Beknopte samenvatting kennistoets 1.1
Werkgroep 1.1
PSIE= eerste consult (6-8 weken): zwangere vrouwen krijgen in eerste verloskundig consult (voor
week 13 van de zwangerschap) een bloedonderzoek PSIE – prenatale screening infectieziekten en
erytrocytenimmunisatie aangeboden.
Kan worden afgenomen zodra je zwanger bent.
lab screent op
- Hepatitis B (HBsAG) → antigeen dat wijst op een hpatitis B infectie, een virus dat de lever
aantast.
- Syfilis (lues-ser) → TPHA (bacterie via seksueel contact
- HIV (human immunodeficiency virus) → virus dat immuunsysteem aanvalt en aids kan
veroorzaken
- Bloedgroepantistoffen (IEA) → of er afwijkende antistoffen gevonden zijn tegen rode
bloedcellen van een andere bloedgroep. Complicatie bij bloedtransfusie en zwangerschap
Voor het vroegtijdig identificeren van risicofactoren voor infecties en immuunreacties bij de
zwangerschap en gezondheid van foetus. → tijdig actie ondernomen (medicatie of extra controle)
NIPT (niet-invasive prenatale test) → screening op trisomy 13,18 en 21 door bloedonderzoek. Vanaf
10 weken. Bij afwijkende resultaten verder prenatale diagnostiek (vlokkentest, vruchtwaterpunctie of
geavanceerd echoscopisch onderzoek (GUO 1).
Trisomie 13 (Patausyndroom): levensverwachting is vaak kort. Kenmerken: ernstige lichamelijke
afwijkingen, groeiachterstand.
Trisomie 18 (Edwardssyndroom): zeer beperkte levensverwachting. Kenmerken: afwijkingen aan het
hart, nieren en andere organen. Bij deze test is er dan sprake van een extra chromosoom.
Trisomie 21 (Downsyndroom): mildere lichamelijke en verstandelijke beperkingen.
Levensverwachting en kwaliteit van leven kunnen beter zijn, afhankelijk van de ernst van bijkomende
gezondheidsproblemen.
ETSEO 13 weken echo (Kan van 12+3 tot 14+3) → ernstige lichamelijke afwijkingen zoals
hartafwijkingen of niet problemen.
- de foetus kan drinken en hikken waardoor je de blaas kan zien. De 13 weken echo is voor de
grote afwijkingen.
- schedel, het hart, de buik, de armen en benen en de wervelkolom. Ook kijkt de echoscopist naar
de placenta en of het vruchtwater normaal is
SEO (Structureel Echoscopisch Onderzoek): de 20-weken echo, een uitgebreid onderzoek naar de
ontwikkeling van het kind.
- Sommige afwijkingen zijn bij de 13 wekenecho al te zien. Maar bij 20 weken kan de arts meer
details zien, omdat het kind dan verder is ontwikkeld.
, Vitaliteitsecho (vroege echo) tussen 6 en 8 weken waarom:
- EUG uitsluiten (bevestiging intacte zwangerschap)
buitenbaarmoederlijke zwangerschap, waarbij het embryo zich buiten de baarmoeder nestelt,
meestal in een eileider. Dit kan ernstige complicaties veroorzaken en vereist medische
behandeling.
➔ Hevige of abnormale buikpijn
➔ Vaginaal bloedverlies
➔ Schouderpijn
➔ Loze aandrang tot ontlasting
➔ Snelle pols
- Bloedverlies begin zwangerschap (miskraam of eug)
- Aandoening in vg (DM 1)
- Kanker in VG (chemo- of radiotherapie → vruchtbaarheid of vroege zwangerschap beinvloeden)
- Miskraam in VG en ongerustheid (hartactie vanaf 5+3 weken)
- Chlamydia vg (kan leiden tot verstopping eileiders, maakt risico op eug groter)
- Molazwangerschap in vg (groeit alleen placenta en vruchtje niet) → hyperemesis gravidarum
(extreme misselijkheid en overgeven)
➔ Symptoom van molazwangerschap of meerlingzwangerschap
Shared dicision making
Oorzaken bloedverlies eerste trimester
- Innesteling
- Seksuele gemeenschap
- Afwijkingen aan de baarmoedermond (poliep of wondje → poliep = goedaardige zwelling
binnenwand baarmoeder)
- Ontsteking
- Miskraam
- EUG
- (partiele) molazwangerschap
Actie bij bloedverlies:
- Voor eerste echo → miskraam of EUG
- Na zien van hartactie → 95% goed, wel contact opnemen
Termijnecho
Eerste 14 weken embryo’s vergelijkbare grootte handig voor betrouwbare datum
Tussen 10 en 13 weken voor exacte duur van zwangerschap. Via echoscopie (abdominale
termijnecho) via CRL (crown-rump-length → kruin tot stuit) methode.
Optimale datering tussen 10+0 en 12+6
Vanaf wanneer kan het: 8+4 tot 12+6
Late zwangerschap: vanaf 18 weken naast HC ook transversale meting cerebellum. Na 18 weken ook
na 2 weken een x meten → verschil = gemiddelde beide metingen.
Geassisteerde bevruchting ART (OPU- of IUI-datum). Bij IVF kan datum van bevruchting worden
gebruikt om zwangerschapsduur te berekenen.
Natuurlijke bevruchting: termijnecho
EDLM (eerste dag van laatste menstruatie) vaak onbetrouwbaar.
Zwangerschap volgens de regel van Naegele --> 9 maanden en 1 week (toen dacht iedereen dat
Werkgroep 1.1
PSIE= eerste consult (6-8 weken): zwangere vrouwen krijgen in eerste verloskundig consult (voor
week 13 van de zwangerschap) een bloedonderzoek PSIE – prenatale screening infectieziekten en
erytrocytenimmunisatie aangeboden.
Kan worden afgenomen zodra je zwanger bent.
lab screent op
- Hepatitis B (HBsAG) → antigeen dat wijst op een hpatitis B infectie, een virus dat de lever
aantast.
- Syfilis (lues-ser) → TPHA (bacterie via seksueel contact
- HIV (human immunodeficiency virus) → virus dat immuunsysteem aanvalt en aids kan
veroorzaken
- Bloedgroepantistoffen (IEA) → of er afwijkende antistoffen gevonden zijn tegen rode
bloedcellen van een andere bloedgroep. Complicatie bij bloedtransfusie en zwangerschap
Voor het vroegtijdig identificeren van risicofactoren voor infecties en immuunreacties bij de
zwangerschap en gezondheid van foetus. → tijdig actie ondernomen (medicatie of extra controle)
NIPT (niet-invasive prenatale test) → screening op trisomy 13,18 en 21 door bloedonderzoek. Vanaf
10 weken. Bij afwijkende resultaten verder prenatale diagnostiek (vlokkentest, vruchtwaterpunctie of
geavanceerd echoscopisch onderzoek (GUO 1).
Trisomie 13 (Patausyndroom): levensverwachting is vaak kort. Kenmerken: ernstige lichamelijke
afwijkingen, groeiachterstand.
Trisomie 18 (Edwardssyndroom): zeer beperkte levensverwachting. Kenmerken: afwijkingen aan het
hart, nieren en andere organen. Bij deze test is er dan sprake van een extra chromosoom.
Trisomie 21 (Downsyndroom): mildere lichamelijke en verstandelijke beperkingen.
Levensverwachting en kwaliteit van leven kunnen beter zijn, afhankelijk van de ernst van bijkomende
gezondheidsproblemen.
ETSEO 13 weken echo (Kan van 12+3 tot 14+3) → ernstige lichamelijke afwijkingen zoals
hartafwijkingen of niet problemen.
- de foetus kan drinken en hikken waardoor je de blaas kan zien. De 13 weken echo is voor de
grote afwijkingen.
- schedel, het hart, de buik, de armen en benen en de wervelkolom. Ook kijkt de echoscopist naar
de placenta en of het vruchtwater normaal is
SEO (Structureel Echoscopisch Onderzoek): de 20-weken echo, een uitgebreid onderzoek naar de
ontwikkeling van het kind.
- Sommige afwijkingen zijn bij de 13 wekenecho al te zien. Maar bij 20 weken kan de arts meer
details zien, omdat het kind dan verder is ontwikkeld.
, Vitaliteitsecho (vroege echo) tussen 6 en 8 weken waarom:
- EUG uitsluiten (bevestiging intacte zwangerschap)
buitenbaarmoederlijke zwangerschap, waarbij het embryo zich buiten de baarmoeder nestelt,
meestal in een eileider. Dit kan ernstige complicaties veroorzaken en vereist medische
behandeling.
➔ Hevige of abnormale buikpijn
➔ Vaginaal bloedverlies
➔ Schouderpijn
➔ Loze aandrang tot ontlasting
➔ Snelle pols
- Bloedverlies begin zwangerschap (miskraam of eug)
- Aandoening in vg (DM 1)
- Kanker in VG (chemo- of radiotherapie → vruchtbaarheid of vroege zwangerschap beinvloeden)
- Miskraam in VG en ongerustheid (hartactie vanaf 5+3 weken)
- Chlamydia vg (kan leiden tot verstopping eileiders, maakt risico op eug groter)
- Molazwangerschap in vg (groeit alleen placenta en vruchtje niet) → hyperemesis gravidarum
(extreme misselijkheid en overgeven)
➔ Symptoom van molazwangerschap of meerlingzwangerschap
Shared dicision making
Oorzaken bloedverlies eerste trimester
- Innesteling
- Seksuele gemeenschap
- Afwijkingen aan de baarmoedermond (poliep of wondje → poliep = goedaardige zwelling
binnenwand baarmoeder)
- Ontsteking
- Miskraam
- EUG
- (partiele) molazwangerschap
Actie bij bloedverlies:
- Voor eerste echo → miskraam of EUG
- Na zien van hartactie → 95% goed, wel contact opnemen
Termijnecho
Eerste 14 weken embryo’s vergelijkbare grootte handig voor betrouwbare datum
Tussen 10 en 13 weken voor exacte duur van zwangerschap. Via echoscopie (abdominale
termijnecho) via CRL (crown-rump-length → kruin tot stuit) methode.
Optimale datering tussen 10+0 en 12+6
Vanaf wanneer kan het: 8+4 tot 12+6
Late zwangerschap: vanaf 18 weken naast HC ook transversale meting cerebellum. Na 18 weken ook
na 2 weken een x meten → verschil = gemiddelde beide metingen.
Geassisteerde bevruchting ART (OPU- of IUI-datum). Bij IVF kan datum van bevruchting worden
gebruikt om zwangerschapsduur te berekenen.
Natuurlijke bevruchting: termijnecho
EDLM (eerste dag van laatste menstruatie) vaak onbetrouwbaar.
Zwangerschap volgens de regel van Naegele --> 9 maanden en 1 week (toen dacht iedereen dat
