hele systeem omdraaien).
Objectief vs. Subjectief recht
Wat is het verschil?
Objectief recht, HET recht Subjectief recht, MIJN recht
= het geheel van algemene = de individualisering van de
gedragsregels opgelegd door een rechtsregel. Het is de aanspraak die
daartoe bevoegde overheid, die de een persoon ten aanzien van andere
ordening van het maatschappelijk personen aan het objectief recht
leven beogen en waarvan de naleving ontleent.
afdwingbaar is. Gerechtelijke rechtscolleges (hoven
Administratieve rechtbank en rechtbanken) (subjectief
(objectief contentieux) = jij vs de contentieux) = jij vs andere burgers
overheid OF jij vs de overheid
Vb. stel je huurt een kot en hier Vb. Stel je werkgever betaalt je loon
regent het binnen. Dit is een niet na het uitvoeren van je
rechtsfeit. Vervolgens ga je je vakantiejob. Dit gaat om het
afvragen wat je rechten zijn binnen subjectief contentieux aangezien jij
,dit rechtsfeit. Het antwoord op die recht hebt op dat loon. Jij hebt een
vraag vind je in HET recht, namelijk aanspraak ten aanzien van je
het VWHD. De verhuurder gaat op werkgever.
basis van art. 58 de grote Je gaat het recht gebruiken om
herstellingen moeten uitvoeren. in de zaak gelijk te krijgen.
Vb. stel je hebt een studente job en Vb. je wordt 66 en na een loopbaan
wilt weten hoe het verder zit met je van 45 jaar ga je met pensioen. Plots
kindergeld en belastingen. De krijg je een brief van de pensioen
antwoorden op deze vragen vind je dienst met hierin dat men je pensioen
opnieuw in HET recht. niet gaat betalen. Dit is subjectief
contentieux aangezien je recht hebt
Vb. een gemeente schrijft een op je pensioen.
vacature uit voor een ambtenaar en u
doet mee. Uiteindelijk bij het zien van Vb. je bent mishandeld geweest en
het benoemingsbesluit zie je dat een wilt een schadevergoeding
andere kandidaat is gekozen, deze
persoon blijkt toevallig de vrouw van Vb. jij vs de overheid: de spiegel van
de burgemeester te zijn. Je kan je auto is eraf gereden door een
zeggen dat je dit niet eerlijk vind en gemeentewerker van de overheid. Er
naar de rechtbank stappen. Dit is dan is een fout gebeurt door de gemeente
objectief contentieux omdat je een en jij hebt recht op schadeherstel.
bezwaar hebt tegen een Dus subjectief contentieux.
benoemingsbesluit, de beslissing die
er genomen is. Het gaat hier niet over
uw recht maar de wijze waarop de
gemeente het recht heeft toegepast
bij het nemen van een beslissing. Je
gaat naar de RvS en misschien geeft
deze je gelijk. Het gevolg bij een
gelijk is niet dat jij de ambtenaar
wordt maar dat het
benoemingsbesluit vernietigd wordt.
De procedure moet opnieuw worden
gevoerd.
Gebonden bevoegdheid Discretionaire bevoegdheid
= de situatie waarin het recht zegt = de overheid heeft
wat de overheid moet doen in een beslissingsvrijheid ookal zijn alle
bepaalde situatie, er is geen voorwaarden voldaan.
beslissingsvrijheid. Geen subjectief recht
Je hebt een subjectief recht Overheidsoptreden kan marginaal
toetsen, de rechter zegt dat de
overheid alles opnieuw moet bekijken
Bv. Als je 45 jaar gewerkt hebt en je Bv. Stel ik heb alle regels
gaat op pensioen dan moet de gerespecteerd, ik heb mijn
overheid je dat pensioen uitbetalen, bouwaanvraag tijdig ingediend etc.
de overheid kan niet anders. De wet, dan nog heeft de gemeente een
het objectief recht zegt dat de beleidsruimte om te oordelen of de
overheid dat moet doen. Als deze dat aanvraag wordt goedgekeurd.
niet doet dan kan je naar de rechter
gaan en heb je een subjectief recht.
, Bv. Stel je hebt een handicap aan je
onderste ledematen, deze is objectief
vastgesteld. Dan zegt de wet dat de
overheid je een parkeerkaart moet
geven. Als jij aan de criteria voldoet
dan heeft de overheid geen andere
keuze dan u die kaart te geven.
Objectief recht
Kenmerken:
Algemeen
Objectief recht is op zichzelf algemeen en onpersoonlijk. Een wet is geen
individuele beslissing. Het geldt voor meerdere mensen. Het is een waarborg
tegen willekeur.
Maar toch in de praktijk ga je zien dat er soms regels zijn die toch wel op maat
van bepaalde personen geschreven zijn.
Vb. bende van Nijvel: in principe verjaart een misdrijf. Als je in België een
misdrijf pleegt en lang genoeg kan zwijgen dan verjaart het op een duur. Je kan
er niet meer voor vervolgd worden. In principe zouden de misdrijven van de
bende van Nijvel verjaren maar telkens als het bijna zou verjaren dan kwam
men samen om deze termijn te verlengen. De verandering van de termijnen zijn
eigenlijk voor iedereen maar de drijfveer van de regel was eigenlijk individueel
gelinkt aan de bende van Nijvel. De verjaringstermijn verandert wel voor
iedereen.
<-> individueel besluit (geldt voor een individu)
Vb. een vergunning toekennen aan een bepaalde industriële speler dan is dat
een individueel besluit.
Dit is dus geen rechtsregel
Gedragsregels
Het recht regelt wat wij doen, ons gedrag. Niet wat wij denken. Enkel wat wij
doen is voor het recht relevant. Wat wij denken zonder het te veruitwendigen is
voor het recht niet relevant.
Je mag in je hoofd de grootste racist zijn die je wilt zolang je dat niet
veruitwendigt in bepaald gedrag. Je gedachten zijn vrij maar het gedrag dat uit
die gedachten voorkomt wordt door het recht geregeld.
Het recht regelt het gedrag van rechtssubjecten. Dit natuurlijke personen
(mensen) of rechtspersonen (door de mens gecreëerde juridische entiteiten).
NIET van rechtsobjecten (dieren, goederen…) -> als een dier door het rood
wandelt gaat de politie deze niet sanctioneren.
Opgelegd
Het recht legt ons een verbod of gebod op.
Vb. gebod: er is een regel in ons recht dat als u weet dat een persoon in groot
gevaar verkeerd dat je hulp moet verlenen. Als je de aula uit wandelt en je ziet
een persoon op de grond liggen na een hartaanval dan verplicht het recht je te
beginnen met reanimeren en de ambulance te bellen.
Vb. verbod: het recht kan je verbieden om te roken in pretparken.
Maar wat verplicht het recht jou om te doen of te laten? Het recht legt je hetzij
inspanningsverbintenissen, hetzij resultaatsverbintenissen op, art. 5.72 BW.
, Inspanningsverbintenis Resultaatsverbintenis
= Je bent verbonden je best te doen = je bent verplicht in het
Je wordt vergeleken met een voortbrengen van het een resultaat.
voorzichtig en redelijk persoon in TENZIJ overmacht
dezelfde omstandigheden. Zou deze Je wordt beoordeeld op basis van
hetzelfde hebben? het resultaat. Is het resultaat er of
JA -> niet geschonden niet? Is het er niet dan is er een fout
NEEN -> wel geschonden begaan en heeft men recht op
vergoeding van schade.
Er wordt meestal dus gekeken of je in
abstracto correct heeft gehandeld = strikter dan inspanningsverbintenis.
maar soms gaat het recht in concreto Men moet zorgen dat het resultaat er
oordelen en gaat men dus concreet is zoals afgesproken.
naar u kijken. (Vb. kosteloze
bewaargeving: je geeft je telefoon aan
een goede vriendin om deze in haar
handtas te houden tijdens de avond
uit. Die vriendin wordt in concreto
beoordeelt. Stel ze is een sloddervos
en geraakt de handtas kwijt. De
algemene regel zou dan zeggen dat
we haar in abstracto moeten bekijken
en dus hoe een normale, redelijke
vriendin met mijn telefoon in die
omstandigheden zou zijn omgegaan.
In concreto houdt in dat als de
vriendin ook een sloddervos is met
haar eigen spullen dan mag ze dat
ook zijn met die van mij. Het is dus
mijn eigen risico om die aan een
sloddervos te geven.)
Inspanningsverbintenis is de norm. Het is maar een resultaatsverbintenis in
deze drie gevallen:
1) Er is een duidelijk gebod/verbod. De wet zegt duidelijk wat je moet doen
of niet mag doen.
2) Gebrek aan ‘aleatoir karakter’. Als jij wat je moet doen volledig zelf in
de hand hebt dan is er eerder sprake van een resultaatsverbintenis.
Wanneer je het niet volledig zelf in de hand hebt dan is het een
inspanningsverbintenis.
Vb. ik verhuur een kot en in de overeenkomst staat dat ik ervoor moet
zorgen dat er geen ratten komen. Dat is een inspanningsverbintenis
want je bestuurt die ratten niet. Je kunt wel de maatregelen nemen
maar het uiteindelijke resultaat hangt ook van de ratten zelf af.
3) Overeenkomst tussen partijen. Als ik met mijn bakker uitdrukkelijk
overeenkom dat hij die taart bakt op die datum en dat uur dan is dat
een resultaatsverbintenis. Je moet het wel uitdrukkelijk overeenkomen
want anders is het weer een inspanningsverbintenis.
Ordenend
Het recht wil de samenleving ordenen.
Bevoegde overheid
