VWO 5
Samenvatting
Maatschappijleer: Hoofdstuk 5;
Nederlandse uitkomst van het welzijnsdilemma
Judith Vuijst
CSVVG Vincent van Gogh
, SAMENVATTING MAATSCHAPPIJLEER HS 5: NEDERALNDSE UITKOMST VAN HET WELZIJNSDILEMMA
5.1 GESCHIEDENIS ONTWIKKELINGEN WELZIJNSDILLEMA IN NEDERLAND
Verzorgingsstaat: inrichting vd samenleving op het gebied vh welzijnsdilemma;
Bestaanszekerheid (overheid moet veel regelen)
Solidariteit (veel regelen maar ook eigen verantwoordelijkheid)
Eigen verantwoordelijkheid (kleine overheid)
Door welzijnsdilemma is maatschappelijk geluk id wereld gestegen. Komt door toegenomen welvaart en steeds gelijkere verdeling.
16E EN 17E EEUW:
Er kwamen steeds meer armenhuizen; armen waren ‘gevaar’ (bendes/ziektes) en werden geholpen door geestelijken
Deze huizen ontstonden om armen te helpen en samenleving ziekte- en rovervrij te maken
18E EN 19E EEUW:
Industriële Revolutie: zorgde voor meer welvaart, maar ook voor ongelijkheid; onderdrukte arbeidsklasse (kapitalisme)
De theorie van Marx: voor veel communisten belangrijk: arbeiders moesten zich verenigen en verzetten tegen
kapitaalbezitters en privébezit van kapitaalgoederen zou verboden worden. Dit was het begin vd verzorgingsstaat.
1e sociale wet: Kinderwetje van Van Houten (kinderen onder 12 jaar niet meer in fabriek werken)
EIND 19 E/BEGIN 20 E EEUW:
Dmv sociale wetgeving probeerde overheid ongelijkheid te verkleinen; ongevallenwet en invaliditeitswet ontstonden
Politieke partijen en vakbonden ontstonden; meer zeggenschap.
20E EEUW (NA 2 E WO):
Opbouw vd verzorgingsstaat
AOW (ouderdomswet), WAO (Wet op Arbeidsongeschiktheidsverzekering) en de Algemene Bijstandswet worden ingevoerd
Welvaart neemt toe door: het bemoeien vd overheid met de economie en vrije markt.
Gemengde economie zorgde voor politieke stabiliteit; kwam door poldermodel:
O Overleg tussen overheid, werkgevers en werknemers om afspraken te maken over werkgelegenheid en arbeidskwesties
O Doel van dit poldermodel: draagvlak onder politieke besluiten vergroten, maar deze besluiten duren vaak lang
VANAF JAREN ’70:
Verzorgingsstaat in crisis: te veel uitkeringen en te weinig werkenden
O Oplossing: overheid helpt zoveel mogelijk mensen aan werk
Participatiesamenleving: deel eigen verantwoordelijkheid en deel geregeld door overheid
Afbreken verzorgingsstaat: WAO WIA, AOW van 65 67
WELZIJNSDILLEMA IN GRONDEWET
Artikel 19 – 23 Grondwet: onderwerpen rondom het welzijnsdilemma, zoals:
1. Werk
2. Milieu
3. Gezondheid
4. Cultuur
5. Onderwijs
Bij de verzorgingsstaat gaat het naast uitkeringen en subsidies dus ook om onderwijs, milieu en gezondheidszorg.
WRR (Wetenschappelijke Raad voor de Regering): adviesorgaan met 4 functies over verzorgingsstaat:
1. Verzorgen hulp bieden aan mensen die dat door ziekte/leeftijd niet zelf kunnen
2. Verzekeren mensen beschermen tegen verlies van inkomen
3. Verheffen mensen vaardigheden aanbieden zodat ze zich economisch/cultureel kunnen ontwikkelen
4. Verbinden het tot stand brengen of bevorderen van onderlinge verbondenheid id samenleving
Artikel 19.
1. Bevordering van voldoende werkgelegenheid is voorwerp van zorg der overheid
2. Wet stelt regels tov rechtsposities van hen die arbeid verrichten en tov hun bescherming daarbij, alsmede tov medezeggenschap
Artikel 20.
1. Bestaanszekerheid der bevolking en spreiding vd welvaart zijn voorwerp van zorg der overheid
2. Wet stelt regels omtrent aanspraken op sociale zekerheid
3. Nederlanders hier te lande, die niet ih bestaan kunnen voorzien, hebben recht op bijstand van overheidswege
Artikel 21.
Samenvatting
Maatschappijleer: Hoofdstuk 5;
Nederlandse uitkomst van het welzijnsdilemma
Judith Vuijst
CSVVG Vincent van Gogh
, SAMENVATTING MAATSCHAPPIJLEER HS 5: NEDERALNDSE UITKOMST VAN HET WELZIJNSDILEMMA
5.1 GESCHIEDENIS ONTWIKKELINGEN WELZIJNSDILLEMA IN NEDERLAND
Verzorgingsstaat: inrichting vd samenleving op het gebied vh welzijnsdilemma;
Bestaanszekerheid (overheid moet veel regelen)
Solidariteit (veel regelen maar ook eigen verantwoordelijkheid)
Eigen verantwoordelijkheid (kleine overheid)
Door welzijnsdilemma is maatschappelijk geluk id wereld gestegen. Komt door toegenomen welvaart en steeds gelijkere verdeling.
16E EN 17E EEUW:
Er kwamen steeds meer armenhuizen; armen waren ‘gevaar’ (bendes/ziektes) en werden geholpen door geestelijken
Deze huizen ontstonden om armen te helpen en samenleving ziekte- en rovervrij te maken
18E EN 19E EEUW:
Industriële Revolutie: zorgde voor meer welvaart, maar ook voor ongelijkheid; onderdrukte arbeidsklasse (kapitalisme)
De theorie van Marx: voor veel communisten belangrijk: arbeiders moesten zich verenigen en verzetten tegen
kapitaalbezitters en privébezit van kapitaalgoederen zou verboden worden. Dit was het begin vd verzorgingsstaat.
1e sociale wet: Kinderwetje van Van Houten (kinderen onder 12 jaar niet meer in fabriek werken)
EIND 19 E/BEGIN 20 E EEUW:
Dmv sociale wetgeving probeerde overheid ongelijkheid te verkleinen; ongevallenwet en invaliditeitswet ontstonden
Politieke partijen en vakbonden ontstonden; meer zeggenschap.
20E EEUW (NA 2 E WO):
Opbouw vd verzorgingsstaat
AOW (ouderdomswet), WAO (Wet op Arbeidsongeschiktheidsverzekering) en de Algemene Bijstandswet worden ingevoerd
Welvaart neemt toe door: het bemoeien vd overheid met de economie en vrije markt.
Gemengde economie zorgde voor politieke stabiliteit; kwam door poldermodel:
O Overleg tussen overheid, werkgevers en werknemers om afspraken te maken over werkgelegenheid en arbeidskwesties
O Doel van dit poldermodel: draagvlak onder politieke besluiten vergroten, maar deze besluiten duren vaak lang
VANAF JAREN ’70:
Verzorgingsstaat in crisis: te veel uitkeringen en te weinig werkenden
O Oplossing: overheid helpt zoveel mogelijk mensen aan werk
Participatiesamenleving: deel eigen verantwoordelijkheid en deel geregeld door overheid
Afbreken verzorgingsstaat: WAO WIA, AOW van 65 67
WELZIJNSDILLEMA IN GRONDEWET
Artikel 19 – 23 Grondwet: onderwerpen rondom het welzijnsdilemma, zoals:
1. Werk
2. Milieu
3. Gezondheid
4. Cultuur
5. Onderwijs
Bij de verzorgingsstaat gaat het naast uitkeringen en subsidies dus ook om onderwijs, milieu en gezondheidszorg.
WRR (Wetenschappelijke Raad voor de Regering): adviesorgaan met 4 functies over verzorgingsstaat:
1. Verzorgen hulp bieden aan mensen die dat door ziekte/leeftijd niet zelf kunnen
2. Verzekeren mensen beschermen tegen verlies van inkomen
3. Verheffen mensen vaardigheden aanbieden zodat ze zich economisch/cultureel kunnen ontwikkelen
4. Verbinden het tot stand brengen of bevorderen van onderlinge verbondenheid id samenleving
Artikel 19.
1. Bevordering van voldoende werkgelegenheid is voorwerp van zorg der overheid
2. Wet stelt regels tov rechtsposities van hen die arbeid verrichten en tov hun bescherming daarbij, alsmede tov medezeggenschap
Artikel 20.
1. Bestaanszekerheid der bevolking en spreiding vd welvaart zijn voorwerp van zorg der overheid
2. Wet stelt regels omtrent aanspraken op sociale zekerheid
3. Nederlanders hier te lande, die niet ih bestaan kunnen voorzien, hebben recht op bijstand van overheidswege
Artikel 21.
