H1 Geest, Gedrag en Psychologische Wetenschap
Wat is psychologie? (en wat is het niet)
Psyche= ‘geest’ & -ologie= ‘gebied van studie’ (De studie van de geest)
Psychologie: geestelijke processen & gedragingen. Interne geestelijke processen die we indirect
waarnemen als externe waarneembare gedragingen
Experimenteel psychologen: Onderzoek elementaire psychologische processen
Docenten psychologen: Primaire taak= geven van onderwijs
Toegepast psychologen: Gebruikt door experimenteel psychologen vergaarde kennis, om
problemen van mensen op te lossen (Arbeids- en organisatie-, Sport-, School-, Klinisch-,
Forensisch-, Omgevings- & Gerontopsychologen)
Psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op de diagnose & behandeling van mentale
stoornissen
Pseudopsychologie: Niet-onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresenteerd. Handlezen, voorspellingen van waarzeggers ect.
Vaardigheden voor kritisch denken:
1) Wat is de bron?
2) Is de bewering redelijk of extreem?
3) Wat is het bewijsmateriaal? Anekdotische bewijsmateriaal: Getuigenissen die ervaringen
van iemand/enkele personen schets, maar die onterecht als wetenschappelijk bewijs word
aangezien.
4) Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias? Emotionele bias: De neiging om oordelen te
veilen gebaseerd op attitudes en gevoelens, in plaat van op een rationele analyse van het
bewijsmateriaal
Bevestigingsbias: De neiging om informatie die niet bij je opvattingen aansluit te negeren of
te bekritiseren en om in plaats daarvan informatie te zoeken waar je het wel mee eens bent.
5) Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
6) Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
, De 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie
Biologisch perspectief
Descartes: Rationalisme= denken. (Tegenovergestelde Empiristen, waarneming, experiment &
ervaring)
Neurowetenschap: Het vakgebied dat zich richt op begrip van hoe de hersenen gedachten,
gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen creëren.
Evolutionaire psychologie: Een relatief nieuw specialisme in de psychologie dat gedrag en mentale
processen beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan overleving en voortplanting.
Cognitief perspectief
Wilhelm Wundt. Menselijke geest simplificeren (periodiek systeem) ‘elementen bewuste
waarneming’
Introspectie: Beschrijvingen van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen
Edward Bradford Titchener Structuralisme: Historische stroming binnen de psychologie die de
basisstructuren van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Structuralisten zochten de
‘elementen’ van de bewuste ervaring
Gestaltpsychologie: het geheel is meer dan de som van de delen (Percepties)
William James Functionalisme: Historische stroming die meende dat psychologie die meende dat
psychische processen het beste begrepen kunnen worden in het licht van hun adaptieve nut &
functie
Cognitieve perspectief: Nadruk mentale processen op leren, geheugen, perceptie en denken
(informatieverwerking)
Behavioristisch Perspectief
Behaviorisme: Een historische school die ernaar streefde om van de psychologie een objectieve
wetenschap te maken die zich alleen op gedrag richtte (en niet op de mentale processen)
2
Wat is psychologie? (en wat is het niet)
Psyche= ‘geest’ & -ologie= ‘gebied van studie’ (De studie van de geest)
Psychologie: geestelijke processen & gedragingen. Interne geestelijke processen die we indirect
waarnemen als externe waarneembare gedragingen
Experimenteel psychologen: Onderzoek elementaire psychologische processen
Docenten psychologen: Primaire taak= geven van onderwijs
Toegepast psychologen: Gebruikt door experimenteel psychologen vergaarde kennis, om
problemen van mensen op te lossen (Arbeids- en organisatie-, Sport-, School-, Klinisch-,
Forensisch-, Omgevings- & Gerontopsychologen)
Psychiatrie: medisch specialisme dat zich richt op de diagnose & behandeling van mentale
stoornissen
Pseudopsychologie: Niet-onderbouwde psychologische aannamen die als wetenschappelijke
waarheden worden gepresenteerd. Handlezen, voorspellingen van waarzeggers ect.
Vaardigheden voor kritisch denken:
1) Wat is de bron?
2) Is de bewering redelijk of extreem?
3) Wat is het bewijsmateriaal? Anekdotische bewijsmateriaal: Getuigenissen die ervaringen
van iemand/enkele personen schets, maar die onterecht als wetenschappelijk bewijs word
aangezien.
4) Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias? Emotionele bias: De neiging om oordelen te
veilen gebaseerd op attitudes en gevoelens, in plaat van op een rationele analyse van het
bewijsmateriaal
Bevestigingsbias: De neiging om informatie die niet bij je opvattingen aansluit te negeren of
te bekritiseren en om in plaats daarvan informatie te zoeken waar je het wel mee eens bent.
5) Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
6) Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
, De 6 belangrijkste perspectieven van de psychologie
Biologisch perspectief
Descartes: Rationalisme= denken. (Tegenovergestelde Empiristen, waarneming, experiment &
ervaring)
Neurowetenschap: Het vakgebied dat zich richt op begrip van hoe de hersenen gedachten,
gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en andere mentale processen creëren.
Evolutionaire psychologie: Een relatief nieuw specialisme in de psychologie dat gedrag en mentale
processen beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen aan overleving en voortplanting.
Cognitief perspectief
Wilhelm Wundt. Menselijke geest simplificeren (periodiek systeem) ‘elementen bewuste
waarneming’
Introspectie: Beschrijvingen van je eigen innerlijke, bewuste ervaringen
Edward Bradford Titchener Structuralisme: Historische stroming binnen de psychologie die de
basisstructuren van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Structuralisten zochten de
‘elementen’ van de bewuste ervaring
Gestaltpsychologie: het geheel is meer dan de som van de delen (Percepties)
William James Functionalisme: Historische stroming die meende dat psychologie die meende dat
psychische processen het beste begrepen kunnen worden in het licht van hun adaptieve nut &
functie
Cognitieve perspectief: Nadruk mentale processen op leren, geheugen, perceptie en denken
(informatieverwerking)
Behavioristisch Perspectief
Behaviorisme: Een historische school die ernaar streefde om van de psychologie een objectieve
wetenschap te maken die zich alleen op gedrag richtte (en niet op de mentale processen)
2
