H4: Leefomgeving: Stedelijke
gebieden,
§1 t/m 6
Juliette Verberg, 5 vwo
Methode BuiteNLand
§4.1 De Randstad en de rest
, Het belang van de Randstad:
De Randstad in Nederland is na London, Parijs en het Ruhrgebied de
grootste metropool in Europa. Dit is een stedelijk gebied dat niet alleen de
kernstad, maar ook de voorsteden en het ommeland bevat. Hij vervult ook
grootstedelijke functies voor de wijde omgeving: bedrijvigheid, openbaar
bestuur, kennis, cultuur en recreatie. Een metropool trekt als een magneet
bezoekers en investeringen aan. De ligging van de Randstad zijn gunstig: een
drukke zee en een grote afzetmarkt. Ook zijn er 2 intercontinentale
transpostknooppunten, mainports: de Rotterdamse haven en Schiphol.
Deze bieden o.a. werkgelegenheid en een verbinding voor distributie en
transfer. De Randstad is hierin zeker niet uniek.
De ruimtelijke opbouw van de Randstad:
De Randstad bestaat uit 2 stedelijke netwerken die via infrastructuur en
relaties verbonden zijn:
- De Noordvleugel. Dit bestaat voornamelijk uit Amsterdam, Utrecht en
mainport Schiphol. Dit deel is economisch het sterkst. Het is een netwerk van
creatieve en innovatieve bedrijvigheid met een hoog bbp/hoofd.
- De Zuidvleugel. Dit bestaat vooral uit Rotterdam en Den Haag en is
economisch minder sterk. Hier zijn de topsectoren (met minder toegevoegde
waarde) chemie, industrie en logistiek. Ook het gemiddelde opleidingsniveau
is lager en dit deel wordt als woongebied minder gewaardeerd.
Tussen deze 2 stedelijke netwerken ligt het Groene Hart, een agrarisch
gebied. In het verleden stond de overheid verstedelijking hier dan ook zeer
beperkt toe. Sommige vinden het een obstakel voor de ontwikkeling van de
Randstad. Andere vinden dat het zijn agrarische functie moet behouden voor
o.a. woon- en recreatiedoeleinden.
Metropoolvorming versus bevolkingskrimp:
De bevolking in de Randstad zal tot 2040 erg toenemen. Hoe erg is
afhankelijk van de woningbouw, dit benadrukt het belang van de Randstad
voor Nederland. Ook de steden in de Randstad raken steeds meer verbonden.
Zo doen bedrijven zaken met elkaar, het bestuur werkt samen en forensen
reizen dagelijks heen en weer. Ook is het een aantrekkelijk gebied voor
internationale ondernemingen, vanwege de hoogopgeleide en de goede
verbindingen/bereikbaarheid.
Dit leidt (vooral in Amsterdam) tot metropoolvorming: een proces van
globalisering in de stedelijke samenleving. Amsterdam heeft als pluspunt nog
het hoogwaardige woonmilieu, de veelzijdige culturele voorzieningen en
aantrekkelijke natuur in de directe omgeving. Omdat het zo geliefd is blijven
de huizenprijzen stijgen. Uitbereiding is alleen nog mogelijk in Almere en het
Haarlemmermeer. Daarom leidt de metropoolvorming tot intensivering van
de ruimte: meer wegen en hoogbouw. De overheid stimuleert dit proces
vanwege de concurrentie in Europa.
Maar er is een keerzijde, zo nemen de ruimtelijke verschillen flink toe. De
groei gaat ten koste van het platteland. In die gebieden trekken jongere ook
weg om te studeren, vaak keren ze niet meer terug. Waardoor het
geboortecijfer daar daalt en er vergrijzing optreedt. Ook wel bevolkingskrimp
genoemd. Het gevolg is leegstand van woningen, winkels en bedrijfspanden
en voorzieningen die zich moeten aanpassen of zelfs sluiten.