Jurisprudentie bestuurs- en omgevingsrecht
Week 1 basisbegrippen
Bovenleidingportalen duiven 18-08-2004
Het gaat over de bouw van bovenleidingportalen. Hier heb je geen vergunning voor nodig. Daardoor
is het geen besluit, dus daarom kan je niet naar de bestuursrechter. Railinfrabeheer BV heeft een
reguliere bouwvergunning gekregen voor het plaatsen van geluidsschermen. De
bovenleidingportalen en bovenleidingen zijn aan te merken als bouwvergunningsvrije bouwwerken.
Intrekking aanwijzingsbesluit 06-03-2002
Tegen een AVV (algemeen verbindend voorschrift) kan je niet in bezwaar of beroep (zie art. 8:3 Awb).
Is het besluit tot aanwijzing van een concentratiegebied raamprostitutie ook een avv? Het ging hier
om een besluit tot een algemeen raamprostitutieverbod in Nijmegen, behalve in een nader
omschreven gebied. Omdat er een nader omschreven gebied wordt aangewezen is het besluit geen
algemeen verbindend voorschrift, maar een zogenaamd concretiserend besluit van algemene
strekking, Er zou met andere woorden gezegd kunnen worden dat het AVV een algemene rechtsregel
is en dat een CBAS (concretiserende BAS) de AVV toepast op een concreet geval. Daarom staan er
tegen een concretiserende BAS wel bezwaar en beroep open. Maar natuurlijk wel alleen als je aan de
OPERA-criteria voldoet, dus je moet bijv. wel in die betreffende straat waar prostitutie is toegestaan
wonen.
Stichting bevordering kwaliteit 17-09-2014
De stichting is opgericht door Luchthaven Schiphol en de provincie Noord-Holland en heeft tot doel
de kwaliteit van de woon-, werk- en leefomgeving in de Schipholregio te versterken. De vraag die
voorlag was of de Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving Schipholregio een bestuursorgaan
(een b-orgaan) is. Dat is volgens de RvS niet het geval en daarom zijn de mededelingen van het
bestuur geen besluiten waartegen bezwaar en(hoger) beroep kan worden ingediend.
Bepalend voor de vraag of een privaatrechtelijke rechtspersoon een bestuursorgaan is: (1) of
overheid de uitoefening van de taak van de rechtspersoon betaalt (financiële band) en (2) bepaalt
(inhoudelijke band). De stichting voldoet niet aan de twee criteria, dus ze zijn geen bestuursorgaan,
dus ze kunnen geen besluiten nemen.
Inzet videoteam 16-03-2016
Er gaat een demonstratie plaatsvinden, waar een videoteam wordt ingezet. Organisatoren brengen
hier een bezwaar en beroep in. Als een brief niet op rechtsgevolg is gericht, is het geen besluit in de
zin van artikel 1:3 Awb. De brief is er niet op gericht ‘een bevoegdheid, recht of verplichting voor een
of meer anderen te doen ontstaan, dan wel de juridische status van een persoon of zaak vast te
stellen. Daarom is de brief slechts een mededeling van feitelijke aard, en geen besluit.
Mestbassin Mechelen 23-08-2017
De omwonende hadden geuroverlast van het mestbassin, en gingen klagen door middel van bezwaar.
Kunnen de omwonende op een afstand van meer dan 250m gezien worden als belanghebbende?
Gevolgen van enige betekenis ontbreken indien de gevolgen voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie
dermate gering zijn dat een persoonlijk belang bij een besluit ontbreekt. Daarbij wordt acht geslagen
op de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en milieugevolgen (o.a. geur, geluid,
licht, trilling, risico) van de activiteit die het besluit toestaat. Ook de aard, intensiteit en frequentie
zijn van belang.
, Minicamping de heksenketel 20-06-2018
Het gaat over 2 campings. Camping 1 heeft speeltoestellen die niet tot de camping zelf behoren.
Camping 2 klaagt bij de gemeente over de speeltoestellen, omdat het de klanten weg zou halen. De
rechter oordeelt dat concurrenten belanghebbende zijn, maar heeft deze camping 2 dan een punt?
De rechter zegt dat camping geen belang heeft, omdat camping 2 het belang van minder klanten niet
kan aantonen. Een onderneming heeft slechts een concurrentiebelang indien zij in hetzelfde
verzorgingsgebied en marktsegment bedrijfsactiviteiten ontplooit.
Intrekking PGB 05-03-2019
De gemeente betaalt de PGB (persoonsgebonden budget) aan een ziek iemand, maar ze mag het niet
uitgeven bij een bepaalde zorginstelling. De zorginstelling gaat hiertegen in bezwaar. De zorginstelling
heeft geen rechtstreeks belang bij dit besluit, ze voldoen niet aan de OPERA-criteria, ze zijn geen
belanghebbende. Ze hebben een afgeleid belang, maar het besluit raakt de zorginstelling wel. De
Raad van State vindt dat de zorginstelling wel belanghebbende is. Hun hoger beroep word
behandeld.
Week 2 bestuurlijke voorprocedures
SenterNovem 12-07-2006
Reformatio in peius: een burger mag door het instellen van bezwaar of beroep er niet nog slechter
voor komen te staan dan het geval was voordat hij aan de procedure begon. Aan appellante is ex art.
4:29 e.v. Awb een subsidie verleend. Het bedrag waarop de subsidie wordt vastgesteld is aanmerkelijk
lager dan het bedrag van de subsidieverleningsbeschikking. Appellante heeft tegen de beschikking tot
subsidievaststelling een bezwaarschrift ingediend. In de beslissing op bezwaar is het bedrag waarop
de subsidie wordt vastgesteld, een lager bedrag dan in het primaire besluit. Is dat niet in strijd met
het reformatio in peius beginsel? Nee. Er wordt niet buiten de grondslag van het bezwaar getreden,
ook al richt dit bezwaar zich tegen de beoordeling van bepaalde kostenposten. Appellante is
weliswaar slechter af door het bezwaar, maar dit is hier geen ongeoorloofde reformatio in peius. Dit
omdat er een bevoegdheid werd gegeven door de wet.
CRvB 9 juli 2021, ECLI:NL:CRVB:2021:1500
Bepalingen over tijdigheid van bezwaar- en beroep dwingend van aard maar niet van openbare orde.
De bestuursrechter beoordeelt niet langer ambtshalve de tijdigheid van een bezwaar. In hoger beroep
wordt niet langer ambtshalve beoordeeld of het beroep bij de rechtbank tijdig was. Rechtbank is door
ambtshalve de tijdigheid van het bezwaar te beoordelen buiten de omvang van het geding getreden.
Bezwaar ten onrechte niet-ontvankelijk verklaard. De Raad kan daardoor de vraag of appellant
aanspraak kan maken op voortzetting van een persoonsgebonden budget inhoudelijk behandelen.
Voortzetting pgb op goede gronden geweigerd.
AB 2020/264 'CRvB gaat om: onder 'ter post is bezorgd' van artikel 6:9, lid 2 Awb is niet
langer uitsluitend verzending via PostNL te verstaan'
De Centrale Raad van Beroep (hierna: de CRvB) heeft in een uitspraak van 16 juni 2020 geoordeeld
dat voortaan onder verzending per post in de zin van artikel 6:9 lid 2 van de Awb zowel verzending via
PostNL, als verzending via andere postvervoerbedrijven wordt verstaan.
ABRvS 26 april 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1239
Bij besluit van 27 oktober 2020 heeft de raad van de gemeente Schagen het bestemmingsplan
"Nieuwbouwlocatie Denneweg/Duinroosweg te Callantsoog" vastgesteld. Bij besluit van 29 oktober
2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Schagen een omgevingsvergunning
verleend voor de bouw van 17 woningen op de percelen De Kooiker 1 tot en met 17 in Callantsoog.
Het plan voorziet in de bouw van zeventien sociale woningen op een stuk grond aan de oostkant van
Week 1 basisbegrippen
Bovenleidingportalen duiven 18-08-2004
Het gaat over de bouw van bovenleidingportalen. Hier heb je geen vergunning voor nodig. Daardoor
is het geen besluit, dus daarom kan je niet naar de bestuursrechter. Railinfrabeheer BV heeft een
reguliere bouwvergunning gekregen voor het plaatsen van geluidsschermen. De
bovenleidingportalen en bovenleidingen zijn aan te merken als bouwvergunningsvrije bouwwerken.
Intrekking aanwijzingsbesluit 06-03-2002
Tegen een AVV (algemeen verbindend voorschrift) kan je niet in bezwaar of beroep (zie art. 8:3 Awb).
Is het besluit tot aanwijzing van een concentratiegebied raamprostitutie ook een avv? Het ging hier
om een besluit tot een algemeen raamprostitutieverbod in Nijmegen, behalve in een nader
omschreven gebied. Omdat er een nader omschreven gebied wordt aangewezen is het besluit geen
algemeen verbindend voorschrift, maar een zogenaamd concretiserend besluit van algemene
strekking, Er zou met andere woorden gezegd kunnen worden dat het AVV een algemene rechtsregel
is en dat een CBAS (concretiserende BAS) de AVV toepast op een concreet geval. Daarom staan er
tegen een concretiserende BAS wel bezwaar en beroep open. Maar natuurlijk wel alleen als je aan de
OPERA-criteria voldoet, dus je moet bijv. wel in die betreffende straat waar prostitutie is toegestaan
wonen.
Stichting bevordering kwaliteit 17-09-2014
De stichting is opgericht door Luchthaven Schiphol en de provincie Noord-Holland en heeft tot doel
de kwaliteit van de woon-, werk- en leefomgeving in de Schipholregio te versterken. De vraag die
voorlag was of de Stichting bevordering kwaliteit leefomgeving Schipholregio een bestuursorgaan
(een b-orgaan) is. Dat is volgens de RvS niet het geval en daarom zijn de mededelingen van het
bestuur geen besluiten waartegen bezwaar en(hoger) beroep kan worden ingediend.
Bepalend voor de vraag of een privaatrechtelijke rechtspersoon een bestuursorgaan is: (1) of
overheid de uitoefening van de taak van de rechtspersoon betaalt (financiële band) en (2) bepaalt
(inhoudelijke band). De stichting voldoet niet aan de twee criteria, dus ze zijn geen bestuursorgaan,
dus ze kunnen geen besluiten nemen.
Inzet videoteam 16-03-2016
Er gaat een demonstratie plaatsvinden, waar een videoteam wordt ingezet. Organisatoren brengen
hier een bezwaar en beroep in. Als een brief niet op rechtsgevolg is gericht, is het geen besluit in de
zin van artikel 1:3 Awb. De brief is er niet op gericht ‘een bevoegdheid, recht of verplichting voor een
of meer anderen te doen ontstaan, dan wel de juridische status van een persoon of zaak vast te
stellen. Daarom is de brief slechts een mededeling van feitelijke aard, en geen besluit.
Mestbassin Mechelen 23-08-2017
De omwonende hadden geuroverlast van het mestbassin, en gingen klagen door middel van bezwaar.
Kunnen de omwonende op een afstand van meer dan 250m gezien worden als belanghebbende?
Gevolgen van enige betekenis ontbreken indien de gevolgen voor de woon-, leef- of bedrijfssituatie
dermate gering zijn dat een persoonlijk belang bij een besluit ontbreekt. Daarbij wordt acht geslagen
op de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en milieugevolgen (o.a. geur, geluid,
licht, trilling, risico) van de activiteit die het besluit toestaat. Ook de aard, intensiteit en frequentie
zijn van belang.
, Minicamping de heksenketel 20-06-2018
Het gaat over 2 campings. Camping 1 heeft speeltoestellen die niet tot de camping zelf behoren.
Camping 2 klaagt bij de gemeente over de speeltoestellen, omdat het de klanten weg zou halen. De
rechter oordeelt dat concurrenten belanghebbende zijn, maar heeft deze camping 2 dan een punt?
De rechter zegt dat camping geen belang heeft, omdat camping 2 het belang van minder klanten niet
kan aantonen. Een onderneming heeft slechts een concurrentiebelang indien zij in hetzelfde
verzorgingsgebied en marktsegment bedrijfsactiviteiten ontplooit.
Intrekking PGB 05-03-2019
De gemeente betaalt de PGB (persoonsgebonden budget) aan een ziek iemand, maar ze mag het niet
uitgeven bij een bepaalde zorginstelling. De zorginstelling gaat hiertegen in bezwaar. De zorginstelling
heeft geen rechtstreeks belang bij dit besluit, ze voldoen niet aan de OPERA-criteria, ze zijn geen
belanghebbende. Ze hebben een afgeleid belang, maar het besluit raakt de zorginstelling wel. De
Raad van State vindt dat de zorginstelling wel belanghebbende is. Hun hoger beroep word
behandeld.
Week 2 bestuurlijke voorprocedures
SenterNovem 12-07-2006
Reformatio in peius: een burger mag door het instellen van bezwaar of beroep er niet nog slechter
voor komen te staan dan het geval was voordat hij aan de procedure begon. Aan appellante is ex art.
4:29 e.v. Awb een subsidie verleend. Het bedrag waarop de subsidie wordt vastgesteld is aanmerkelijk
lager dan het bedrag van de subsidieverleningsbeschikking. Appellante heeft tegen de beschikking tot
subsidievaststelling een bezwaarschrift ingediend. In de beslissing op bezwaar is het bedrag waarop
de subsidie wordt vastgesteld, een lager bedrag dan in het primaire besluit. Is dat niet in strijd met
het reformatio in peius beginsel? Nee. Er wordt niet buiten de grondslag van het bezwaar getreden,
ook al richt dit bezwaar zich tegen de beoordeling van bepaalde kostenposten. Appellante is
weliswaar slechter af door het bezwaar, maar dit is hier geen ongeoorloofde reformatio in peius. Dit
omdat er een bevoegdheid werd gegeven door de wet.
CRvB 9 juli 2021, ECLI:NL:CRVB:2021:1500
Bepalingen over tijdigheid van bezwaar- en beroep dwingend van aard maar niet van openbare orde.
De bestuursrechter beoordeelt niet langer ambtshalve de tijdigheid van een bezwaar. In hoger beroep
wordt niet langer ambtshalve beoordeeld of het beroep bij de rechtbank tijdig was. Rechtbank is door
ambtshalve de tijdigheid van het bezwaar te beoordelen buiten de omvang van het geding getreden.
Bezwaar ten onrechte niet-ontvankelijk verklaard. De Raad kan daardoor de vraag of appellant
aanspraak kan maken op voortzetting van een persoonsgebonden budget inhoudelijk behandelen.
Voortzetting pgb op goede gronden geweigerd.
AB 2020/264 'CRvB gaat om: onder 'ter post is bezorgd' van artikel 6:9, lid 2 Awb is niet
langer uitsluitend verzending via PostNL te verstaan'
De Centrale Raad van Beroep (hierna: de CRvB) heeft in een uitspraak van 16 juni 2020 geoordeeld
dat voortaan onder verzending per post in de zin van artikel 6:9 lid 2 van de Awb zowel verzending via
PostNL, als verzending via andere postvervoerbedrijven wordt verstaan.
ABRvS 26 april 2022, ECLI:NL:RVS:2022:1239
Bij besluit van 27 oktober 2020 heeft de raad van de gemeente Schagen het bestemmingsplan
"Nieuwbouwlocatie Denneweg/Duinroosweg te Callantsoog" vastgesteld. Bij besluit van 29 oktober
2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van Schagen een omgevingsvergunning
verleend voor de bouw van 17 woningen op de percelen De Kooiker 1 tot en met 17 in Callantsoog.
Het plan voorziet in de bouw van zeventien sociale woningen op een stuk grond aan de oostkant van
