Samenvatting erfrecht
Ab intestaat-erfrecht
De erfgenamen verkrijgen ‘onder algemene titel’ (art. 3:80 lid 2 BW). Zij verkrijgen van
rechtswege ‘de nalatenschap’, een geheel van rechten, bevoegdheden, schulden en andere
verplichtingen (art. 4:182 BW).
Erfrecht is in beginsel vermogensrecht. Tot het erfrecht mogen echter ook gerekend worden
bij uiterste wilsbeschikking getroffen voorzieningen omtrent het beheer van krachtens
erfrecht verkregen vermogen.
Gewezen wordt in dit kader nog op art. 1:207 BW handelend over de gerechtelijke
vaststelling van het ouderschap. Deze kan ook geschieden na het overlijden van een
verwekker. De vaststelling werkt terug tot het moment van de geboorte en kan dus
erfrechtelijke consequenties hebben.
Ab intestaat, zonder testament de wet regelt de nalatenschap
Art. 4:1 testament maken
Erfgenaam, iemand neemt de plaats van de overleden persoon in
Erven onder algemene titel, van rechtswege
Legaat, toekennen van een specifiek recht aan een ander
Last, erfgenaam is wel iets verplicht
Executeur, iemand die de nalatenschap afwikkelt volgens de laatste wil
Bewindvoerder jonge kinderen wel hun erfenis
Vereffening, negatieve nalatenschap voorkomen dat iemand anders met privé vermogen de
schulden moet betalen. Faillissement
Dwingend recht
Legitieme portie, de helft van waar je normaal recht op had , maar niet in goederen maar in
geld.
Langstlevende echtgenoot of gp, bijv. recht op vruchtgebruik
Een betalingsregeling is ook van belang. Geldbedragen zijn na 6 maanden opeisbaar, art.
4:5 BW. Wanneer niet betaald kan worden, kan naar de rechter gestapt worden om te
verzoeken om het geldbedrag bijvoorbeeld in termijnen te voldoen, er wordt dan een
betalingsregeling getroffen.
De waarde van de goederen speelt ook een rol. De waarde van de goederen van de
nalatenschap moeten bepaald worden. Het tijdstip van bepalen staat in art. 4:6 BW, dit is
onmiddellijk, direct volgend op het overlijden. Het gaat om de waarde direct na het
overlijden.
Onwaardigheid 4:3
Bepaalde handelingen maken iemand van rechtswege onwaardig om ‘uit een nalatenschap
voordeel te trekken’ (art. 4:3 lid 1 BW). Onwaardigheid betreft dus niet alleen
erfgenaamschap. Ook een legaat of een voordeel verkregen op grond van een last, kan de
onwaardige niet ten deel vallen. Dit gebeurt van rechtswege.
,Onherroepelijk veroordeeld, tenzij ondubbelzinnig vergeven door de erflater.
Schulden van de nalatenschap 4:7
Niet elke schuld heeft dezelfde rangorde lid 2
Je mag weggeven wat je wilt zolang je al je schuldeisers betaalt.
Legaat is een soort schenking, maar is het niet want schenking is bij leven.
Plaatsvervulling
Geldt niet voor echtgenoot en ouders en voor de rest allemaal wel
Bij een testament is niet automatisch plaatsvervulling alleen bij wettelijke verdeling
4:12 plaatsvervulling
Uit eigen hoofd erven 4:10 lid 1 sub a b en c
Ab intestaat erfrecht
Voor de echtgenoot geen plaatsvervulling want eigen kinderen van de partner kunnen niet
erven.
Art. 4:11 heeft drie leden en die moeten ook in die volgorde worden toegepast.
Mensen kunnen uit eigen hoofd erven of bij plaatsvervulling.
Een half broer of zus krijgt de helft van wat een broer/zus of ouder zou krijgen.
Ouders krijgen minimaal ¼ dus twee ouders elk ¼.
Boek 4 regelt het erfrecht bij versterf dus zonder testament of als het testament geen
oplossing biedt.
De personen die de plaats vervullen van een vooroverleden erfgenaam worden een staak
genoemd.
Mensen kunnen uit eigen hoofd erven of bij plaatsvervulling.
Een half broer of zus krijgt de helft van wat een broer/zus of ouder zou krijgen.
Ouders krijgen minimaal ¼ dus twee ouders elk ¼.
Echtgenoot
Art. 4:8
13 lid 6 In deze titel wordt onder echtgenoot niet begrepen een van tafel en bed gescheiden
echtgenoot.
Ongehuwd samenwoner hebben pech
4:8 lid 3
Kind van ongehuwd samenwoner is geen stiefkind, zogenaamd quasi stiefkind
4:27, 4:91 kan stiefkind wel betrekken als kind in de nalatenschap
1:2
Ongeboren kind wordt als geboren geacht te bestaan en kan dus al erven.
Fideï-commissaire makingen 4:138
Uitzondering van bestaanseis, zijn voorwaardelijke making
Geen erfgenamen, dan erft de Staat, art. 4:189
,Dia 35 K en M krijgen ieder de helft want O en P zijn zevende graad.
Verordening EU, die stelt vast welk toepassens erfrecht wordt gebruikt vanaf 17/8/2015
Mensen die op of na deze datum zijn overleden.
Art. 4:188a BW de notaris bevoegd tot vaststelling erfgenaam, Europese erfrechtverklaring.
Internationaal privaatrecht is geen internationaal erfrecht
Duitsland
Langstlevende krijgt niet altijd alle goederen, slechts ¼
Kinderen kunnen legitieme portie gewoon opeisen in geld per direct
Erfrecht is geen erfbelasting
Een eenmaal gedane keuze is onherroepelijk en werkt terug tot het ogenblik van het
openvallen van de nalatenschap. Een aanvaarding of verwerping kan niet op grond van
dwaling of benadeling van een of meer schuldeisers worden vernietigd, art. 4:190 lid 4. Dus
wel in geval van bedreiging, bedrog of misbruik van omstandigheden, art. 3:44.
Het verwerpen van een nalatenschap door een gehuwde echtgenoot kan een gift inhouden
waarvoor op grond van 1:88 lid 1 sub b toestemming van de echtgenoot vereist is bij
gebreke waarvan de verwerping vernietigbaar is.
Zuivere aanvaarding
Voor 1-9-2016
Als heer en meester van de nalatenschap beschikken, goederen bij het grofvuil zetten.
Dan wordt je geacht zuiver te hebben aanvaard.
Na 1-9-2016
4:192 zuiver aanvaarden door gedragingen, doordat hij overeenkomsten aangaat
strekkende tot vervreemding of bezwaring van goederen van de nalatenschap of deze op
andere wijze aan het verhaal van schuldeisers onttrekt.
Het enkel verrichten van beheersdaden leidt niet tot zuivere aanvaarding.
Het uitbrengen van een keuze kan worden gedaan door het afleggen van een daartoe
strekkende verklaring ter griffie van de rechtbank van het sterfhuis, 4:191 lid 1.
Termijnstelling
Door de kantonrechter kan er een termijn instellen, de termijn is verlopen, dan wordt er
geacht zuiver te hebben aanvaard.
Beneficiair aanvaarden
Aanvaarden door een griffie 4:191
Als een erfgenaam beneficiair aanvaardt, krijgen de andere erfgenamen ook tenzij binnen
drie maanden een andere keuze. 4:193 lid 4
De enige uitzonderingen op de onherroepelijkheid zijn de regelingen van art. 4:194 en
4:104a. Als er onverwachte schulden waren, iemand wist het niet en behoorde het ook niet
te weten.
Verwerping
, Door een verklaring ter griffie en inschrijven in het boedelregister
Contanten verklaring legitieme portie in contanten en niet als erfgenaam
Legaten
Vorderingsrechten aan de legataris in een testament benoemd dit recht ontstaat bij
overlijden geacht te worden aanvaard tenzij verwerpen.
erfgenaam en legetaris
Enige erfgenaam en er is een legaat aan jou, vermenging van de vermogens.
Prelegaat, als er een positieve nalatenschap is, dan eerst de vordering van het legaat
betalen en daarna de rest verdelen. Dan kan de erfgenaam die ook legataris was dus meer
dan de andere erfgenamen.
Aansprakelijk is de persoon 4:182 lid 2
Draagplichtig gaat over welk vermogen dus niet op de persoon. In eerste instantie is de
nalatenschap draagplichtig. Welk vermogen moet uiteindelijk de schuld betalen 4:200 lid 3
Bij een legaat 4:117 lid 3 als niet is bepaald wie draagplichtig is dan de erfgenamen elk voor
een gelijk deel.
Bij verwerping is plaatsvervulling wel mogelijk
De wet zegt dat een minderjarig kind niet zuiver mag aanvaarden, dus altijd beneficiair.
Verwerpen kan alleen met machtiging kantonrechter, moeten er wel hele goede redenen
zijn.
Gemeenschap van een nalatenschap 6:15 schuldeisers zijn de erfgenamen hebben samen
het geheel. De erfgenamen moeten samen de nalatenschap verdelen unaniem dus elke
erfgenaam kan zeggen nee we verdelen niet en gaan naar de rechter.
Oplossing is een executeur instellen die zelfstandig aan de slag kan
De wettelijke verdeling
De wet zorgt ervoor dat er geen gemeenschap ontstaat en er dus geen verdeling is.
Zegt niks over welk aandeel de erfgenaam krijgt.
De verzorgingsgedachte van de langstlevende echtgenoot
De wettelijke verdeling vereist dat ten minste een echtgenoot en een of meer kinderen als
erfgenaam worden achtergelaten. Mag ook een kleinkind bij plaatsvervulling zijn. Kinderen
hebben een niet opeisbare vordering op de langstlevende ouder in geld. Ook bij de wettelijke
verdeling kan er een testament zijn, tenzij erin staat dat de wettelijke verdeling niet van
toepassing is.
Bij samenwonende geldt de wettelijke verdeling niet.!
Art. 4:13 en 4:14
Art. 4:182
Erven onder algemene titel, van rechtswege ook schuldenaar art. 4:7 schulden
Lid 1 tweede zin staat als de wettelijke verdeling geldt, dan wordt de echtgenoot van
rechtswege eigenaar van de goederen. De kinderen worden dus ook schuldenaar van de
schulden van de nalatenschap. De erfgenamen zijn aansprakelijk. Het feit dat de schulden
‘voor rekening van’ de echtgenoot komen, betekent echter niet dat deze ook door de
Ab intestaat-erfrecht
De erfgenamen verkrijgen ‘onder algemene titel’ (art. 3:80 lid 2 BW). Zij verkrijgen van
rechtswege ‘de nalatenschap’, een geheel van rechten, bevoegdheden, schulden en andere
verplichtingen (art. 4:182 BW).
Erfrecht is in beginsel vermogensrecht. Tot het erfrecht mogen echter ook gerekend worden
bij uiterste wilsbeschikking getroffen voorzieningen omtrent het beheer van krachtens
erfrecht verkregen vermogen.
Gewezen wordt in dit kader nog op art. 1:207 BW handelend over de gerechtelijke
vaststelling van het ouderschap. Deze kan ook geschieden na het overlijden van een
verwekker. De vaststelling werkt terug tot het moment van de geboorte en kan dus
erfrechtelijke consequenties hebben.
Ab intestaat, zonder testament de wet regelt de nalatenschap
Art. 4:1 testament maken
Erfgenaam, iemand neemt de plaats van de overleden persoon in
Erven onder algemene titel, van rechtswege
Legaat, toekennen van een specifiek recht aan een ander
Last, erfgenaam is wel iets verplicht
Executeur, iemand die de nalatenschap afwikkelt volgens de laatste wil
Bewindvoerder jonge kinderen wel hun erfenis
Vereffening, negatieve nalatenschap voorkomen dat iemand anders met privé vermogen de
schulden moet betalen. Faillissement
Dwingend recht
Legitieme portie, de helft van waar je normaal recht op had , maar niet in goederen maar in
geld.
Langstlevende echtgenoot of gp, bijv. recht op vruchtgebruik
Een betalingsregeling is ook van belang. Geldbedragen zijn na 6 maanden opeisbaar, art.
4:5 BW. Wanneer niet betaald kan worden, kan naar de rechter gestapt worden om te
verzoeken om het geldbedrag bijvoorbeeld in termijnen te voldoen, er wordt dan een
betalingsregeling getroffen.
De waarde van de goederen speelt ook een rol. De waarde van de goederen van de
nalatenschap moeten bepaald worden. Het tijdstip van bepalen staat in art. 4:6 BW, dit is
onmiddellijk, direct volgend op het overlijden. Het gaat om de waarde direct na het
overlijden.
Onwaardigheid 4:3
Bepaalde handelingen maken iemand van rechtswege onwaardig om ‘uit een nalatenschap
voordeel te trekken’ (art. 4:3 lid 1 BW). Onwaardigheid betreft dus niet alleen
erfgenaamschap. Ook een legaat of een voordeel verkregen op grond van een last, kan de
onwaardige niet ten deel vallen. Dit gebeurt van rechtswege.
,Onherroepelijk veroordeeld, tenzij ondubbelzinnig vergeven door de erflater.
Schulden van de nalatenschap 4:7
Niet elke schuld heeft dezelfde rangorde lid 2
Je mag weggeven wat je wilt zolang je al je schuldeisers betaalt.
Legaat is een soort schenking, maar is het niet want schenking is bij leven.
Plaatsvervulling
Geldt niet voor echtgenoot en ouders en voor de rest allemaal wel
Bij een testament is niet automatisch plaatsvervulling alleen bij wettelijke verdeling
4:12 plaatsvervulling
Uit eigen hoofd erven 4:10 lid 1 sub a b en c
Ab intestaat erfrecht
Voor de echtgenoot geen plaatsvervulling want eigen kinderen van de partner kunnen niet
erven.
Art. 4:11 heeft drie leden en die moeten ook in die volgorde worden toegepast.
Mensen kunnen uit eigen hoofd erven of bij plaatsvervulling.
Een half broer of zus krijgt de helft van wat een broer/zus of ouder zou krijgen.
Ouders krijgen minimaal ¼ dus twee ouders elk ¼.
Boek 4 regelt het erfrecht bij versterf dus zonder testament of als het testament geen
oplossing biedt.
De personen die de plaats vervullen van een vooroverleden erfgenaam worden een staak
genoemd.
Mensen kunnen uit eigen hoofd erven of bij plaatsvervulling.
Een half broer of zus krijgt de helft van wat een broer/zus of ouder zou krijgen.
Ouders krijgen minimaal ¼ dus twee ouders elk ¼.
Echtgenoot
Art. 4:8
13 lid 6 In deze titel wordt onder echtgenoot niet begrepen een van tafel en bed gescheiden
echtgenoot.
Ongehuwd samenwoner hebben pech
4:8 lid 3
Kind van ongehuwd samenwoner is geen stiefkind, zogenaamd quasi stiefkind
4:27, 4:91 kan stiefkind wel betrekken als kind in de nalatenschap
1:2
Ongeboren kind wordt als geboren geacht te bestaan en kan dus al erven.
Fideï-commissaire makingen 4:138
Uitzondering van bestaanseis, zijn voorwaardelijke making
Geen erfgenamen, dan erft de Staat, art. 4:189
,Dia 35 K en M krijgen ieder de helft want O en P zijn zevende graad.
Verordening EU, die stelt vast welk toepassens erfrecht wordt gebruikt vanaf 17/8/2015
Mensen die op of na deze datum zijn overleden.
Art. 4:188a BW de notaris bevoegd tot vaststelling erfgenaam, Europese erfrechtverklaring.
Internationaal privaatrecht is geen internationaal erfrecht
Duitsland
Langstlevende krijgt niet altijd alle goederen, slechts ¼
Kinderen kunnen legitieme portie gewoon opeisen in geld per direct
Erfrecht is geen erfbelasting
Een eenmaal gedane keuze is onherroepelijk en werkt terug tot het ogenblik van het
openvallen van de nalatenschap. Een aanvaarding of verwerping kan niet op grond van
dwaling of benadeling van een of meer schuldeisers worden vernietigd, art. 4:190 lid 4. Dus
wel in geval van bedreiging, bedrog of misbruik van omstandigheden, art. 3:44.
Het verwerpen van een nalatenschap door een gehuwde echtgenoot kan een gift inhouden
waarvoor op grond van 1:88 lid 1 sub b toestemming van de echtgenoot vereist is bij
gebreke waarvan de verwerping vernietigbaar is.
Zuivere aanvaarding
Voor 1-9-2016
Als heer en meester van de nalatenschap beschikken, goederen bij het grofvuil zetten.
Dan wordt je geacht zuiver te hebben aanvaard.
Na 1-9-2016
4:192 zuiver aanvaarden door gedragingen, doordat hij overeenkomsten aangaat
strekkende tot vervreemding of bezwaring van goederen van de nalatenschap of deze op
andere wijze aan het verhaal van schuldeisers onttrekt.
Het enkel verrichten van beheersdaden leidt niet tot zuivere aanvaarding.
Het uitbrengen van een keuze kan worden gedaan door het afleggen van een daartoe
strekkende verklaring ter griffie van de rechtbank van het sterfhuis, 4:191 lid 1.
Termijnstelling
Door de kantonrechter kan er een termijn instellen, de termijn is verlopen, dan wordt er
geacht zuiver te hebben aanvaard.
Beneficiair aanvaarden
Aanvaarden door een griffie 4:191
Als een erfgenaam beneficiair aanvaardt, krijgen de andere erfgenamen ook tenzij binnen
drie maanden een andere keuze. 4:193 lid 4
De enige uitzonderingen op de onherroepelijkheid zijn de regelingen van art. 4:194 en
4:104a. Als er onverwachte schulden waren, iemand wist het niet en behoorde het ook niet
te weten.
Verwerping
, Door een verklaring ter griffie en inschrijven in het boedelregister
Contanten verklaring legitieme portie in contanten en niet als erfgenaam
Legaten
Vorderingsrechten aan de legataris in een testament benoemd dit recht ontstaat bij
overlijden geacht te worden aanvaard tenzij verwerpen.
erfgenaam en legetaris
Enige erfgenaam en er is een legaat aan jou, vermenging van de vermogens.
Prelegaat, als er een positieve nalatenschap is, dan eerst de vordering van het legaat
betalen en daarna de rest verdelen. Dan kan de erfgenaam die ook legataris was dus meer
dan de andere erfgenamen.
Aansprakelijk is de persoon 4:182 lid 2
Draagplichtig gaat over welk vermogen dus niet op de persoon. In eerste instantie is de
nalatenschap draagplichtig. Welk vermogen moet uiteindelijk de schuld betalen 4:200 lid 3
Bij een legaat 4:117 lid 3 als niet is bepaald wie draagplichtig is dan de erfgenamen elk voor
een gelijk deel.
Bij verwerping is plaatsvervulling wel mogelijk
De wet zegt dat een minderjarig kind niet zuiver mag aanvaarden, dus altijd beneficiair.
Verwerpen kan alleen met machtiging kantonrechter, moeten er wel hele goede redenen
zijn.
Gemeenschap van een nalatenschap 6:15 schuldeisers zijn de erfgenamen hebben samen
het geheel. De erfgenamen moeten samen de nalatenschap verdelen unaniem dus elke
erfgenaam kan zeggen nee we verdelen niet en gaan naar de rechter.
Oplossing is een executeur instellen die zelfstandig aan de slag kan
De wettelijke verdeling
De wet zorgt ervoor dat er geen gemeenschap ontstaat en er dus geen verdeling is.
Zegt niks over welk aandeel de erfgenaam krijgt.
De verzorgingsgedachte van de langstlevende echtgenoot
De wettelijke verdeling vereist dat ten minste een echtgenoot en een of meer kinderen als
erfgenaam worden achtergelaten. Mag ook een kleinkind bij plaatsvervulling zijn. Kinderen
hebben een niet opeisbare vordering op de langstlevende ouder in geld. Ook bij de wettelijke
verdeling kan er een testament zijn, tenzij erin staat dat de wettelijke verdeling niet van
toepassing is.
Bij samenwonende geldt de wettelijke verdeling niet.!
Art. 4:13 en 4:14
Art. 4:182
Erven onder algemene titel, van rechtswege ook schuldenaar art. 4:7 schulden
Lid 1 tweede zin staat als de wettelijke verdeling geldt, dan wordt de echtgenoot van
rechtswege eigenaar van de goederen. De kinderen worden dus ook schuldenaar van de
schulden van de nalatenschap. De erfgenamen zijn aansprakelijk. Het feit dat de schulden
‘voor rekening van’ de echtgenoot komen, betekent echter niet dat deze ook door de
