Samenvatting - Kennis taal in de onderbouw (2216KTIDOZ)

Taal in de onderbouw




Spelling

SCHRIFTEN
Pictografische schrift= tekeningen en afbeeldingen (verkeersbord).

Logo grafische schrift= elke tekening staat voor een woord (chinees).

Alfabetische schrift= letters. Elk foneem wordt genoteerd.

Moeilijkheden alfabetische schrift:

- Je moet fonemen herkennen.
- Grafemen met 2 letters.
- Fonemen en grafemen komen niet altijd overeen.

VERSMELTINGSTHEORIE VAN EHRI
Hoe woorden in het mentale lexicon (woordenschat) zijn opgeslagen. Bij het herkennen
van woorden komen verschillende identiteiten samen.

- Akoestische identiteit= hoe klinkt een woord
- Articulatorische identiteit= uitspraak
- Morfologische identiteit= opbouw
- Semantische identiteit= betekenis
- Syntactische identiteit= hoe het woord wordt gebruikt in zinnen.
- Orthografische identiteit= spelling



- Directe spellingsstrategie= een woord gelijk herkennen en opschrijven.

- Indirecte spellingsstrategie= niet direct het woord weten. Fonologische,
woordbeeld. Regel, analogie, hulp.




ELEMENTAIRE SPELLINGHANDELING
1. Auditieve analyse (gesproken woord)

, 2. Auditieve verwerking (fonemen)
3. Volgorde fonemen onthouden
4. Foneem koppelen aan grafeem
5. Schrijven van woord

STRATEGIEËN
- Klankclusterstrategie= speciale klankgroepen (eeuw, aai).
- Woordbeeldstrategie= weetwoorden, leenwoorden, au en ou.
- Regelstrategie= spellingsregel toepassen.
- Analogiestrategie= vergelijken met een ander woord
- Hulpstrategie= geheugensteuntjes

Fonologische bewustzijn= breder begrip rondom alles met klank. Rijm, lettergrepen.

Fonemisch bewustzijn= specifiek over individuele fonemen in een woord. P-e-n.

SPONTANE SCHRIJFONTWIKKELING
1. Tekenen van woorden
2. Krabbelen
3. Letterachtige vormen
4. Ze schrijven een woord in 1 letter.
5. Woord schrijven zoals het klinkt. Invented spelling.

SPELLINGSVOORWAARDEN

AUDITIEVE VAARDIGHEDEN

- Objectiviteit= letten op de klank, niet op de betekenis.
- Discriminatie= klanken uit elkaar halen.
- Analyse= hakken van woorden
- Synthese= plakken van losse letters
- Temporeel ordenen= in de goede volgorde zetten van klanken
- Klankpositie bepalen= waar zit de klank in het woord. Vooraan, achteraan.

VISUELE VAARDIGHEDEN

- Discriminatie= letters uit elkaar halen. Verschil letters en woorden
- Analyse= losse letters herkennen
- Synthese= samenvoegen van letters tot een woord
- Spatieel ordenen= letters van links naar rechts ordenen
- Letterpositie bepalen= waar komt de letter voor in een woord.

TAALVAARDIGHEID (BEGRIPPEN) EN SCHRIJFVAARDIGHEID (LETTERS) MOET JE
KENNEN.

Voorschotbenadering= risicokinderen stimuleren tot letterkennis.




ELEMENTAIRE LEESHANDELING
1. Visuele analyse
2. Grafeem koppelen aan foneem