Aantekeningen – Geschiedenis van de Sociale Wetenschappen
Week 1. Institutionalisering van de Sociale Wetenschappen 1
College 1. Inleiding: de geloofwaardigheid van de sociale
wetenschappen ter discussie
Over het algemeen wordt wetenschap gezien als een belangrijke bron van
kennis en begrip van de wereld om ons heen. Dit betekent alleen niet dat
de samenleving altijd wetenschap als de enige waarheid beschouwt.
Wat is de status van de wetenschap in de maatschappij en ziet de
samenleving de wetenschap als de waarheid?
Neem als voorbeeld de coronacrisis:
Hierbij was er veel reactie op de betrouwbaarheid van de wetenschap,
met betrekking op de werking van vaccins.
Een ander voorbeeld gaat over de Oostvaarderplassen:
Volgens wetenschapper mochten de hongerige dieren niet bijgevoerd
worden en moest de natuur haar gang gaan. Nederlandse burgers trokken
dit in twijfel en gingen ze toch bijvoeren. De overheid ging hierin mee om
te voorkomen dat de Nederlandse burgers zelf gingen bijvoeren, dus
tegen wetenschappelijk advies in. Hierdoor kwamen er steeds meer
beesten bij en de oplossing van de overheid hiervoor was het afschieten
van deze beesten. Er kwamen hierdoor veel protesten.
Er zijn verschillende redenen waarom mensen sceptisch zijn over
wetenschappelijke informatie:
- Wantrouwen tegen de overheid
- Desinformatie op sociale media
- Culturele of religieuze overtuigingen
- Gebrek aan kennis van wetenschappelijke principes
Wat is de high-trust society?
,Een high-trust verwijst naar een maatschappij waarin er over het
algemeen een hoog niveau van vertrouwen is tussen individuen,
instituties en de overheid.
Scandinavische landen en ook Nederland worden vaak gezien als
voorbeelden van high-trust samenlevingen.
- Deze landen hebben over het algemeen sterke sociale cohesie, een
goed functionerend rechtssysteem, lage niveaus van corruptie en
een hoog niveau van wederzijds vertrouwen tussen burgers en
instellingen.
Maar er is discussie over de vraag of Nederland zich langzaam kan
verplaatsen naar een low-trust samenleving.
- Dit door verschillende factoren; politieke polarisatie, toenemende
wantrouwen in de overheid en instituties, en sociaaleconomische
ongelijkheid.
Wat is de low-trust society?
Een low-trust samenleving is een concept dat verwijst naar een
maatschappij waarin er over het algemeen een laag niveau van
vertrouwen is tussen individuen, instituties en de overheid.
De Verenigde Staten wordt gezien als een low-trust samenleving. In de VS
zijn er verschillende factoren die hebben bijgedragen aan een afname van
het vertrouwen, waaronder politieke polarisatie, sociaaleconomische
ongelijkheid en schandalen die het vertrouwen in overheidsinstellingen
hebben ondermijnd.
Wat wordt er bedoelt met de post-truth society?
De term post-truth society verwijst naar een periode waarin waarheid
minder als een vaststaand feit wordt beschouwd en meer wordt beïnvloed
door subjectieve overtuigingen, machtsdynamiek en de commercialisering
van informatie.
Er zijn vier fasen in de evolutie van de samenleving met betrekking tot
waarheidsconcepten:
1. Pre-modern samenleving: de waarheid wordt vaak beschouwd
als iets dat gegeven was, meestal afkomstig van religieuze of
traditionele bronnen. Het wordt zelden in twijfel getrokken.
, 2. Moderne samenleving: met de opkomst van wetenschap en
rationaliteit werd waarheid gezien als iets dat ontdekt kon worden
door middel van empirisch onderzoek en logisch redeneren.
3. Postmoderne samenleving: in dit tijdperk werd waarheid steeds
meer gezien als een sociaal en cultureel construct. Verschillende
perspectieven en interpretaties van de waarheid werden erkend, en
er was een groeiend besef van de invloed van macht en taal op hoe
de waarheid werd geconstrueerd.
4. Post-postmoderne samenleving: in een post-postmoderne
samenleving wordt waarheid vaak gezien als een product dat kan
worden verhandeld en gemanipuleerd om verschillende doelen te
dienen, zoals politieke agenda's of commerciële belangen.
Wat is de definitie van wetenschap?
Wetenschap is de zoektocht naar kennis door experts. Hierbij gebruiken
en reageren zij op datgene wat zij al weten en bedenken zij nieuwe ideeën
om meer te leren. Het draait dus om het ontdekken en delen van kennis
om steeds meer te weten te komen.
Wat zegt Eller over de wetenschap?
Eller zegt niet bepaald iets specifiek over de definitie van wetenschap. Het
enige wat hij hierover zegt is het volgende:
- Eller zegt dat wetenschap altijd vooruitgaat, wat betekent dat elke
dag wetenschapper meer en betere kennis hebben dan de dag
ervoor.
- Hij denkt ook dat wetenschappelijke kennis beter is dan andere
soorten kennis, omdat het wordt verkregen via een speciale
methode.
Hij geeft aan dat wetenschappers zich erg bewust van deze
twee punten.
Is sociale wetenschap een wetenschap (vergeleken met
natuurwetenschappen)?
De sociale wetenschappen is een vorm van wetenschap, maar heeft wel
een andere focus dan natuurwetenschappen.
- Natuurwetenschappen richten zich vaak op meetbare en
reproduceerbare verschijnselen (molecule is altijd hetzelfde, denk
aan formule bij het berekenen van gas).
, - Sociale wetenschappen maken gebruik van methoden zoals
enquêtes, interviews et cetera om maatschappelijke structuren te
begrijpen. Omdat je over mensen spreekt is het vaak niet
reproduceerbaar, waardoor er in tegenstelling met
natuurwetenschappen niet gebruik gemaakt kan worden van
formules.
De wet van Colombijn werkt dus niet (zie college 1)
Week 1. Institutionalisering van de Sociale Wetenschappen 1
College 1. Inleiding: de geloofwaardigheid van de sociale
wetenschappen ter discussie
Over het algemeen wordt wetenschap gezien als een belangrijke bron van
kennis en begrip van de wereld om ons heen. Dit betekent alleen niet dat
de samenleving altijd wetenschap als de enige waarheid beschouwt.
Wat is de status van de wetenschap in de maatschappij en ziet de
samenleving de wetenschap als de waarheid?
Neem als voorbeeld de coronacrisis:
Hierbij was er veel reactie op de betrouwbaarheid van de wetenschap,
met betrekking op de werking van vaccins.
Een ander voorbeeld gaat over de Oostvaarderplassen:
Volgens wetenschapper mochten de hongerige dieren niet bijgevoerd
worden en moest de natuur haar gang gaan. Nederlandse burgers trokken
dit in twijfel en gingen ze toch bijvoeren. De overheid ging hierin mee om
te voorkomen dat de Nederlandse burgers zelf gingen bijvoeren, dus
tegen wetenschappelijk advies in. Hierdoor kwamen er steeds meer
beesten bij en de oplossing van de overheid hiervoor was het afschieten
van deze beesten. Er kwamen hierdoor veel protesten.
Er zijn verschillende redenen waarom mensen sceptisch zijn over
wetenschappelijke informatie:
- Wantrouwen tegen de overheid
- Desinformatie op sociale media
- Culturele of religieuze overtuigingen
- Gebrek aan kennis van wetenschappelijke principes
Wat is de high-trust society?
,Een high-trust verwijst naar een maatschappij waarin er over het
algemeen een hoog niveau van vertrouwen is tussen individuen,
instituties en de overheid.
Scandinavische landen en ook Nederland worden vaak gezien als
voorbeelden van high-trust samenlevingen.
- Deze landen hebben over het algemeen sterke sociale cohesie, een
goed functionerend rechtssysteem, lage niveaus van corruptie en
een hoog niveau van wederzijds vertrouwen tussen burgers en
instellingen.
Maar er is discussie over de vraag of Nederland zich langzaam kan
verplaatsen naar een low-trust samenleving.
- Dit door verschillende factoren; politieke polarisatie, toenemende
wantrouwen in de overheid en instituties, en sociaaleconomische
ongelijkheid.
Wat is de low-trust society?
Een low-trust samenleving is een concept dat verwijst naar een
maatschappij waarin er over het algemeen een laag niveau van
vertrouwen is tussen individuen, instituties en de overheid.
De Verenigde Staten wordt gezien als een low-trust samenleving. In de VS
zijn er verschillende factoren die hebben bijgedragen aan een afname van
het vertrouwen, waaronder politieke polarisatie, sociaaleconomische
ongelijkheid en schandalen die het vertrouwen in overheidsinstellingen
hebben ondermijnd.
Wat wordt er bedoelt met de post-truth society?
De term post-truth society verwijst naar een periode waarin waarheid
minder als een vaststaand feit wordt beschouwd en meer wordt beïnvloed
door subjectieve overtuigingen, machtsdynamiek en de commercialisering
van informatie.
Er zijn vier fasen in de evolutie van de samenleving met betrekking tot
waarheidsconcepten:
1. Pre-modern samenleving: de waarheid wordt vaak beschouwd
als iets dat gegeven was, meestal afkomstig van religieuze of
traditionele bronnen. Het wordt zelden in twijfel getrokken.
, 2. Moderne samenleving: met de opkomst van wetenschap en
rationaliteit werd waarheid gezien als iets dat ontdekt kon worden
door middel van empirisch onderzoek en logisch redeneren.
3. Postmoderne samenleving: in dit tijdperk werd waarheid steeds
meer gezien als een sociaal en cultureel construct. Verschillende
perspectieven en interpretaties van de waarheid werden erkend, en
er was een groeiend besef van de invloed van macht en taal op hoe
de waarheid werd geconstrueerd.
4. Post-postmoderne samenleving: in een post-postmoderne
samenleving wordt waarheid vaak gezien als een product dat kan
worden verhandeld en gemanipuleerd om verschillende doelen te
dienen, zoals politieke agenda's of commerciële belangen.
Wat is de definitie van wetenschap?
Wetenschap is de zoektocht naar kennis door experts. Hierbij gebruiken
en reageren zij op datgene wat zij al weten en bedenken zij nieuwe ideeën
om meer te leren. Het draait dus om het ontdekken en delen van kennis
om steeds meer te weten te komen.
Wat zegt Eller over de wetenschap?
Eller zegt niet bepaald iets specifiek over de definitie van wetenschap. Het
enige wat hij hierover zegt is het volgende:
- Eller zegt dat wetenschap altijd vooruitgaat, wat betekent dat elke
dag wetenschapper meer en betere kennis hebben dan de dag
ervoor.
- Hij denkt ook dat wetenschappelijke kennis beter is dan andere
soorten kennis, omdat het wordt verkregen via een speciale
methode.
Hij geeft aan dat wetenschappers zich erg bewust van deze
twee punten.
Is sociale wetenschap een wetenschap (vergeleken met
natuurwetenschappen)?
De sociale wetenschappen is een vorm van wetenschap, maar heeft wel
een andere focus dan natuurwetenschappen.
- Natuurwetenschappen richten zich vaak op meetbare en
reproduceerbare verschijnselen (molecule is altijd hetzelfde, denk
aan formule bij het berekenen van gas).
, - Sociale wetenschappen maken gebruik van methoden zoals
enquêtes, interviews et cetera om maatschappelijke structuren te
begrijpen. Omdat je over mensen spreekt is het vaak niet
reproduceerbaar, waardoor er in tegenstelling met
natuurwetenschappen niet gebruik gemaakt kan worden van
formules.
De wet van Colombijn werkt dus niet (zie college 1)
