PR13 – innervatie kop en autonoom ZS
Voorbereiding
- Practicumhandleiding PR4 en PR10
- E-module Autonomic nervous system beschikbaar via blackboard en de DOP: Kennisclips over
de anatomie van het autonome zenuwstelsel
- Veterinary Anatomy of Domestic Mammals - König, Liebich 7 de editie (alleen als nodig
gebruikt)
- Voor theoretische achtergrond van het autonome zenuwstelsel kun je de volgende Crash
Course kennisclips op Youtube bekijken (heb ik niet gedaan, zie document FF WC voor
aantekeningen erbij, kan je doorlezen bij leren):
Autonome zenuwstelsel (8 min) https://youtu.be/71pCilo8k4M
Parasympatische zenuwstelsel (10 min) https://youtu.be/qqU-VjqjczE
Sympatische zenuwstelsel (10 min) https://youtu.be/0IDgBlCHVsA
- Termenlijst
- Zelfstudievragen
E-module Autonomic nervous system beschikbaar via blackboard en de DOP: Kennisclips over de
anatomie van het autonome zenuwstelsel
https://media.vet.uu.nl/zelfstudies/autonomic-nervous-system/
Chapter 3 15/31, daar staan filmpjes die we ook in jaar 1 moesten bekijken, deze kijk ik nu opnieuw,
en de pagina erna is dieper in om anatomie voor jaar 2 en hebben we nog niet gezien
Sympatische weg
,Kenmerken symp ZS die je hier ziet:
- Het symp ZS verlaat het CZS, dus het ruggenmerg, in de thoracolumbale regio.
- Naast de wervelkolom ligt een kralenketting van ganglia = de grensstreng/ truncus
sympaticus, dit zijn dus allemaal paravertebrale ganglia aaneengeregen.
Preganglionaire neuronen gaan richting de grensstreng -> paravertebraal ganglion ->
postganglionaire neuronen (die dus over t algemeen langer zijn dan van parasymp)
Je hebt een prevertebrale ganglia, die liggen niet in grensstreng maar wat verder weg. Dus de
preganglioniare neuronen gaan dan door de grensstreng heen zonder daar over te schakelen, en
gaan pas over op postganglionair neuron bij zo'n prevertebraal ganglion. Ganglion coeliacum is daar
een bv van, zie ook plaatje hierboven beetje midden.
Grensstreng = struncus sympathicus = paravertebrale ganglia in sympathische zenuwstelsel. Loopt
ook door in hals (thoracaal ook!), maar vgm noem je het in de hals geen grensstreng meer.
De grensstreng loopt dus door in cervicothoracale gebied, met ganglia, en ook hogerop in nek zie je
een ganglion. Deze en die ganglia coeliaca zijn bel voor digestie.
Parasymp weg
Herkenningspunten parasymp ZS:
- Craniaal uit hersenstam of caudaal sacraal komen de neuronen uit de wervelkolom uit CZS.
- Geen ganglia dichtbij ruggenmerg, maar juist dicht bij de organen, dus parasymp
preganglionaire neuronen zijn lang en de post zijn juist kort, itt symp ZS.
- Die paarse bollen zijn nog een paar symp preganglionaire ganglia
, - Het grootste deel van parasymp innervatie van organen is afkomstig van 1 zenuw: nervus
vagus, daarvan gaan veel aftakkingen naar organen om parasympatisch te worden
aangestuurd. Vagus gaat door diafragma heen.
- De truncus symp splitst af van de n vagus bij borstingang en gaat meer dorsaal lopen, de
grensstreng, terwijl de n vagus meer ventraal loopt
- Je herkent de nervus vagus dus doordat ie zich afsplitst bij de oesopaghus en ventraal en
dorsaal langs oesophagus gaat, door diafragma heen (hier is dat de stippellijn)!! De ventrale
aan de linkerkant en rechterkant komen samen, en de dorsale 2 ook, dus je houdt daarna 2
takken over: ventraal en dorsaal.
- Caudale gebied wordt niet gedaan door nervus vagus maar door parasymp vezels, zenuwen
uit sacrale gebied/ruggenmerg
Vergeet niet dat de zenuwen rechts en links zijn dus gepaard!
Je hebt in andere helft lichaam ook een nervus vagus en truncus symphaticus.
Symp en parasymp
Zwart is symp, geel met zwart gestippelt is parasymp. Je ziet hier hoe ze in de hals cervicaal
samenlopen en dan splitsen. Het caudale gedeelte wordt parasymp geinnerveerd door zenuwen uit
sacrale deel.
Parasymp, dieper voor blok digestie
Voorbereiding
- Practicumhandleiding PR4 en PR10
- E-module Autonomic nervous system beschikbaar via blackboard en de DOP: Kennisclips over
de anatomie van het autonome zenuwstelsel
- Veterinary Anatomy of Domestic Mammals - König, Liebich 7 de editie (alleen als nodig
gebruikt)
- Voor theoretische achtergrond van het autonome zenuwstelsel kun je de volgende Crash
Course kennisclips op Youtube bekijken (heb ik niet gedaan, zie document FF WC voor
aantekeningen erbij, kan je doorlezen bij leren):
Autonome zenuwstelsel (8 min) https://youtu.be/71pCilo8k4M
Parasympatische zenuwstelsel (10 min) https://youtu.be/qqU-VjqjczE
Sympatische zenuwstelsel (10 min) https://youtu.be/0IDgBlCHVsA
- Termenlijst
- Zelfstudievragen
E-module Autonomic nervous system beschikbaar via blackboard en de DOP: Kennisclips over de
anatomie van het autonome zenuwstelsel
https://media.vet.uu.nl/zelfstudies/autonomic-nervous-system/
Chapter 3 15/31, daar staan filmpjes die we ook in jaar 1 moesten bekijken, deze kijk ik nu opnieuw,
en de pagina erna is dieper in om anatomie voor jaar 2 en hebben we nog niet gezien
Sympatische weg
,Kenmerken symp ZS die je hier ziet:
- Het symp ZS verlaat het CZS, dus het ruggenmerg, in de thoracolumbale regio.
- Naast de wervelkolom ligt een kralenketting van ganglia = de grensstreng/ truncus
sympaticus, dit zijn dus allemaal paravertebrale ganglia aaneengeregen.
Preganglionaire neuronen gaan richting de grensstreng -> paravertebraal ganglion ->
postganglionaire neuronen (die dus over t algemeen langer zijn dan van parasymp)
Je hebt een prevertebrale ganglia, die liggen niet in grensstreng maar wat verder weg. Dus de
preganglioniare neuronen gaan dan door de grensstreng heen zonder daar over te schakelen, en
gaan pas over op postganglionair neuron bij zo'n prevertebraal ganglion. Ganglion coeliacum is daar
een bv van, zie ook plaatje hierboven beetje midden.
Grensstreng = struncus sympathicus = paravertebrale ganglia in sympathische zenuwstelsel. Loopt
ook door in hals (thoracaal ook!), maar vgm noem je het in de hals geen grensstreng meer.
De grensstreng loopt dus door in cervicothoracale gebied, met ganglia, en ook hogerop in nek zie je
een ganglion. Deze en die ganglia coeliaca zijn bel voor digestie.
Parasymp weg
Herkenningspunten parasymp ZS:
- Craniaal uit hersenstam of caudaal sacraal komen de neuronen uit de wervelkolom uit CZS.
- Geen ganglia dichtbij ruggenmerg, maar juist dicht bij de organen, dus parasymp
preganglionaire neuronen zijn lang en de post zijn juist kort, itt symp ZS.
- Die paarse bollen zijn nog een paar symp preganglionaire ganglia
, - Het grootste deel van parasymp innervatie van organen is afkomstig van 1 zenuw: nervus
vagus, daarvan gaan veel aftakkingen naar organen om parasympatisch te worden
aangestuurd. Vagus gaat door diafragma heen.
- De truncus symp splitst af van de n vagus bij borstingang en gaat meer dorsaal lopen, de
grensstreng, terwijl de n vagus meer ventraal loopt
- Je herkent de nervus vagus dus doordat ie zich afsplitst bij de oesopaghus en ventraal en
dorsaal langs oesophagus gaat, door diafragma heen (hier is dat de stippellijn)!! De ventrale
aan de linkerkant en rechterkant komen samen, en de dorsale 2 ook, dus je houdt daarna 2
takken over: ventraal en dorsaal.
- Caudale gebied wordt niet gedaan door nervus vagus maar door parasymp vezels, zenuwen
uit sacrale gebied/ruggenmerg
Vergeet niet dat de zenuwen rechts en links zijn dus gepaard!
Je hebt in andere helft lichaam ook een nervus vagus en truncus symphaticus.
Symp en parasymp
Zwart is symp, geel met zwart gestippelt is parasymp. Je ziet hier hoe ze in de hals cervicaal
samenlopen en dan splitsen. Het caudale gedeelte wordt parasymp geinnerveerd door zenuwen uit
sacrale deel.
Parasymp, dieper voor blok digestie
