Samenvatting Basisdocument bewegingsonderwijs

Ontbrekend:
6.4 Over de kop gaan en over de kop gaan (rollen)
6.5.2 steunspringen 6.5.3 loopspringen 6.5.4 touwtjesspringen 6.5.5.
ver- en hoogspringen
6.6 hardlopen
6.7 mikken
6.8 jongleren
6.9.3 Aangepaste sportspelen
6.10.3 Honkloopspelen
6.12.3 Dans uitvoeren op muziek

6.1 Balanceren à balanceren
Kenmerken van balanceeractiviteiten:
- Gaan over een beperkt stabiel vlak;
- Gaan over een beperkt labiel vlak;
- Verplaatsen met behulp van lossen materialen (klossen, stelten);
- Passeren van hindernissen op een beperkt vlak;
- Passeren van een ander op een beperkt vlak;
- Elkaar in evenwicht houden;
- Zoeken naar een gezamenlijke balans.

Balanceren  Handhaven van evenwicht en herstellen van
evenwichtsverstoringen bij het verplaatsen op een (in)stabiel vlak.
Opbouw leerlijn, kernactiviteiten (groep 3-8):
- 3/4: gaan over een schuin balanceervlak en over een balanceervlak met
hindernissen.
 Verwante activiteit: steltenlopen.
- 5/6: half instabiel balanceervlak, elkaar passeren op twee
balanceervlakken, voortbewegen op een rollend vlak.
 Verwante activiteit: voortbewegen op een balanceerbal.
- 7/8: instabiel balanceervlak, passeren op een balanceervlak,
voortbewegen op een rollend vlak schuin omhoog.
 Verwante activiteit: lopen over strakke draad (draadloopinstallatie).

Uitbouwfactoren:
Arrangement
- Breed à smal vlak;
- Lang  kort vlak;
- Laag à hoog vlak;
- Horizontaal  schuin vlak;
- Recht à rond vlak;
- Zonder  met obstakels;
- Stabiel  labiel vlak.
Uitvoeringswijze
- Schuifelen  voet over voet verplaatsen;
- Onregelmatige  regelmatig tempo lopen;
- Hulp  zonder hulp;
- Niet omdraaien  wel omdraaien;

, - Individueel  gezamenlijk balanceren.
Reguleringswijze
- Anderen niet gestoord worden tijdens balanceren;
- Het adequaat aanpassen van het balanceervlak (o.a. de hoogte);
- Obstakel op de grond, inschatting eigen kwaliteiten;
- Hulpverlenen aanpassen aan balanceerkwaliteiten;
- In moeilijke balanceersituaties blijven proberen.

,Groep 3/4: gaan over een schuin balanceervlak
Arrangement:
- Evenwichtsbalk (ong. 3,5 meter lang en 6 cm
breed) schuin omhoog op een lage kast of bank
(hoogte ong. 50 cm).
Opdracht:
- Loop over de balk omhoog naar de andere
kant.
Niveau:
- Zorg: kan alleen met voortdurende steun
omhooglopen over het balanceervlak.
- 1: loopt zonder hulp over het balanceervlak.
- 2: balanceert lopend (voet voor voet) over het balanceervlak;
- 3: draait in het midden en loopt terug.
Reguleringsdoelen:
- Afspraken ten aanzien van toestelgebruik: wacht tot de bank vrij is voor
gebruik;
- Hulpverlenen bij andere balanceerders;
- Accepteren van hulp bij het balanceren;
- Geeft aan wat bij een goede uitvoering belangrijk is (voetenstand, rechtop
lopen, naar bepaald punt kijken).

Groep 5/6: gaan over een half instabiel balanceervlak
Arrangement:
- Evenwichtsbalk (ong. 3,5 meter lang en 6 cm
breed) schuin en labiel (hoogte ong. 100 cm),
op een trapezestok met afstapplaats
(kastdeel).
Opdracht:
- Loop over de balk schuin omhoog naar de
andere kant.
Niveau:
- Zorg: kan alleen met voortdurende steun
omhooglopen over het balanceervlak.
- 1: loopt vrijwel zonder hulp omhoog het
balanceervlak.
- 2: loopt in regelmatig tempo, zonder
balansverstoring omhoog over balanceervlak;
- 3: loopt in regelmatig tempo, zonder balansverstoring omhoog en omlaag.
Reguleringsdoelen:
- Helpen bij klaarzetten, uitbreiden, herstellen en veranderen.
- Hulpverlenen;
- Aanwijzingen geven over goede uitvoering;
- Na een succesvolle uitvoering opzoek naar nieuwe balanceeruitdaging
(meenemen van materialen, plaatsen van hindernissen).

,Groep 7/8: gaan over een instabiel balanceervlak
Arrangement:
- Bank verhoogt tussen twee ophangpunten; er
is een kleine (zwaai)beweging van de bank
mogelijk. Kast als opstapplaats, twee
hulpverleners (met stokken)
Opdracht:
- Loop over de balk omhoog naar de andere
kant.
Niveau:
- Zorg: kan alleen met voortdurende steun
omhooglopen over het instabiele
balanceervlak.
- 1: loopt vrijwel zonder hulp over het instabiele balanceervlak.
- 2: loopt zonder balansverstoringen over het instabiele balanceervlak.
- 3: loopt in een aan de (zwaaiende) beweging van de bank aangepast
tempo over het instabiele balanceervlak.
Reguleringsdoelen:
- Helpen bij klaarzetten, uitbreiden, herstellen en veranderen.
- Verleent op het goede moment effectief hulp bij het balanceren van een
ander;
- Geeft anderen aanwijzingen over een goede en rustige uitvoeringswijze bij
het balanceren.

Gaan over een half instabiel balanceervlak (5/6):
Activiteitbeschrijving
Arrangement
Twee opstellingen:
1e – een kwart van de zaal;
- Omgekeerde bank schuin en labiel;
- 1 paar ringen als ophangpunt voor de bank (hoogte ongeveer 100 cm);
- 1 trapezestok aan de ringen tussen het bankblad en de balk;
- 1 kast erachter als afstapplaats;
- 1 stok als verlengstuk van de arm (hulpverlening)
2e – hetzelfde maar ringen 120 cm
De onderlinge afstand van de banken is minimaal 1,5 meter

Activiteit: Loop over de blak schuin omhoog naar de andere kant zonder eraf te
vallen of te stappen.

Regels
Balanceerde
- Zelf kiezen welke bank;
- Eerst in balans voordat je begint met lopen;
- Stok mag worden gebruikt bij kleine balansverstoring;
- Grote balansverstoring  rustig van de bank afgaan. Mag geen zij zwaai
krijgen;
- Niet versnellen om ringen/touw te grijpen;
- Stilstaan voordat je de kast raakt;
- 3x overkant halen zonder stok  omdraaien en terug balanceren;
- Beginnen als de bank leeg is en achteraan in de rij sluiten.

,Hulpverlener
- Stok in de hand voor de balanceerde, stok borsthoogte balanceerde;
- 6x helpen, daarna nieuwe.

Wat gaat eraan vooraf (3/4)?
Veel gebalanceerd over stabiele opstellingen. Schuin geplaatst en beide kanten
verhoogd. Zonder hulp en regelmatig tempo.

Aanvullende opmerkingen
Verschillende manieren samenstellen. Trapezestok kan ook twee één
meterstokken worden die door de riemen van de ringen gehaald worden. Worden
dan met touwen aan elkaar verbonden zodat ze niet ver uit elkaar kunnen.
Ook kunnen de ringen onder de bank doorgehaald worden en aan de poot
vastgehaakt worden. Gewicht duwt de bank dan vast.
Balansverstoring veilig houden  touwen worden met een kort touwtje vóór de
poten aan elkaar geknoopt.

Starten van de activiteit
Introduceren van de activiteit
- Voorbeeld waarbij einde bank duidelijk wordt. Voorzichtig afstappen
duidelijk maken.
- Kind is hulpverlener. Leerkracht voert de opdracht uit. Hulpverlening
duidelijk maken. Stok vastpakken, stil staan en weer doorlopen zonder
stok.
Organisatorische aspecten
- Negen kinderen  derde balanceersituatie
- Zelf kiezen welke bank. Meer dan vier bij de laagste bank, dan nog een
keer deze situatie. Hoogste bank is eigen keuze en langer wachten.
Hulpverlenen en veiligheid
- Stok eigen keuze.
- Korfbalpaal naast de balk gezet worden op één meter van het eindpunt.
Dikke mat tussen brug als steunmuur op iets minder dan 60 cm kan over
de hele lengte van de balk een steun gemaakt worden. De kinderen tikken
tegen de mat als ze uit balans raken.

,Balanceren  rijden
Rijden  Vaart maken op een rijtuig om in balans vaart te behouden
Opbouw leerlijn, kernactiviteiten (groep 3-8):
- 3/4: skateboarden zittend vanaf schuin vlak.
 Verwante activiteit: fietsen (tweewieler), rijden op plank met
zwenkwielen, rolschaatsen.
- 5/6: staand over de grond.
 Verwante activiteit: skeeleren, rolschaatsen, rijden op een
waveboard.
- 7/8: staand schuin valk.
 Verwante activiteit: skeeleren, rijden op een waveboard.

Uitbouwfactoren:
Arrangement
- Situatie weinig vaart  situatie veel vaart;
- Stabiel  meer balans vragende rijtuigen.
Uitvoeringswijze
- Zittend  staand rijden;
- Sturen door duwer  sturen door rijder;
- Rechtdoor  bochten rijden;
- Weinig  meer zelf vaart maken.
Reguleringswijze
- Tijdig en eerlijk wisselen van rijtuig;
- Aanpassen van arrangement op basis van inschatting eigen kwaliteiten en
de anderen;
- Kennis hebben van gevaarfactoren bij het rijden.


Groep 3/4: skateboarden zittend vanaf schuinvlak
Arrangement:
- Schuine rijplank van verhoging (35 of 50
cm) naar de grond. Uitrijbaan van 6 meter,
skateboard (25 cm breed).
Opdracht:
- Ga op het skateboard zitten, rijd naar
beneden en probeer tot de muur uit te
rijden.
Niveau:
- Zorg: kan niet in balans op het skateboard
zitten en tot rijden komen;
- 1: rijdt naar beneden en zet de voeten
direct aan de grond.
- 2: rijdt naar beneden en rijdt zonder balansverstoring enkele meters door.
- 3: rijdt naar beneden en maakt in de uitrijbaan een bocht.
Reguleringsdoelen:
- Brengt het skateboard snel terug;
- Helpt een rijder met gaan zitten;
- Zoekt nieuwe uitdaging door pilonnen te (ver)plaatsen waaromheen
bochten gemaakt worden.

,Groep 5/6: skateboarden staand over de grond
Arrangement:
- Skateboard (25 cm breed), rijbaan 7 meter, mat tegen de muur achter de
rijbaan.
Opdracht:
- Zet aan het begin van de rijbaan één voet
op het skateboard, step naar de overkant;
als je na twee keer steppen voldoende
vaart hebt mag je op het skateboard staan
om uit te rijden tot het einde van de
rijbaan. Loop terug.
Niveau:
- Zorg: zet bijna niet af of raakt tijdens het
steppen uit balans.
- 1: stept rustig in redelijk balans naar de
overkant.
- 2: zet twee keer hard af, plaatst de tweede voet op het skateboard en rijdt
in redelijke balans naar de overkant.
- 3: rijdt in goede balans, met flinke vaart naar de overkant en kan rijdend
sturen.
Reguleringsdoelen:
- Brengt het skateboard snel terug;
- Laat het skateboard bij balansverstoring niet wegschieten;
- Zoekt nieuwe uitdaging door pilonnen te (ver)plaatsen waaromheen
bochten gemaakt worden.

Groep 7/8: skateboarden staand vanaf schuin vlak
Arrangement:
- Schuine rijplank van verhoging (2,5 m lang) van
verhoging (35 of 50 cm). Uitrijbaan van 6
meter, skateboard (25 cm breed), mat tegen
muur achter rijbaan.
Opdracht:
- Ga op het skateboard staan, rijd naar beneden
en probeer tot de muur uit te rijden.
Niveau:
- Zorg: kan niet in balans op het skateboard
staan en tot rijden komen;
- 1: rijdt naar beneden en raakt geregeld uit balans bij overgang tussen
plank en grond.
- 2: rijdt naar beneden en rijdt zonder balansverstoring enkele meters door.
- 3: rijdt naar beneden en maakt in de uitrijbaan een bocht.
Reguleringsdoelen:
- Brengt het skateboard snel terug;
- Laat het skateboard bij een balansverstoring niet wegschieten;
- Zoekt nieuwe uitdaging door pilonnen te (ver)plaatsen waaromheen
bochten gemaakt worden.

Skateboarden zittend vanaf schuin vlak (3/4):

,Activiteitbeschrijving
Arrangement
Twee opstellingen:
1e – 1/5 zaal
- Rijplank (glijbaan 2,5 à 3 meter, goede overgang naar de grond) kastkop
verhoging van 50 cm.
- Uitrijbaan 6 m
- Skateboard 25 cm breed
- Wachtplaats
- 1 rijder, 1 hulpverlener en wachters.
2e – hetzelfde hoogte beginpunt rijplank is 35 cm.

Activiteit: rij met het skateboard naar de muur.

Regels
Rijder
- Kies de rijplank;
- Zitten voor de achterste willen;
- Rijbaan vrij? Voeten voor op het skateboard, pak je tenen of knieën (zodat
ze niet de rand van de rijplank vastpakken);
- Tel hardop voor de hulpverlener, die laat bij ja je bord los;
- Klaar? Skateboard oppakken en teruglopen, geven aan de volgende;
- Gaat het drie keer goed (tot aan de muur?) dan mag je een bocht maken.

Hulpverlener
- Achter de rijplank skateboard vasthouden;
- Zorg dat de rijder goed zit;
- Skateboard op juiste moment loslaten en niet duwen.


Wat gaat eraan vooraf (1/2)?
Fieten (met zijsteunen), steppen en karren gereden. Ze schrikken niet als ze
vaart krijgen en ze blijven in balans op rijtuigen zitten.

Aanvullende opmerkingen
Opstaande randen op een glijbaan kan zorgen voor handen tussen de randen en
skateboard. Vandaar dat kinderen hun tenen of knieën moeten vastpakken.
Brede (60 cm) plank gebruiken. bij gebruik van glijbaan moet er worden gekeken
naar uitstekende moeren zodat het beschadigen van de glijbaan voorkomen kan
worden. Je kunt de glijbaan ook omdraaien. Bij het gebruik van banken is het
gevolg dat dit lastiger klaar te zetten is omdat de overgang te maken tussen
banken en reutherplanken. Door onder een van de twee tegels te leggen maak je
de overgang blakker. Op deze manier kan er één baan gebruikt worden.

Starten van de activiteit
Introduceren van de activiteit
- Voorbeeld zitpositie duidelijk hebben. Loslaten van de hulpverlener. Als
het kind het begrijpt bij verbale uitleg mag het de activiteit voordoen
waarbij de leerkracht de hulpverlener is.
Organisatorische aspecten
- Zes tot 10  2 banen. Meer dan 11 zijn drie banen;
- Twee skateboard per baan is prettiger;
- Kiezen zelf welke baan;
- Hulpverlener wordt volgende rijder;

,Hulpverlenen en veiligheid
- Teruglopen en niet steppen, niet in de rijbaan blijven lopen. Ringen of
pilonnen gebruiken om teruglooproute duidelijk te maken.

, Balanceren  glijden
Glijden  vaart maken op een glijvlak om in balans vaart te behouden.

Opbouw leerlijn, kernactiviteiten (groep 3-8):
- 3/4: smalle glijbaan
 Verwante activiteit: schaatsen op dubbel ijzer.
- 5/6: glijden met afzweven
 Verwante activiteit: schaatsen
- 7/8: staand glijden van brede baan.
 Verwante activiteit: schaatsen

Uitbouwfactoren:
Arrangement
- Breed  smal glijbaan;
- Vlak  stijl glijbaan;
- Kort  lang glijbaan;
- Glijden zonder matje  glijden met matje;
- Zonder  met afzweven.

Uitvoeringswijze
- Langzaam  snel glijden;
- Zittend  staand glijden.

Reguleringswijze
- Tijdig en eerlijk van beurt wisselen;
- Eigen kennis hebben over hoe snel je kunt glijden;
- Kennis hebben van gevaarfactoren bij het glijden.


Groep 3/4: glijden van smalle glijbaan
Arrangement:
- Bank (3 m) op 1,60 meter hoogte in wandrek
ingehaakt, mat onder glijbaan, glijmatje voor
glijden.
Opdracht:
- Ga op het glijmatje zitten op de glijbaan en
glijd naar beneden.
Niveau:
- Zorg: gaat niet op het glijmatje zitten of laat
de zijkant niet los.
- 1: glijdt voorzichtig naar beneden en remt af en toe af.
- 2: glijdt in één tempo naar beneden.
- 3: glijdt in een hoog tempo naar beneden door de benen omhoog te doen
en landt op voeten op de mat.
Reguleringsdoelen:
- Geeft het glijmatje aan de glijder als die
op de glijbaan staat.

Groep 5/6: glijden met afzweven
Arrangement: