1. Toets doel (1)
Kan het proces van gaswisseling in de longen en in de weefsels
uitleggen, en kan het capillaire uitwisselingssysteem beschrijven.
Om het proces van gaswisseling te begrijpen moet je weten hoe diffusie
werkt ->
Moleculen in de lucht bewegen zich voort door van hoog naar een lage
concentratie te gaan, totdat de concentratie gelijk is.
Bij gaswisseling is de partiële druk van groot belang. Hierdoor wordt de
snelheid van diffusie bepaald.
Partiële druk is de druk van de lucht, zoals bij duiken je oren pijn gaan
doen. De normale druk in de lucht is ongeveer 760mmHg, dit is de totale
druk. De partiële druk is de druk per type gas, deze is evenredig aan het
percentage van het aantal gas in de totale hoeveelheid lucht.
De respiratie, dit is een biologisch proces waarbij cellen energie
produceren door glucose of andere stoffen af te breken door middel van
zuurstof.
Je hebt interne respiratie en externe respiratie.
Extern: Tussen de lucht in de alveoli (longblaasjes) en de alveolaire
capillairen.
Intern: Zuurstof in het weefsel is lager, en zal via het weefsel
diffunderen.
Zuurstoftransport, zuurstof is slecht oplosbaar in plasma en wordt dus
vervoerd via de rode bloedcellen en gebonden aan hemoglobine. In
formule is dit H2 + O2 <-> HbO2.
De hoeveelheid zuurstofbinding is afhankelijk van de hoeveelheid zuurstof
in de omgeving. Bij hoogtetrainingen is het zuurstofgehalte laag en zal er
dus ook weinig binding zijn. De hoeveelheid zuurstofafgifte is afhankelijk
van het aantal actieve weefsels, PH en tempratuur.
Koolstofdioxide transport, kan voor een klein deel worden opgelost in het
bloedplasma en een deel wordt gebonden aan de hemoglobine. Een ander
deel gaat de rode bloedcel in en wordt omgezet in koolzuur, en dat wordt
weer omgezet in bicarbonaat en een waterstofatoom. Het waterstofatoom
blijft en wordt gebonden, bicarbonaat kan wel het plasma in. CO2 + H2O
-> H2CO3 -> H+ + HC3O-
De reacties zijn volledig omkeerbaar.
, 2. Toets doel (2)
Kan het principe van het zuur-base evenwicht uitleggen en de rol
van de longen hierin herkennen.
Het zuur-base evenwicht is het evenwicht tussen de hoeveelheid zuur en
de hoeveelheid base in een oplossing. Het wordt uitgedrukt in de PH, ook
wel de concentratie H+ ionen.
Is de concentratie lager dan 7 is het zuur en wordt hoger is het base.
Om de homeostase in het lichaam in stand te houden moet de PH altijd
liggen tussen de 7.35 en 7.45.
Acidose -> lager dan 7.35
Alkalose -> hoger dan 7.45
Het zenuwstelsel en het bloedvatenstelsel is het meest gevoelig voor
veranderingen in de ph waarde. Bij een ernstige acidose kan een coma
ontstaan.
Koolzuur is een belangrijk zuur, in de longen valt koolzuur uiteen in
kooldioxide en water. Het kooldioxide diffundeert het alveoli in. In de
perifere weefsels reageert kooldioxide in oplossing met water en wordt
koolzuur genoemd, deze koolzuur moleculen vallen uiteen en er worden
bicarbonaat en waterstofionen gevormd.
Als de kooldioxide concentratie stijgt, worden extra waterstofionen en
bicarbonaat stoffen afgegeven. Zo blijft de weegschaal recht.
Om de homeostase in het lichaam te behouden maakt het lichaam
gebruik van meerdere soorten buffersystemen.
1. Eiwit buffers
2. Bicarbonaat buffers
3. Fosfaatbuffer
Zo binden ze juist waterstofionen of laten ze juist los. Zo kunnen zuren die
ontstaan tijdelijk geneutraliseerd worden. Een buffer bestaat uit een zwak
zuur die waterstofionen kan opnemen, of uit een zwakke base die
waterstofionen kan afgeven. De eiwitbuffer reguleert de PH intracellulair
en extracellulair. De fosfaatbuffer is voornamelijk intracellulair omdat daar
de concentratie fosfaationen hoog is, en de bicarbonaatbuffer werkt
voornamelijk extracellulair.
Het bicarbonaat buffer systeem:
Er wordt gebruik gemaakt van deze formule:
CO2 + H2O <-> H2CO3 <-> H+ + HCO3-
Bicarbonaat is een base wat bij een lage bloed ph zullen kan binden, maar
koolzuur kan ook waterstofionen oftewel zuur afstaan. Bij een hoge bloed
PH kan dit zuur base binden en zo neutraliseren. In geval van een acidose
en dus een teveel aan waterstofionen zal bicarbonaat zich binden aan het
overschot waterstofionen. Er ontstaat dan koolzuur wat zich splitst in
,kooldioxide en water, deze kooldioxide wordt uitgeademd. Bicarbonaat
wordt via de nieren uitgescheiden.
Het ademhalingsstelsel speelt ook een belangrijke rol, het reguleert de
mate van de uitscheiding van kooldioxide door de longventilatie te
reguleren. Omdat kooldioxide heel snel het celmembraan passeert is het
ph makkelijk te reguleren. Het wordt in grote hoeveelheden uitgeademd
maar ook geproduceerd. Bij een toename van de ventilatie wordt er veel
kooldioxide uitgescheiden waardoor de ph stijgt, bij een afname zal de ph
dalen.
De nieren zorgen de mate waarin bicarbonaat en waterionen worden
uitgescheiden. dwq
Buffers kunnen uitgeput raken, er kan dan een ernstig probleem ontstaan.
De longen spelen een rol vanwege het kooldioxide die ze kunnen
uitademen. Respiratoire betekent met betrekking tot de longen en
metabole betekent met betrekking tot de nieren.
1. Respiratoire acidose, door de longen is het bloed te zuur, aangezien
kooldioxide als zuur wordt beschouwd is er dus te veel van kooldioxide.
Dit kom je tegen bij een te trage ademhaling (hypoventilatie).
2. Metabole acidose, er is te veel zuur of te weinig base in het bloed
aanwezig.
Compensatie mechanismen ->
Als er iets misgaat in de nieren gaan de longen compenseren en als er iets
misgaat in de longen gaan de nieren compenseren.
Metabool compenseren gaat langzaam. Als er dus een respiratoire acidose
is gaan de nieren proberen meer bicarbonaat vast te houden.
Respiratoir gaat snel, je gaat sneller of juist langzamer ademhalen.
1. Respiratoire alkalose, dit is basisch bloed in de longen, er is te weinig
kooldioxide aanwezig. Oftewel bij hyperventilatie.
2. Metabole alkalose, er zijn te veel waterstofionen uitgescheiden, of er is
te veel bicarbonaat aanwezig. Dit kan bij veel braken.
Ook bij een alkalose gaat het lichaam compenseren. De nieren gaan
bicarbonaat uitscheiden, en de longen zullen bij een metabole alkalose
langzamer gaan ademen.
De Ph bepalen kan via een bloedgas analyse. Er wordt bij voorkeur van
een slagader wat bloed afgenomen. (Diagnostiek).
2. Wat wordt er gemeten bij een bloedgasanalyse?
Een bloedgasanalyse meet verschillende belangrijke waarden:
Parameter Normale waarde Wat het betekent
pH 7,35 – 7,45 Maat voor zuur-base-evenwicht
, pO₂ 10 – 13 kPa (75 – 100 mmHg) Hoeveel zuurstof in het arteriële bloed zit
pCO₂ 4,7 – 6,0 kPa (35 – 45 mmHg) Hoeveel CO₂ in het bloed aanwezig is
HCO₃⁻ 22 – 26 mmol/L Bicarbonaat; buffer die pH stabiel houdt
SaO₂ 94% – 98% Percentage hemoglobine verzadigd met O₂
Base Excess (BE) -2 tot +2 mmol/L Maat voor metabole zuur-base-status
Lactaat (optioneel) 0,5 – 2,0 mmol/L Hoog lactaat wijst op zuurstoftekort of shock
Kan het proces van gaswisseling in de longen en in de weefsels
uitleggen, en kan het capillaire uitwisselingssysteem beschrijven.
Om het proces van gaswisseling te begrijpen moet je weten hoe diffusie
werkt ->
Moleculen in de lucht bewegen zich voort door van hoog naar een lage
concentratie te gaan, totdat de concentratie gelijk is.
Bij gaswisseling is de partiële druk van groot belang. Hierdoor wordt de
snelheid van diffusie bepaald.
Partiële druk is de druk van de lucht, zoals bij duiken je oren pijn gaan
doen. De normale druk in de lucht is ongeveer 760mmHg, dit is de totale
druk. De partiële druk is de druk per type gas, deze is evenredig aan het
percentage van het aantal gas in de totale hoeveelheid lucht.
De respiratie, dit is een biologisch proces waarbij cellen energie
produceren door glucose of andere stoffen af te breken door middel van
zuurstof.
Je hebt interne respiratie en externe respiratie.
Extern: Tussen de lucht in de alveoli (longblaasjes) en de alveolaire
capillairen.
Intern: Zuurstof in het weefsel is lager, en zal via het weefsel
diffunderen.
Zuurstoftransport, zuurstof is slecht oplosbaar in plasma en wordt dus
vervoerd via de rode bloedcellen en gebonden aan hemoglobine. In
formule is dit H2 + O2 <-> HbO2.
De hoeveelheid zuurstofbinding is afhankelijk van de hoeveelheid zuurstof
in de omgeving. Bij hoogtetrainingen is het zuurstofgehalte laag en zal er
dus ook weinig binding zijn. De hoeveelheid zuurstofafgifte is afhankelijk
van het aantal actieve weefsels, PH en tempratuur.
Koolstofdioxide transport, kan voor een klein deel worden opgelost in het
bloedplasma en een deel wordt gebonden aan de hemoglobine. Een ander
deel gaat de rode bloedcel in en wordt omgezet in koolzuur, en dat wordt
weer omgezet in bicarbonaat en een waterstofatoom. Het waterstofatoom
blijft en wordt gebonden, bicarbonaat kan wel het plasma in. CO2 + H2O
-> H2CO3 -> H+ + HC3O-
De reacties zijn volledig omkeerbaar.
, 2. Toets doel (2)
Kan het principe van het zuur-base evenwicht uitleggen en de rol
van de longen hierin herkennen.
Het zuur-base evenwicht is het evenwicht tussen de hoeveelheid zuur en
de hoeveelheid base in een oplossing. Het wordt uitgedrukt in de PH, ook
wel de concentratie H+ ionen.
Is de concentratie lager dan 7 is het zuur en wordt hoger is het base.
Om de homeostase in het lichaam in stand te houden moet de PH altijd
liggen tussen de 7.35 en 7.45.
Acidose -> lager dan 7.35
Alkalose -> hoger dan 7.45
Het zenuwstelsel en het bloedvatenstelsel is het meest gevoelig voor
veranderingen in de ph waarde. Bij een ernstige acidose kan een coma
ontstaan.
Koolzuur is een belangrijk zuur, in de longen valt koolzuur uiteen in
kooldioxide en water. Het kooldioxide diffundeert het alveoli in. In de
perifere weefsels reageert kooldioxide in oplossing met water en wordt
koolzuur genoemd, deze koolzuur moleculen vallen uiteen en er worden
bicarbonaat en waterstofionen gevormd.
Als de kooldioxide concentratie stijgt, worden extra waterstofionen en
bicarbonaat stoffen afgegeven. Zo blijft de weegschaal recht.
Om de homeostase in het lichaam te behouden maakt het lichaam
gebruik van meerdere soorten buffersystemen.
1. Eiwit buffers
2. Bicarbonaat buffers
3. Fosfaatbuffer
Zo binden ze juist waterstofionen of laten ze juist los. Zo kunnen zuren die
ontstaan tijdelijk geneutraliseerd worden. Een buffer bestaat uit een zwak
zuur die waterstofionen kan opnemen, of uit een zwakke base die
waterstofionen kan afgeven. De eiwitbuffer reguleert de PH intracellulair
en extracellulair. De fosfaatbuffer is voornamelijk intracellulair omdat daar
de concentratie fosfaationen hoog is, en de bicarbonaatbuffer werkt
voornamelijk extracellulair.
Het bicarbonaat buffer systeem:
Er wordt gebruik gemaakt van deze formule:
CO2 + H2O <-> H2CO3 <-> H+ + HCO3-
Bicarbonaat is een base wat bij een lage bloed ph zullen kan binden, maar
koolzuur kan ook waterstofionen oftewel zuur afstaan. Bij een hoge bloed
PH kan dit zuur base binden en zo neutraliseren. In geval van een acidose
en dus een teveel aan waterstofionen zal bicarbonaat zich binden aan het
overschot waterstofionen. Er ontstaat dan koolzuur wat zich splitst in
,kooldioxide en water, deze kooldioxide wordt uitgeademd. Bicarbonaat
wordt via de nieren uitgescheiden.
Het ademhalingsstelsel speelt ook een belangrijke rol, het reguleert de
mate van de uitscheiding van kooldioxide door de longventilatie te
reguleren. Omdat kooldioxide heel snel het celmembraan passeert is het
ph makkelijk te reguleren. Het wordt in grote hoeveelheden uitgeademd
maar ook geproduceerd. Bij een toename van de ventilatie wordt er veel
kooldioxide uitgescheiden waardoor de ph stijgt, bij een afname zal de ph
dalen.
De nieren zorgen de mate waarin bicarbonaat en waterionen worden
uitgescheiden. dwq
Buffers kunnen uitgeput raken, er kan dan een ernstig probleem ontstaan.
De longen spelen een rol vanwege het kooldioxide die ze kunnen
uitademen. Respiratoire betekent met betrekking tot de longen en
metabole betekent met betrekking tot de nieren.
1. Respiratoire acidose, door de longen is het bloed te zuur, aangezien
kooldioxide als zuur wordt beschouwd is er dus te veel van kooldioxide.
Dit kom je tegen bij een te trage ademhaling (hypoventilatie).
2. Metabole acidose, er is te veel zuur of te weinig base in het bloed
aanwezig.
Compensatie mechanismen ->
Als er iets misgaat in de nieren gaan de longen compenseren en als er iets
misgaat in de longen gaan de nieren compenseren.
Metabool compenseren gaat langzaam. Als er dus een respiratoire acidose
is gaan de nieren proberen meer bicarbonaat vast te houden.
Respiratoir gaat snel, je gaat sneller of juist langzamer ademhalen.
1. Respiratoire alkalose, dit is basisch bloed in de longen, er is te weinig
kooldioxide aanwezig. Oftewel bij hyperventilatie.
2. Metabole alkalose, er zijn te veel waterstofionen uitgescheiden, of er is
te veel bicarbonaat aanwezig. Dit kan bij veel braken.
Ook bij een alkalose gaat het lichaam compenseren. De nieren gaan
bicarbonaat uitscheiden, en de longen zullen bij een metabole alkalose
langzamer gaan ademen.
De Ph bepalen kan via een bloedgas analyse. Er wordt bij voorkeur van
een slagader wat bloed afgenomen. (Diagnostiek).
2. Wat wordt er gemeten bij een bloedgasanalyse?
Een bloedgasanalyse meet verschillende belangrijke waarden:
Parameter Normale waarde Wat het betekent
pH 7,35 – 7,45 Maat voor zuur-base-evenwicht
, pO₂ 10 – 13 kPa (75 – 100 mmHg) Hoeveel zuurstof in het arteriële bloed zit
pCO₂ 4,7 – 6,0 kPa (35 – 45 mmHg) Hoeveel CO₂ in het bloed aanwezig is
HCO₃⁻ 22 – 26 mmol/L Bicarbonaat; buffer die pH stabiel houdt
SaO₂ 94% – 98% Percentage hemoglobine verzadigd met O₂
Base Excess (BE) -2 tot +2 mmol/L Maat voor metabole zuur-base-status
Lactaat (optioneel) 0,5 – 2,0 mmol/L Hoog lactaat wijst op zuurstoftekort of shock
