Samenvatting Compleet stappenplan IPR

INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT


VRAAG 1 VAN IPR: WELKE RECHTER IS BEVOEGD?

1. Brussel I bis

2. Verdrag van Lugano

3. Haags Forumkeuze Verdrag

4. Commuun IPR (Rv)


1. BRUSSEL I BIS

 Materieel toepassingsbereik (art. 1)
- Art. 1 - Is er sprake van een burgerlijke of handelszaak (lid 1)? Noem altijd de soort
overeenkomst waarover de casus gaat.
- Doet geen van de uitzonderingen zich voor (lid 2)? Zoals faillissement.

 Formeel toepassingsbereik (art. 4-6 jo. 63)
- Art. 4 - Heeft de verweerder woonplaats/vestigingsplaats (art. 63) in een lidstaat (art. 4)?
- Zo niet, art. 6  art. 18(1), art. 21(2), art. 24 en art. 25.

 Temporeel toepassingsbereik (art. 66 jo. 81)
- Het moet gaan om rechtsvorderingen die op of na 10 januari 2015 zijn ingesteld.

Als aan de stappen 1 t/m 3 is voldaan, zit je binnen Brussel I en is deze van toepassing op de rechtsverhouding. Niet
toepasselijk  naar andere verdragen kijken. Samenloop Brussel en Lugano? Art. 64 lid 2 Lugano: voorrang
Brussel.

Daarna ga je kijken welke rechter bevoegd is:

 Exclusieve bevoegdheid (art. 24)
Is er sprake van een exclusieve bevoegdheid (art. 24)? Deze onderwerpen kunnen niet door
forumkeuze opzij worden gezet (exclusief karakter en ambtshalve toepassing (zie art. 27)):
- Onroerend goed, huurovereenkomsten: exclusief bevoegd is rechter van lidstaat waar het
onroerend goed is (tenzij tijdelijk particulier gebruik, dan bij woonplaats verweerder).
 Van Bochove: verweerder in lidstaat, OG niet in lidstaat? Paragraaf 6.2 Van Bochove.
- Geschillen over de geldigheid, nietigheid en ontbinding + besluiten van organen van deze
vennootschappen: land van vestiging bevoegd. Wat is land van vestiging  toepassen van
eigen IPR!
- Openbare registers: land waar register wordt gehouden
- Octrooien: waar registratie of deponering is verzocht.
- Executiegeschillen: rechter plaats van ten uitvoerlegging.
- Schmidt/Schmidt: art. 24 moet restrictief en autonoom worden uitgelegd. Gedachte van
exclusieve bevoegdheid is dat de rechter nabij is. Ging hier om vernietiging van een
schenkingsovereenkomst  niet voldoende dat de vordering verband houdt met het
onroerend goed. Dus valt onder art. 7(1)(a).

Indien geen exclusieve bevoegdheid 

 Bijzondere gevallen (afd. 3, 4, 5) (alleen overeenkomsten, geen OD!)
Autonome bevoegdheid / is er een zwakkere contractuele partij, afdeling 3, 4 of 5.
- Verzekeringsovereenkomst (art. 10 t/m 16)
- Consumentenovereenkomst (art. 17 t/m 19)
 Schrems/Facebook: wanneer is iemand consument? Zie vereisten in arrest. Kan ook
veranderen van consument naar beroepsmatig karakter.
 Pammer/Alpenhof: aanwijzingen wanneer gezegd kan worden dat een persoon
activiteiten richt op een bepaalde lidstaat in de zin van art. 17 sub c.
 Let op uitzondering lid 3: vervoersovereenkoomsten

, - Arbeidsovereenkomst (art. 20 t/m 23)
Art. 21: Werkgever kan worden opgeroepen voor gerechten van lidstaat waar hij
woonplaats heeft; of in een lidstaat van waaruit de werknemer gewoonlijk werkt; of
waar zich de vestiging bevond die de werknemer in dienst heeft genomen.
 Holterman/Ferho: arbeidsovereenkomst: een persoon heeft gedurende een
bepaalde tijd voor een ander onder diens gezag prestaties verricht tegen beloning.
Indien hier sprake van is  geen toepassing van art. 7, maar artikelen rondom
arbeidsovk’s.
 Achmed/Algerije: een ambassade kan ook worden gezien als vestiging in de zin van art.
20 lid 2.
 Jan Voogsweerd: het gewone werkland is het land waar of waaruit de werknemer,
rekening houdend met alle elementen die deze werkzaamheid kenmerken, het
belangrijkste deel van zijn verplichtingen jegens zijn werkgever vervult. De rechter moet
rekening houden met alle omstandigheden van het geval. Met name van belang kan zijn
waar de werknemer instructies ontvangt, zijn werk organiseert, en waar de
arbeidsinstrumenten zich bevinden.

 Forumkeuze (art. 25)  Let op: misschien ook HFKV van toepassing!!
Indien forumkeuze is gemaakt: afwijkend formeel toepassingsgebied. Vereisten:
- Forumkeuze voor een rechter van een lidstaat
- Naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking
- De forumkeuze mag niet nietig zijn wat betreft haar materiële geldigheid betreft
- Vormvereisten a-c
Let op:
- Bevoegdheid door rechter van forumkeuze is exclusief
- Forumkeuze in strijd met art 24 is ongeldig (lid 4).
- Beperkt effect ten gunste van zwakkere contractspartijen (lid 4).
- In beginsel geen werking tegenover derden (tenzij indirecte instemming)
- Höszig/Alstom: Voorwaarden voor wilsovereenstemming bij forumkeuze in AV:
 Overeenkomst is door beide partijen ondertekend
 Uitdrukkelijke verwijzing naar AV
 De verwijzing kan door een partij bij betrachting van een normale zorgvuldigheid
worden nagegaan
 De algemene voorwaarden zijn daadwerkelijk aan de andere partij meegedeeld.
- Hof 25 april 2017: bij een battle of forms moet worden aangenomen dat er geen sprake is
van een forumkeuze als bedoeld in artikel 25 Brussel I bis omdat er geen
wilsovereenstemming tussen partijen is.
- Van Bochove: forumkeuze voor gerecht van een derde land:
 Visie 1: val je buiten de verordening, vallen we terug op Rv. Art. 8 Rv, lid 2. NL-
rechter verklaart zichzelf onbevoegd.

 Stilzwijgende forumkeuze (art. 26)
Verschijnt een verweerder voor rechter dan is die rechter bevoegd als hij bevoegdheid niet betwist!
Tenzij andere rechter bij uitsluiting bevoegd is (24). Zwakkere derde moet wel op de hoogte zijn.


Zo nee, verder met 


 Hoofdregel (art. 4)
De hoofdregel art. 4 lid 1 - Forum Rei - is de rechter waar de verweerder woonplaats heeft
bevoegd.
- Art. 62: natuurlijke personen woonplaats  verwijst naar nationaal recht aangezochte
rechter. In Nederland  1:10 BW: woonstede.
- Art. 63: voor rechtspersonen is statutaire zetel/hoofdbestuur/hoofdvestiging.
- Van Bochove: wanneer woonplaats verweerder onbekend is (paragraaf 2.2).

 Alternatieve bevoegdheid (art. 7 jo. 8):
- Art. 7: Persoon die woonplaats heeft op grondgebied van een lidstaat, kan in een andere lidstaat
voor de volgende gerechten worden opgeroepen.
- Let op: ‘verbintenis uit overeenkomst’ en ‘onrechtmatige daad’ dienen