PAAf thema 4.3 hartfalen:
Definities:
Bij hartfalen is de hartpompfunctie verminderd,
waardoor niet genoeg bloed door het lichaam en naar
de kransslagaderen gepompt wordt.
Cardiac output: hartminuutvolume.
Het hart:
Het hart zorgt ervoor dat alle cellen van het lichaam van
zuurstof en bouwstoffen worden voorzien.
Het hart is een (holle) spier met pompfunctie.
De pompfunctie van het hart:
Rechterboezem (atriums):
- Zuigt het zuurstofarme bloed aan uit de onderste en bovenste holle ader naar het
hart toe.
Rechterkamer (ventrikels):
- Pompt bloed uit via de longslagaders naar de longen. Hier wordt het bloed verrijkt
met zuurstof.
Linkerboezem:
- Zuigt bloed aan uit de longaders naar het hart.
Linkerkamer:
- Pompt bloed uit via de aorta naar het lichaam om de organen van zuurstof te
voorzien.
Circulatie:
De bloedstroom van de linkerkamer (lv) via de organen tot de rechterboezem (ra)=
de grote circulatie.
De bloedstroom van de rechterkamer (rv) via de longen tot de linkerboezem (la) = de
kleine circulatie.
Kransvaten:
Netwerk van vaten aan de oppervlakte van het hart
(coronair vaten).
Functie: zorgen voor de bloedstroom door de
hartspier. Bij onvoldoende zuurstof en pompfunctie
door een verstopping in deze kransvaten kan een
hartinfarct ontstaan.
Zijtakken van de grote kransslagaders noemen we
collateralen.
Prikkelgeleiding van het hart:
Sinusknoop ligt op de rechterboezem. Functie: impuls
voor hartacties.
AV-knoop ligt op de grens van de boezems en de
kamers (a van atrium en v van ventrikels).
, Een groep cellen waarin prikkelvorming plaatsvindt noemt men een natuurlijke
pacemaker.
Angina pectoris (pijn op de borstklachten):
Pijn aan het hart door een tekort aan bloeddoorstroming van de hartspier waardoor
zuurstoftekort ontstaat.
Symptomen: pijn achter borstbeen en keel uitstralend naar de
linkerarm of rug, gevoel hebben te stikken, kortademigheid en
vermindering van het bewustzijn.
Oorzaken:
- Inspanning: hart moet sneller kloppen waardoor de bloedstroom
naar de hartspier toeneemt. Bij vernauwde kransvaten of
artherosclerose gebeurt dit minder.
- In koude omgevingen of emotioneel zijn: De kransslagaders
vernauwen dan waardoor zuurstoftekort kan ontstaan.
- Minder bloedtoevoer naar het hart dan de afvoer door bv een
overvloedige maal.
Angina pectoris:
Stabiel: Wanneer door inspanning meer bloed naar het hart moet stromen. Aanval
duurt max 5 minuten.
Instabiel: Pijn op de borstklachten (POB) zonder inspanning, er is geen verhoogde
bloedstroom naar het hart. Er stroomt niet genoeg bloed door de hartspier waardoor
vaatspasmen in de kransvaten optreden. Aanval duurt langer dan 10 minuten.
Behandeling: Verminderen van pijn en zorgen dat er geen complicaties optreden en
angst verminderen. Meet de vitale functies (pols handmatig), vas, bepaal symptomen
en bepaal de inspanning. Plaats patiënt in comfortabele houding, laat de zorgvrager
stoppen met de activiteit, geef een vaatverwijdend middel (nitrolingual spray), zo
nodig op voorschrift o2 geven. Maak altijd een ecg.
Hartinfarct:
Gedeelte van de hartspier krijgt geen bloed meer en sterft door een afsluiting van
een kransslagader.
Na een angina pectoris (instabiele) is de kans op een hartinfarct groot doordat de
kransslagader is dichtgeslibd.
Een hartinfarct kan ook ontstaat doordat een bloedstolsel ergens in het lichaam is
losgeraakt en in de kransvaten vastloop. De bloedstroom van de hartspier is
verminderd en de spier krijgt onvoldoende zuurstof.
Symptomen hartinfarct:
Plotseling hevige pijn in thorax, angst en onrust.
Vegatieve verschijnselen zoals misselijkheid, braken, bleekheid, transpireren.
Afhankelijk van de hevigheid van het infarct kan de circulatie tekortschieten en
daardoor schok (acute fase) en decompensatio cordis (chronische fase optreden).
Bel altijd de dienstdoende arts, deze kan een SIT-team oproepen (spoed
interventieteam). Een vitaal bedreigde patiënt is een zorgvrager bij wie er 1 of meer
, vitale orgaanfuncties zoals de ademhaling, circulatie en bewustzijn zodanig zijn
verstoord dat zij dreigen te falen.
Behandeling hartinfarct:
Bewaking op de CCU (coronary care unit) wanneer de zorgvrager in levensgevaar is.
Pijnbestrijding is erg belangrijk.
Wanneer de infarct afkomstig is van een bloedstolsel: (trombolyticum).
De weefsels van de hartspier kan niet langer dan 6 uur zonder zuurstof. Na 6 uur
sterft het weefsel van de hartspier waardoor het hart niet goed functioneert leidt
tot decompensatio cordis (hartfalen).
Medicamenteus:
- Fibronolutica (streptokinase): bloedstolsels oplossen.
- Anticoagulantia (heparine): voorkomen dat een stolsel verder aangroeit.
- Nitraten: hartvaten verwijding (vasodilatie).
- Pijnpleisters zoals fentanyl of morfine iv.
- Bij falende pompwerking worden diuretica (vochtuitdrijvende middelen zoals
bumetanide of furosemide gegeven).
Medicijnen Dit zijn veelal anticoagulantia om de vorming van bloedstolsels tegen te gaan, en
medicijnen die de kransslagaderen verwijden.
Dotteren Via een hartkatheterisatie wordt een ballonnetje in de vernauwde kransslagader
gebracht. Vervolgens wordt dit ballonnetje opgeblazen, waardoor de vernauwing
wordt opgeheven. Daarna wordt de ballon verwijderd.
Plaatsen van een stent Via hartkatheterisatie. Op de plaats van de vernauwde kransslagader wordt nu een
soort fijn metalen gaas ingebracht, waardoor het bloedvat openblijft.
Bypassoperatie Dit is een grote ingreep waarbij de borstkas wordt geopend en met een ander
bloedvat een omweg wordt gemaakt, om het vernauwde bloedvat heen. Dit andere
bloedvat kan een oppervlakkige vene zijn uit het been van de zorgvrager.
Lasertherapie Dit is een recent ontwikkelde therapie waarbij door middel van laserstralen de
vernauwing in de kransslagader wordt opgeruimd.
Hartfalen (decompensatio cordis):
Wat gebeurt er: De hartfunctie schiet te kort. Het hart is niet meer in staat voldoende
bloed aan te zuigen en/of uit te pompen. Dit kan ontstaat door een ontsteking van de
hartspier.
Bij langdurige hoge rr, levert het hart grote inspanning, waardoor het hart vergroot.
Wanneer de hartspier vergroot wordt hij ook stijver. Die stijfheid zorgt ervoor dat het
hart minder functioneert.
Symptomen: Kortademigheid, oedeem in de benen, koude benen en voeten door
stuwing, vrij vocht in de buikholte (ascites).
Behandeling: goede circulatie en hartfunctie verbeteren door bedrust,
geneesmiddelen die vaatvulling verminderen (diuretica) en geneesmiddelen
(enalapril) die de perifere vaten verwijden waardoor het hart het makkelijker krijgt.
Indeling hartfalen o.b.v.: 1. Fase. 2. Duur. 3. Harthelft.
Definities:
Bij hartfalen is de hartpompfunctie verminderd,
waardoor niet genoeg bloed door het lichaam en naar
de kransslagaderen gepompt wordt.
Cardiac output: hartminuutvolume.
Het hart:
Het hart zorgt ervoor dat alle cellen van het lichaam van
zuurstof en bouwstoffen worden voorzien.
Het hart is een (holle) spier met pompfunctie.
De pompfunctie van het hart:
Rechterboezem (atriums):
- Zuigt het zuurstofarme bloed aan uit de onderste en bovenste holle ader naar het
hart toe.
Rechterkamer (ventrikels):
- Pompt bloed uit via de longslagaders naar de longen. Hier wordt het bloed verrijkt
met zuurstof.
Linkerboezem:
- Zuigt bloed aan uit de longaders naar het hart.
Linkerkamer:
- Pompt bloed uit via de aorta naar het lichaam om de organen van zuurstof te
voorzien.
Circulatie:
De bloedstroom van de linkerkamer (lv) via de organen tot de rechterboezem (ra)=
de grote circulatie.
De bloedstroom van de rechterkamer (rv) via de longen tot de linkerboezem (la) = de
kleine circulatie.
Kransvaten:
Netwerk van vaten aan de oppervlakte van het hart
(coronair vaten).
Functie: zorgen voor de bloedstroom door de
hartspier. Bij onvoldoende zuurstof en pompfunctie
door een verstopping in deze kransvaten kan een
hartinfarct ontstaan.
Zijtakken van de grote kransslagaders noemen we
collateralen.
Prikkelgeleiding van het hart:
Sinusknoop ligt op de rechterboezem. Functie: impuls
voor hartacties.
AV-knoop ligt op de grens van de boezems en de
kamers (a van atrium en v van ventrikels).
, Een groep cellen waarin prikkelvorming plaatsvindt noemt men een natuurlijke
pacemaker.
Angina pectoris (pijn op de borstklachten):
Pijn aan het hart door een tekort aan bloeddoorstroming van de hartspier waardoor
zuurstoftekort ontstaat.
Symptomen: pijn achter borstbeen en keel uitstralend naar de
linkerarm of rug, gevoel hebben te stikken, kortademigheid en
vermindering van het bewustzijn.
Oorzaken:
- Inspanning: hart moet sneller kloppen waardoor de bloedstroom
naar de hartspier toeneemt. Bij vernauwde kransvaten of
artherosclerose gebeurt dit minder.
- In koude omgevingen of emotioneel zijn: De kransslagaders
vernauwen dan waardoor zuurstoftekort kan ontstaan.
- Minder bloedtoevoer naar het hart dan de afvoer door bv een
overvloedige maal.
Angina pectoris:
Stabiel: Wanneer door inspanning meer bloed naar het hart moet stromen. Aanval
duurt max 5 minuten.
Instabiel: Pijn op de borstklachten (POB) zonder inspanning, er is geen verhoogde
bloedstroom naar het hart. Er stroomt niet genoeg bloed door de hartspier waardoor
vaatspasmen in de kransvaten optreden. Aanval duurt langer dan 10 minuten.
Behandeling: Verminderen van pijn en zorgen dat er geen complicaties optreden en
angst verminderen. Meet de vitale functies (pols handmatig), vas, bepaal symptomen
en bepaal de inspanning. Plaats patiënt in comfortabele houding, laat de zorgvrager
stoppen met de activiteit, geef een vaatverwijdend middel (nitrolingual spray), zo
nodig op voorschrift o2 geven. Maak altijd een ecg.
Hartinfarct:
Gedeelte van de hartspier krijgt geen bloed meer en sterft door een afsluiting van
een kransslagader.
Na een angina pectoris (instabiele) is de kans op een hartinfarct groot doordat de
kransslagader is dichtgeslibd.
Een hartinfarct kan ook ontstaat doordat een bloedstolsel ergens in het lichaam is
losgeraakt en in de kransvaten vastloop. De bloedstroom van de hartspier is
verminderd en de spier krijgt onvoldoende zuurstof.
Symptomen hartinfarct:
Plotseling hevige pijn in thorax, angst en onrust.
Vegatieve verschijnselen zoals misselijkheid, braken, bleekheid, transpireren.
Afhankelijk van de hevigheid van het infarct kan de circulatie tekortschieten en
daardoor schok (acute fase) en decompensatio cordis (chronische fase optreden).
Bel altijd de dienstdoende arts, deze kan een SIT-team oproepen (spoed
interventieteam). Een vitaal bedreigde patiënt is een zorgvrager bij wie er 1 of meer
, vitale orgaanfuncties zoals de ademhaling, circulatie en bewustzijn zodanig zijn
verstoord dat zij dreigen te falen.
Behandeling hartinfarct:
Bewaking op de CCU (coronary care unit) wanneer de zorgvrager in levensgevaar is.
Pijnbestrijding is erg belangrijk.
Wanneer de infarct afkomstig is van een bloedstolsel: (trombolyticum).
De weefsels van de hartspier kan niet langer dan 6 uur zonder zuurstof. Na 6 uur
sterft het weefsel van de hartspier waardoor het hart niet goed functioneert leidt
tot decompensatio cordis (hartfalen).
Medicamenteus:
- Fibronolutica (streptokinase): bloedstolsels oplossen.
- Anticoagulantia (heparine): voorkomen dat een stolsel verder aangroeit.
- Nitraten: hartvaten verwijding (vasodilatie).
- Pijnpleisters zoals fentanyl of morfine iv.
- Bij falende pompwerking worden diuretica (vochtuitdrijvende middelen zoals
bumetanide of furosemide gegeven).
Medicijnen Dit zijn veelal anticoagulantia om de vorming van bloedstolsels tegen te gaan, en
medicijnen die de kransslagaderen verwijden.
Dotteren Via een hartkatheterisatie wordt een ballonnetje in de vernauwde kransslagader
gebracht. Vervolgens wordt dit ballonnetje opgeblazen, waardoor de vernauwing
wordt opgeheven. Daarna wordt de ballon verwijderd.
Plaatsen van een stent Via hartkatheterisatie. Op de plaats van de vernauwde kransslagader wordt nu een
soort fijn metalen gaas ingebracht, waardoor het bloedvat openblijft.
Bypassoperatie Dit is een grote ingreep waarbij de borstkas wordt geopend en met een ander
bloedvat een omweg wordt gemaakt, om het vernauwde bloedvat heen. Dit andere
bloedvat kan een oppervlakkige vene zijn uit het been van de zorgvrager.
Lasertherapie Dit is een recent ontwikkelde therapie waarbij door middel van laserstralen de
vernauwing in de kransslagader wordt opgeruimd.
Hartfalen (decompensatio cordis):
Wat gebeurt er: De hartfunctie schiet te kort. Het hart is niet meer in staat voldoende
bloed aan te zuigen en/of uit te pompen. Dit kan ontstaat door een ontsteking van de
hartspier.
Bij langdurige hoge rr, levert het hart grote inspanning, waardoor het hart vergroot.
Wanneer de hartspier vergroot wordt hij ook stijver. Die stijfheid zorgt ervoor dat het
hart minder functioneert.
Symptomen: Kortademigheid, oedeem in de benen, koude benen en voeten door
stuwing, vrij vocht in de buikholte (ascites).
Behandeling: goede circulatie en hartfunctie verbeteren door bedrust,
geneesmiddelen die vaatvulling verminderen (diuretica) en geneesmiddelen
(enalapril) die de perifere vaten verwijden waardoor het hart het makkelijker krijgt.
Indeling hartfalen o.b.v.: 1. Fase. 2. Duur. 3. Harthelft.
