Infectie en Afweer 24’ – 25’
Werkcollege antwoorden
,Inhoud
WC 1: De innate of aangeboren afweer.......................................................3
Werkcollege 2: Parasieten van de week.......................................................7
WC 03: Antigeen processing, T cel activatie en differentiatie....................12
WC 04: Virusstructuur, vermeerdering en pathogenese............................19
WC 05: B-cel: activatie en effectormechanismen......................................24
WC 07: Virus van de week: Influenza A virus.............................................29
WC 08: Salmonella enteritidis & Staphylococcus aureus...........................36
WC 09: Epidemiologie van infectieziekten.................................................42
WC 10: Zoönosen.......................................................................................47
WC 11: Infectieuze agentia ontsnappen aan de afweer.............................52
WC 12: Vaccin-gastheer interactie.............................................................57
WC 13: Preventie en bestrijding van infectieziekten..................................62
,WC 1: De innate of aangeboren afweer
Opdracht 1. De eerste verdedigingslinie en de afweer gedurende
de eerste uren na infectie
De eerste verdedigingslinie (in het Engels “first line of defense”) heeft
betrekking op maatregelen van het lichaam tegen invasie van
ziekteverwekkers (pathogens) op de grens tussen de buitenwereld en het
organisme.
a. In welke drie groepen van basale mechanismen zijn deze “first line
of defense“ maatregelen te verdelen?
Mechanisch, chemisch, microbiologisch
b. Op welke manieren kan een orgaan zich tegen indringers
beschermen, of anders geformuleerd: welke ‘first line of defense
mechanisms’ zijn er per orgaan beschikbaar? Vul dit per aangegeven
orgaan in bij figuur 1.
Figuur 1. Schematische weergave van onderdelen van de first line of defense.
c. Wanneer een pathogeen er toch in slaagt om de "first line of
defense" te doorbreken, komt het terecht in de circulatie of het
weefsel. Daar komt het een volgende verdedigingslinie tegen. Noem
, twee oplosbare factoren die een onderdeel zijn van deze volgende
verdedigingslinie en leg uit hoe ze werken.
Antimicrobiële peptiden: breken de bacteriële celmembraan af
Complement: Pathogeen bindt aan antilichaam/Mannose-lectine
bindt aan mannose receptor op pathogeen -> afgifte complement ->
C3 -> Ontsteking + macrofaag recruitment / opsonisatie van
pathogenen / lysis van pathogenen en cellen
d. Ook de cellen van het innate afweersysteem komen in actie. Deze
cellen zijn niet specifiek voor 1 ziekteverwekker. Toch kunnen ze wel
onderscheid maken tussen verschillende ziekteverwekkers. Welke
cellen zijn dit en welke receptoren spelen hierbij een rol?
Dit zijn de macrofagen. Ze kunnen onderscheid maken tussen bijv.
virussen en bacteriën. Voor virussen worden namelijk de intracellulaire
Toll-like receptoren gebruikt bij het herkennen van vreemd DNA en RNA
in de cel. Bacteriën binden aan de TLRs waarna ze opgenomen worden
door de macrofagen. Vervolgens vindt er fusie van het endosoom met
het lysosoom plaats wat leidt tot vorming van het fagolysosoom. Het
pathogeen wordt hierin in kleine stukjes afgebroken.
Opdracht 2. De tweede verdedigingslinie: de vervolgacties van
het innate afweersysteem
De eerste verdedigingslinie bleek niet sterk genoeg om de
ziekteverwekker op te ruimen. Daarom worden nu ook andere cellen van
het innate immuunsysteem opgeroepen om de ziekteverwekker op te
ruimen; de zogenaamde “second line of defense”. Om dit te kunnen doen,
moeten de cellen vanuit het bloed naar het weefsel migreren.
a. Beschrijf het proces waarmee dit gebeurt
Macrofagen scheiden cytokinen uit bij contact met pathogenen ->
neutrofiele granulocyten
De bloedvaten gaan meer openstaan en leukoocyten binden aan de
endotheelwand zodat ze de basaalmembraan over kunnen steken. Het
is dus de combinatie van geactiveerde endotheelcellen met een hoge
concentratie chemokinen.
b. Hoe weten ze cellen waar ze naartoe moeten?
Door de chemokinen (cytokinen)
c. Noem 3 celtypen van het innate immuunsysteem die kunnen
bijdragen aan het bestrijden van de ziekteverwekker. Wat is hun
functie?
Macrofagen + neutrofiele granulocyten: fagocyteren van het pathogeen
Werkcollege antwoorden
,Inhoud
WC 1: De innate of aangeboren afweer.......................................................3
Werkcollege 2: Parasieten van de week.......................................................7
WC 03: Antigeen processing, T cel activatie en differentiatie....................12
WC 04: Virusstructuur, vermeerdering en pathogenese............................19
WC 05: B-cel: activatie en effectormechanismen......................................24
WC 07: Virus van de week: Influenza A virus.............................................29
WC 08: Salmonella enteritidis & Staphylococcus aureus...........................36
WC 09: Epidemiologie van infectieziekten.................................................42
WC 10: Zoönosen.......................................................................................47
WC 11: Infectieuze agentia ontsnappen aan de afweer.............................52
WC 12: Vaccin-gastheer interactie.............................................................57
WC 13: Preventie en bestrijding van infectieziekten..................................62
,WC 1: De innate of aangeboren afweer
Opdracht 1. De eerste verdedigingslinie en de afweer gedurende
de eerste uren na infectie
De eerste verdedigingslinie (in het Engels “first line of defense”) heeft
betrekking op maatregelen van het lichaam tegen invasie van
ziekteverwekkers (pathogens) op de grens tussen de buitenwereld en het
organisme.
a. In welke drie groepen van basale mechanismen zijn deze “first line
of defense“ maatregelen te verdelen?
Mechanisch, chemisch, microbiologisch
b. Op welke manieren kan een orgaan zich tegen indringers
beschermen, of anders geformuleerd: welke ‘first line of defense
mechanisms’ zijn er per orgaan beschikbaar? Vul dit per aangegeven
orgaan in bij figuur 1.
Figuur 1. Schematische weergave van onderdelen van de first line of defense.
c. Wanneer een pathogeen er toch in slaagt om de "first line of
defense" te doorbreken, komt het terecht in de circulatie of het
weefsel. Daar komt het een volgende verdedigingslinie tegen. Noem
, twee oplosbare factoren die een onderdeel zijn van deze volgende
verdedigingslinie en leg uit hoe ze werken.
Antimicrobiële peptiden: breken de bacteriële celmembraan af
Complement: Pathogeen bindt aan antilichaam/Mannose-lectine
bindt aan mannose receptor op pathogeen -> afgifte complement ->
C3 -> Ontsteking + macrofaag recruitment / opsonisatie van
pathogenen / lysis van pathogenen en cellen
d. Ook de cellen van het innate afweersysteem komen in actie. Deze
cellen zijn niet specifiek voor 1 ziekteverwekker. Toch kunnen ze wel
onderscheid maken tussen verschillende ziekteverwekkers. Welke
cellen zijn dit en welke receptoren spelen hierbij een rol?
Dit zijn de macrofagen. Ze kunnen onderscheid maken tussen bijv.
virussen en bacteriën. Voor virussen worden namelijk de intracellulaire
Toll-like receptoren gebruikt bij het herkennen van vreemd DNA en RNA
in de cel. Bacteriën binden aan de TLRs waarna ze opgenomen worden
door de macrofagen. Vervolgens vindt er fusie van het endosoom met
het lysosoom plaats wat leidt tot vorming van het fagolysosoom. Het
pathogeen wordt hierin in kleine stukjes afgebroken.
Opdracht 2. De tweede verdedigingslinie: de vervolgacties van
het innate afweersysteem
De eerste verdedigingslinie bleek niet sterk genoeg om de
ziekteverwekker op te ruimen. Daarom worden nu ook andere cellen van
het innate immuunsysteem opgeroepen om de ziekteverwekker op te
ruimen; de zogenaamde “second line of defense”. Om dit te kunnen doen,
moeten de cellen vanuit het bloed naar het weefsel migreren.
a. Beschrijf het proces waarmee dit gebeurt
Macrofagen scheiden cytokinen uit bij contact met pathogenen ->
neutrofiele granulocyten
De bloedvaten gaan meer openstaan en leukoocyten binden aan de
endotheelwand zodat ze de basaalmembraan over kunnen steken. Het
is dus de combinatie van geactiveerde endotheelcellen met een hoge
concentratie chemokinen.
b. Hoe weten ze cellen waar ze naartoe moeten?
Door de chemokinen (cytokinen)
c. Noem 3 celtypen van het innate immuunsysteem die kunnen
bijdragen aan het bestrijden van de ziekteverwekker. Wat is hun
functie?
Macrofagen + neutrofiele granulocyten: fagocyteren van het pathogeen
