, Toetsdoel 11 - Palliatieve sedatie en euthanasie
Kennisclip palliatieve sedatie
Palliatieve sedatie is een medische behandeling die bewust wordt ingezet in de laatste levensfase
van een patiënt, met als doel ondraaglijk en onbehandelbaar lijden te verlichten door het
bewustzijn te verlagen. Deze procedure vereist een grondig traject waarbij verschillende
disciplines betrokken zijn om te beoordelen of de symptomen van de patiënt refractair zijn, wat
betekent dat ze niet langer reageren op reguliere behandelingen. Voorbeelden hiervan zijn ernstige
pijn, angst en benauwdheid. De verwachting is dat de patiënt binnen twee weken zal overlijden.
Hoewel het een multidisciplinair proces is, neemt de arts uiteindelijk de beslissing tot palliatieve
sedatie, waarbij indien mogelijk toestemming van de patiënt of zijn vertegenwoordiger wordt
verkregen.
Er bestaan verschillende vormen van palliatieve sedatie, afhankelijk van de aard en het verloop van
de symptomen. Intermitterende palliatieve sedatie houdt in dat de patiënt tijdelijk gesedeerd
wordt, bijvoorbeeld 's nachts, zodat rust mogelijk is. Bij continue palliatieve sedatie wordt het
bewustzijn onafgebroken verlaagd totdat het overlijden intreedt. Een derde vorm is acute sedatie,
die wordt toegepast bij plotselinge, ernstige symptomen in de stervensfase waarbij direct comfort
moet worden geboden. Hierbij overlijdt de patiënt vaak binnen enkele uren na de start van de
sedatie.
Palliatieve sedatie wordt bereikt door het toedienen van sedatieve medicatie, meestal midazolam of
levomepromazine. Deze medicijnen worden doorgaans intraveneus of subcutaan toegediend, waarbij
de dosering wordt aangepast aan de behoeften van de patiënt. Het is belangrijk om de mate van
sedatie te monitoren en ervoor te zorgen dat de patiënt nog steeds comfortabel is, waarbij indien
nodig de sedatie verder kan worden verhoogd. Het is essentieel om de patiënt en zijn naasten goed
te informeren over de procedure en het effect ervan.
De sedatie wordt doorgaans bereikt met medicatie die een kalmerende, bewustzijnsverlagende
werking heeft. Het meest gebruikte middel is midazolam, een benzodiazepine met een snelle
werking. Midazolam werkt door het versterken van de werking van de neurotransmitter GABA in
het centrale zenuwstelsel, wat leidt tot een dempend effect op hersenactiviteit. Hierdoor ontstaat
een toestand van rust, sufheid en verminderd bewustzijn. De werking treedt snel in en is relatief
kort, waardoor het middel gemakkelijk te titreren is naar de gewenste diepte van sedatie.
Midazolam wordt meestal subcutaan toegediend via een pompje of injectiespuit. Bij patiënten
waarbij midazolam onvoldoende effect heeft of bij wie sprake is van agitatie of hallucinaties, kan
levomepromazine worden toegevoegd. Dit is een antipsychoticum met sterk sederende
eigenschappen. Het blokkeert verschillende neurotransmitters, waaronder dopamine en histamine,
wat leidt tot een krachtige demping van het bewustzijn.
Kennisclip palliatieve sedatie
Palliatieve sedatie is een medische behandeling die bewust wordt ingezet in de laatste levensfase
van een patiënt, met als doel ondraaglijk en onbehandelbaar lijden te verlichten door het
bewustzijn te verlagen. Deze procedure vereist een grondig traject waarbij verschillende
disciplines betrokken zijn om te beoordelen of de symptomen van de patiënt refractair zijn, wat
betekent dat ze niet langer reageren op reguliere behandelingen. Voorbeelden hiervan zijn ernstige
pijn, angst en benauwdheid. De verwachting is dat de patiënt binnen twee weken zal overlijden.
Hoewel het een multidisciplinair proces is, neemt de arts uiteindelijk de beslissing tot palliatieve
sedatie, waarbij indien mogelijk toestemming van de patiënt of zijn vertegenwoordiger wordt
verkregen.
Er bestaan verschillende vormen van palliatieve sedatie, afhankelijk van de aard en het verloop van
de symptomen. Intermitterende palliatieve sedatie houdt in dat de patiënt tijdelijk gesedeerd
wordt, bijvoorbeeld 's nachts, zodat rust mogelijk is. Bij continue palliatieve sedatie wordt het
bewustzijn onafgebroken verlaagd totdat het overlijden intreedt. Een derde vorm is acute sedatie,
die wordt toegepast bij plotselinge, ernstige symptomen in de stervensfase waarbij direct comfort
moet worden geboden. Hierbij overlijdt de patiënt vaak binnen enkele uren na de start van de
sedatie.
Palliatieve sedatie wordt bereikt door het toedienen van sedatieve medicatie, meestal midazolam of
levomepromazine. Deze medicijnen worden doorgaans intraveneus of subcutaan toegediend, waarbij
de dosering wordt aangepast aan de behoeften van de patiënt. Het is belangrijk om de mate van
sedatie te monitoren en ervoor te zorgen dat de patiënt nog steeds comfortabel is, waarbij indien
nodig de sedatie verder kan worden verhoogd. Het is essentieel om de patiënt en zijn naasten goed
te informeren over de procedure en het effect ervan.
De sedatie wordt doorgaans bereikt met medicatie die een kalmerende, bewustzijnsverlagende
werking heeft. Het meest gebruikte middel is midazolam, een benzodiazepine met een snelle
werking. Midazolam werkt door het versterken van de werking van de neurotransmitter GABA in
het centrale zenuwstelsel, wat leidt tot een dempend effect op hersenactiviteit. Hierdoor ontstaat
een toestand van rust, sufheid en verminderd bewustzijn. De werking treedt snel in en is relatief
kort, waardoor het middel gemakkelijk te titreren is naar de gewenste diepte van sedatie.
Midazolam wordt meestal subcutaan toegediend via een pompje of injectiespuit. Bij patiënten
waarbij midazolam onvoldoende effect heeft of bij wie sprake is van agitatie of hallucinaties, kan
levomepromazine worden toegevoegd. Dit is een antipsychoticum met sterk sederende
eigenschappen. Het blokkeert verschillende neurotransmitters, waaronder dopamine en histamine,
wat leidt tot een krachtige demping van het bewustzijn.
