Hoofdstuk 1 Kennismaking
1.1 Materieel en formeel burgerlijk recht
Publiekrecht: overheid en burger
Privaatrecht: burgers onderling. Ook wel het burgerlijk recht of civiele recht
- Ook rechtspersonen
Materieel burgerlijk recht: inhoudelijke rechten en plichten
- Rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en handelingen juridische te definiëren en
kwalificeren
Formeel burgerlijk recht: antwoord op de vraag volgens welke procedureregels deze rechten en
plichten kunnen worden geeffectueerd.
- Aan welke spelregels moeten de betrokken partijen zich houden
1.2 Functies van burgerlijk procesrecht
Handhaven en beïnvloeden van materiele burgerlijke rechten en plichten
Het burgerlijk procesrecht verschaft een persoon bepaalde middelen om zijn burgerlijke rechten en
plichten te realiseren en te beïnvloeden.
Zie voorbeelden blz. 13 en 14
Voorkomen van een gerechtelijke procedure
Preventiefunctie. De middelen die het burgerlijk procesrecht biedt, zoals het instellen van een
vordering, kunnen een preventieve werking hebben.
Zie voorbeeld blz. 15
Voorkomen van eigenrichting
Doordat het burgerlijk procesrecht middelen tot handhaving van de civiele rechtsorde ter
beschikking stelt, wordt eigenrichting zo veel mogelijk voorkomen
Zie voorbeeld blz. 15 en 16
1.3 Bronnen van het burgerlijk procesrecht
Wetten, verdragen, verordeningen enz.
Rechtsbron: de vindplaats van een bepaalde rechtsregel
- Wet, verdragen en jurisprudentie
- Rv en RO
- Art. 6 EVRM
Zie figuur blz. 17
1.3.1 Wetboek Rv
Concrete regels voor het voeren van een procedure bij de burgerlijke rechter
- Op welke wijze kan een procespartij een zaak voor de rechter brengen
- Welke regels zijn van toepassing
1.3.2 Wet op de rechterlijke organisatie
Hoe de rechterlijke macht in Nederland is georganiseerd
- Organisatie, taken en bevoegdheden van rechtbanken, gerechtshoven en Hoge Raad
1.3.3 Internationale regelgeving
1. EEX- verordening / Brussel I-bis:
- is een verordening van de EU.
,- in Brussel I-bis wordt bepaald welke rechter in burgerlijke en handelszaken in een Europees conflict
bevoegd is, evenals op welke manier uitspraken van buitenlandse rechters in andere lidstaten erkend
en uitgevoerd worden
2. EG-bewijsverordening
- beoogt de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging
te verbeteren, te vereenvoudigen en te bespoedigen
3. EG- betekeningsverordening
- ziet op het vergemakkelijken van de betekening en kennisgeving van stukken tussen de
verschillende lidstaten
4. EVRM
- doel het bereiken van een grotere eenheid tussen de lidstaten door het handhaven en verder
verwezenlijken van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden
Lees blz. 19 af + voorbeeld
1.4 Algemene uitgangspunten
Recht op rechtspraak en rechtsbijstand
Houdt in dat door iedereen een geschil moet kunnen worden voorgelegd aan een overheidsrechter
en dat eenieder recht heeft op juridische bijstand in een procedure art. 17, 18 en 112 Gw
Onafhankelijke en onpartijdige rechter
Uitgangspunt in het Nederlandse recht is dat er recht wordt gesproken door een onafhankelijke en
onpartijdige gerechtelijke instantie, bij de wet ingesteld
Niet? dan wraking art. 36 Rv
Zie voorbeeld blz. 21
Hoor en wederhoor
Betekent dat partijen in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunten in een zaak naar voren
te brengen. Art. 19 Rv
Lees blz. 21 af en zie voorbeeld blz. 22
Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
Art. 20, lid 1 en 2 Rv
Openbaarheid van zitting en uitspraak
Art. 27, lid 1 Rv. Zittingen zijn in beginsel openbaar + de uitspraak art. 29, lid 1Rv
Motiveringsbeginsel
Art. 30 Rv
Geen rechtsweigering en volledige beslissing
Art. 26 Rv en art. 23 Rv
Beginsel van partijautonomie
Art. 24 Rv. De grondslag voor de beslissing van de rechter wordt gevormd door de stellingen van de
procespartijen. Lijdelijkheidsbeginsel
Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
Art. 25 Rv
Lees deze minikopjes op blz. 21 t/m 23 en voorbeeld blz. 23 + samenvatting blz. 23
,Hoofdstuk 2 Deelnemers aan het burgerlijk procesrecht
2.1 Procespartijen
2.1.1 Natuurlijke personen en rechtspersonen
Voorbeelden van rechtspersonen:
- gemeentes en provincies (publiekrechtelijke rechtspersonen)
- naamloze en besloten vennootschappen
* VOF en CV en maatschap GEEN natuurlijke personen of rechtspersonen
2.1.2 Vertegenwoordiging van de natuurlijke persoon
Art. 3:32 BW wanneer een natuurlijk persoon niet handelingsbekwaam is, moet hij worden
vertegenwoordigd door een handelingsbekwaam persoon
Zie voorbeelden blz. 29
Formele procespartij: vertegenwoordiger (ouder)
Materiele procespartij: de vertegenwoordigde (kind onder de 16)
Advocaat die meedoet is nooit een van de twee, anders is hij geen advocaat maar een partij
Lees blz. 29
2.1.3 Vertegenwoordiging van de rechtspersoon
Een rechtspersoon moet zichzelf laten vertegenwoordigen door een natuurlijk persoon
Zie voorbeelden blz. 30
- De vertegenwoordiger van een rechtspersoon wordt GEEN formele procespartij (anders als
hij handelingsonbekwaam is
2.1.4 Procederen uit groepsbelang of algemeen belang
Een vertegenwoordiger behartigt het belang van de partij die hij vertegenwoordigt. Het is echter ook
mogelijk dat een partij een procedure start vanwege en groepsbelang of algemeen belang.
- De eiser treedt dan op als belangenbehartiger voor dit collectieve belang
- art. 3:305a t/m 305 c Rv
- Het moet wel gaan om belangen die op grond van de statuten door de vereniging of stichting
worden behartigd.
Zie voorbeeld blz. 30 en 31
2.2 Rechtsbijstandverleners
Art. 18 Gw recht op rechtsbijstand
Lees blz. 32 zelf even met voorbeeld
Advocaat
In alle andere gerechtelijke procedure (dus niet kantonrechter en kortgedingprocedure) is
procesvertegenwoordiging verplicht art. 79, lid 2 Rv
Zie taken blz. 33
Andere rechtshulpverleners
In art. 80, lid 1 Rv is geregeld dat een partij zich in een dergelijke procedure kan laten bijstaan of zich
door een gemachtigde kan laten vertegenwoordigen. Kort geding is hierbij een uitzondering, zie art.
255, lid 1 Rv.
Lees blz. 33 af en blz. 34 bovenaan + voorbeeld
2.3 Gerechtsdeurwaarder
De ambtstaken bestaat uit 3 kerntaken:
1. Het uitbrengen van exploten
, art. 45-66 Rv (meer in hoofdstuk 3/4)
2. Het leggen van conservatoir beslag
De behoefte om geld of zaken waarover het geschil bestaat vast te leggen
Zie voorbeeld blz. 35
3. Het ten uitvoer leggen van uitspraken van de rechter
Wanneer een van de partijen zich niet houdt aan de uitspraak van de rechter, dan kan de
gerechtsdeurwaarder door het verrichten van bepaalde ambtshandelingen de nakoming van deze
uitspraak afdwingen
2.4 De griffier en de gerechtssecretaris
Lees blz. 36 maar komt later nog terug in hoofdstuk 3/ 4
2.5 De rechter
Lees blz. 36 en 37, zie blz. 38 voorbeeld
2.5.2 Verschillende soorten gerechten
In Nederland worden 3 gerechten onderscheiden (art. 2 Wet Ro)
1. Rechtbanken art. 340-57 Ro
2. Gerechtshoven art. 58-71 Ro
3. Hoge raad art. 72-83 Ro
- HR kan alleen uitspraak vernietigen bij
Verzuim van vormen die op straffe van nietigheid in acht moeten worden genomen
Schending van het recht
Lees blz. 38 t/m 42 en voorbeelden blz. 41 en 42. Gaat over de rechtbanken, welke waar zit enz. maar
dit moet je als derdejaars ongeveer wel weten en daarbij is het niet heel relevant voor een
tentamen.
1.1 Materieel en formeel burgerlijk recht
Publiekrecht: overheid en burger
Privaatrecht: burgers onderling. Ook wel het burgerlijk recht of civiele recht
- Ook rechtspersonen
Materieel burgerlijk recht: inhoudelijke rechten en plichten
- Rechtsregels om situaties, rechtsverhoudingen en handelingen juridische te definiëren en
kwalificeren
Formeel burgerlijk recht: antwoord op de vraag volgens welke procedureregels deze rechten en
plichten kunnen worden geeffectueerd.
- Aan welke spelregels moeten de betrokken partijen zich houden
1.2 Functies van burgerlijk procesrecht
Handhaven en beïnvloeden van materiele burgerlijke rechten en plichten
Het burgerlijk procesrecht verschaft een persoon bepaalde middelen om zijn burgerlijke rechten en
plichten te realiseren en te beïnvloeden.
Zie voorbeelden blz. 13 en 14
Voorkomen van een gerechtelijke procedure
Preventiefunctie. De middelen die het burgerlijk procesrecht biedt, zoals het instellen van een
vordering, kunnen een preventieve werking hebben.
Zie voorbeeld blz. 15
Voorkomen van eigenrichting
Doordat het burgerlijk procesrecht middelen tot handhaving van de civiele rechtsorde ter
beschikking stelt, wordt eigenrichting zo veel mogelijk voorkomen
Zie voorbeeld blz. 15 en 16
1.3 Bronnen van het burgerlijk procesrecht
Wetten, verdragen, verordeningen enz.
Rechtsbron: de vindplaats van een bepaalde rechtsregel
- Wet, verdragen en jurisprudentie
- Rv en RO
- Art. 6 EVRM
Zie figuur blz. 17
1.3.1 Wetboek Rv
Concrete regels voor het voeren van een procedure bij de burgerlijke rechter
- Op welke wijze kan een procespartij een zaak voor de rechter brengen
- Welke regels zijn van toepassing
1.3.2 Wet op de rechterlijke organisatie
Hoe de rechterlijke macht in Nederland is georganiseerd
- Organisatie, taken en bevoegdheden van rechtbanken, gerechtshoven en Hoge Raad
1.3.3 Internationale regelgeving
1. EEX- verordening / Brussel I-bis:
- is een verordening van de EU.
,- in Brussel I-bis wordt bepaald welke rechter in burgerlijke en handelszaken in een Europees conflict
bevoegd is, evenals op welke manier uitspraken van buitenlandse rechters in andere lidstaten erkend
en uitgevoerd worden
2. EG-bewijsverordening
- beoogt de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging
te verbeteren, te vereenvoudigen en te bespoedigen
3. EG- betekeningsverordening
- ziet op het vergemakkelijken van de betekening en kennisgeving van stukken tussen de
verschillende lidstaten
4. EVRM
- doel het bereiken van een grotere eenheid tussen de lidstaten door het handhaven en verder
verwezenlijken van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden
Lees blz. 19 af + voorbeeld
1.4 Algemene uitgangspunten
Recht op rechtspraak en rechtsbijstand
Houdt in dat door iedereen een geschil moet kunnen worden voorgelegd aan een overheidsrechter
en dat eenieder recht heeft op juridische bijstand in een procedure art. 17, 18 en 112 Gw
Onafhankelijke en onpartijdige rechter
Uitgangspunt in het Nederlandse recht is dat er recht wordt gesproken door een onafhankelijke en
onpartijdige gerechtelijke instantie, bij de wet ingesteld
Niet? dan wraking art. 36 Rv
Zie voorbeeld blz. 21
Hoor en wederhoor
Betekent dat partijen in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunten in een zaak naar voren
te brengen. Art. 19 Rv
Lees blz. 21 af en zie voorbeeld blz. 22
Behandeling en beslissing binnen redelijke termijn
Art. 20, lid 1 en 2 Rv
Openbaarheid van zitting en uitspraak
Art. 27, lid 1 Rv. Zittingen zijn in beginsel openbaar + de uitspraak art. 29, lid 1Rv
Motiveringsbeginsel
Art. 30 Rv
Geen rechtsweigering en volledige beslissing
Art. 26 Rv en art. 23 Rv
Beginsel van partijautonomie
Art. 24 Rv. De grondslag voor de beslissing van de rechter wordt gevormd door de stellingen van de
procespartijen. Lijdelijkheidsbeginsel
Ambtshalve aanvulling van rechtsgronden
Art. 25 Rv
Lees deze minikopjes op blz. 21 t/m 23 en voorbeeld blz. 23 + samenvatting blz. 23
,Hoofdstuk 2 Deelnemers aan het burgerlijk procesrecht
2.1 Procespartijen
2.1.1 Natuurlijke personen en rechtspersonen
Voorbeelden van rechtspersonen:
- gemeentes en provincies (publiekrechtelijke rechtspersonen)
- naamloze en besloten vennootschappen
* VOF en CV en maatschap GEEN natuurlijke personen of rechtspersonen
2.1.2 Vertegenwoordiging van de natuurlijke persoon
Art. 3:32 BW wanneer een natuurlijk persoon niet handelingsbekwaam is, moet hij worden
vertegenwoordigd door een handelingsbekwaam persoon
Zie voorbeelden blz. 29
Formele procespartij: vertegenwoordiger (ouder)
Materiele procespartij: de vertegenwoordigde (kind onder de 16)
Advocaat die meedoet is nooit een van de twee, anders is hij geen advocaat maar een partij
Lees blz. 29
2.1.3 Vertegenwoordiging van de rechtspersoon
Een rechtspersoon moet zichzelf laten vertegenwoordigen door een natuurlijk persoon
Zie voorbeelden blz. 30
- De vertegenwoordiger van een rechtspersoon wordt GEEN formele procespartij (anders als
hij handelingsonbekwaam is
2.1.4 Procederen uit groepsbelang of algemeen belang
Een vertegenwoordiger behartigt het belang van de partij die hij vertegenwoordigt. Het is echter ook
mogelijk dat een partij een procedure start vanwege en groepsbelang of algemeen belang.
- De eiser treedt dan op als belangenbehartiger voor dit collectieve belang
- art. 3:305a t/m 305 c Rv
- Het moet wel gaan om belangen die op grond van de statuten door de vereniging of stichting
worden behartigd.
Zie voorbeeld blz. 30 en 31
2.2 Rechtsbijstandverleners
Art. 18 Gw recht op rechtsbijstand
Lees blz. 32 zelf even met voorbeeld
Advocaat
In alle andere gerechtelijke procedure (dus niet kantonrechter en kortgedingprocedure) is
procesvertegenwoordiging verplicht art. 79, lid 2 Rv
Zie taken blz. 33
Andere rechtshulpverleners
In art. 80, lid 1 Rv is geregeld dat een partij zich in een dergelijke procedure kan laten bijstaan of zich
door een gemachtigde kan laten vertegenwoordigen. Kort geding is hierbij een uitzondering, zie art.
255, lid 1 Rv.
Lees blz. 33 af en blz. 34 bovenaan + voorbeeld
2.3 Gerechtsdeurwaarder
De ambtstaken bestaat uit 3 kerntaken:
1. Het uitbrengen van exploten
, art. 45-66 Rv (meer in hoofdstuk 3/4)
2. Het leggen van conservatoir beslag
De behoefte om geld of zaken waarover het geschil bestaat vast te leggen
Zie voorbeeld blz. 35
3. Het ten uitvoer leggen van uitspraken van de rechter
Wanneer een van de partijen zich niet houdt aan de uitspraak van de rechter, dan kan de
gerechtsdeurwaarder door het verrichten van bepaalde ambtshandelingen de nakoming van deze
uitspraak afdwingen
2.4 De griffier en de gerechtssecretaris
Lees blz. 36 maar komt later nog terug in hoofdstuk 3/ 4
2.5 De rechter
Lees blz. 36 en 37, zie blz. 38 voorbeeld
2.5.2 Verschillende soorten gerechten
In Nederland worden 3 gerechten onderscheiden (art. 2 Wet Ro)
1. Rechtbanken art. 340-57 Ro
2. Gerechtshoven art. 58-71 Ro
3. Hoge raad art. 72-83 Ro
- HR kan alleen uitspraak vernietigen bij
Verzuim van vormen die op straffe van nietigheid in acht moeten worden genomen
Schending van het recht
Lees blz. 38 t/m 42 en voorbeelden blz. 41 en 42. Gaat over de rechtbanken, welke waar zit enz. maar
dit moet je als derdejaars ongeveer wel weten en daarbij is het niet heel relevant voor een
tentamen.
