Samenvatting straf(proces)recht
Strafrecht is publiekrecht: het is de relatie tussen burger en staat.
Doel strafrecht:
1. Vergelding: de aanklager wil dat de ander boet voor wat hem/haar is
aangedaan.
2. Preventie:
a. Speciale preventie: gaat om de persoon zelf die het leed is
aangedaan. Zorgen dat het niet nog een keer gebeurt.
b. Generale preventie: gaat over het algemeen dat niemand
nadenkt en doet van leed. Dat potentiële personen niet leed
zullen aandoen.
Materieel strafrecht: regels die aangeven wat wel en niet mag, zijn te
vinden in het wetboek van Strafrecht.
Formeel strafrecht: hoe gaat de procedure, is te vinden in het wetboek van
Strafvordering.
Legaliteitsbeginsel: artikel 1 van Sr en Sv. Er zal altijd een wetsbepaling
moeten zijn voordat iets strafbaars gesteld mag worden.
Opportuniteitsbeginsel: (wordt ook wel monopolie genoemd.) De staat
heeft als enige de bevoegdheid om iemand te vervolgen. Artikel 167 Sv.
Commuun strafrecht: algemeen strafrecht.
Bijzonder strafrecht: bijzondere regels die ook vormgeven aan het
strafrecht.
Om de straf te bepalen van iemand moet je onderscheid maken tussen:
Delictsomschrijving: geeft aan welk ongewenst gedrag de wetgever
strafbaar zou willen stellen of heeft gesteld.
Kwalificatie: hoe dit gedrag juridisch gezien moet worden.
Strafbedreiging: welke straf opgelegd mag worden en welk
maximum daarbij geldt.
Bij een strafbaar feit kunnen we onderscheid maken in:
Menselijke gedraging: de gedraging moet zijn verricht door een
mens. Er moet sprake zijn van een handelen of nalaten. Het hebben
van gedachten vallen hier niet onder, tenzij je deze uitvoert.
Delictsomschrijving: gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de
strafwet terug te vinden zijn. Dit hangt samen met het
legaliteitsbeginsel.
Wederrechtelijkheid: de handeling moet in strijdt zijn met het recht.
Schuld: er is sprake van verwijtbaarheid. Iemand kan als schuldige
aangewezen worden. Omstandigheden kunnen verwijtbaarheid
uitsluiten.
,Bovenstaande begrippen worden onderverdeeld in:
Bestanddelen: zijn onderdelen waaruit de delictsomschrijving is
opgebouwd.
Elementen: de niet in de opgenomen voorwaarden voor
strafbaarheid. Niet in artikel? Dan mag je ervan uitgaan dat het in
strijd is met de wet of dat het iemand verweten kan worden.
Als in een wetsartikel het woord "wederrechtelijkheid" (of iets
vergelijkbaars) letterlijk genoemd wordt, dan is het een bestanddeel.
Dat betekent: 1. Het hoort bij de omschrijving van het strafbare feit.
2. Het moet dan ook door de officier van justitie bewezen
worden om
iemand te kunnen veroordelen.
Dus: staat het in de wet? Dan is het een bestanddeel en moet het
bewezen worden.
Staat het er niet letterlijk, maar wordt het wel verondersteld? Dan is het
een element (en hoeft niet bewezen te worden, maar moet wel blijken).
Misdrijf: ernstig(er). Te vinden in het wetboek van strafrecht boek || Sr. 3
rechters beoordelen.
Overtreding: minder ernstig. Te vinden in het wetboek van strafrecht boek
||| Sr. 1 rechter beoordeeld.
Formeel delict: handelen op activiteit.
Materieel delict: handeling zelf is niet strafbaar maar het gevolg ervan.
Commissie: doen of handelen.
Omissie: nalaten. Artikel 450 Sr.
Gekwalificeerd: bestanddeel van de delictsomschrijving kan straf
verlichtend of strafbezwarend werken.
Geprivilegieerde delict: is een strafbaar feit dat normaal zwaarder bestraft
wordt, maar in een bepaalde situatie juist lichter bestraft wordt vanwege
verzachtende omstandigheden.
, Causaliteit: verband tussen oorzaak en gevolg.
Causaliteitstheorieën: proberen te bepalen wanneer er sprake is van een
oorzaak-gevolgrelatie tussen iemands handelen en een strafbaar gevolg.
Dit is belangrijk om te bepalen of iemand strafrechtelijk verantwoordelijk
is. Het helpt te bepalen of iemands daad echt de oorzaak is van een
strafbaar gevolg.
Letale longembolie-arrest: de rechter kijkt of de na redelijkheid
toegerekend kan worden op die persoon. Of het gevolg redelijk genoeg is
om toe te rekenen.
Materiel recht is wat niet mag: inhoudelijk, wat zijn de regels?
Formeel recht is hoe het gaat: procedure, hoe die regels naleven?
Misdrijven: boek ||
Overtredingen: boek |||
Begrippen
Absolute strafrechtstheorie: Straffen gebeurt puur om vergelding; het
doel is terugdoen wat iemand fout heeft gedaan, zonder te kijken naar
effect op toekomstig gedrag.
Bijzonder strafrecht: Specifieke strafwetten die gelden voor bepaalde
sectoren of groepen, zoals het militaire of belastingstrafrecht.
Commuun strafrecht: Het algemene strafrecht dat geldt voor iedereen,
zoals diefstal, moord of mishandeling.
Formele strafrecht: Regels over de procedure van het strafproces: hoe
een strafzaak verloopt van opsporing tot uitspraak.
Generale preventietheorie: Straffen om anderen in de samenleving af
te schrikken van het plegen van strafbare feiten.
Legaliteitsbeginsel: Je kunt alleen gestraft worden als iets vooraf in de
wet strafbaar is gesteld (nullum crimen, nulla poena sine lege).
Materieel strafrecht: Bepaalt welke gedragingen strafbaar zijn en welke
straffen daarbij horen.
Rechtsnorm: Een regel die voorschrijft wat mag of moet; overtreding kan
juridische gevolgen hebben.
Relatieve strafrechtstheorie: Straffen heeft een doel in de toekomst,
zoals het voorkomen van herhaling of afschrikking (preventie).
Speciale preventietheorie: Straffen om de dader zelf af te schrikken of
te verbeteren zodat hij geen nieuwe strafbare feiten pleegt.
Strafbaar feit: Een gedraging die wettelijk verboden is en waarvoor een
straf staat.
Strafrechtstheorieën: Theorieën over het waarom van straffen, zoals
vergelding (absoluut) of preventie (relatief).
Ultimum remedium-beginsel: Het strafrecht moet alleen worden
ingezet als laatste redmiddel, als andere middelen niet werken.
Vergeldingstheorie: De dader verdient straf omdat hij iets slechts heeft
gedaan; het is een morele terugbetaling.
Strafrecht is publiekrecht: het is de relatie tussen burger en staat.
Doel strafrecht:
1. Vergelding: de aanklager wil dat de ander boet voor wat hem/haar is
aangedaan.
2. Preventie:
a. Speciale preventie: gaat om de persoon zelf die het leed is
aangedaan. Zorgen dat het niet nog een keer gebeurt.
b. Generale preventie: gaat over het algemeen dat niemand
nadenkt en doet van leed. Dat potentiële personen niet leed
zullen aandoen.
Materieel strafrecht: regels die aangeven wat wel en niet mag, zijn te
vinden in het wetboek van Strafrecht.
Formeel strafrecht: hoe gaat de procedure, is te vinden in het wetboek van
Strafvordering.
Legaliteitsbeginsel: artikel 1 van Sr en Sv. Er zal altijd een wetsbepaling
moeten zijn voordat iets strafbaars gesteld mag worden.
Opportuniteitsbeginsel: (wordt ook wel monopolie genoemd.) De staat
heeft als enige de bevoegdheid om iemand te vervolgen. Artikel 167 Sv.
Commuun strafrecht: algemeen strafrecht.
Bijzonder strafrecht: bijzondere regels die ook vormgeven aan het
strafrecht.
Om de straf te bepalen van iemand moet je onderscheid maken tussen:
Delictsomschrijving: geeft aan welk ongewenst gedrag de wetgever
strafbaar zou willen stellen of heeft gesteld.
Kwalificatie: hoe dit gedrag juridisch gezien moet worden.
Strafbedreiging: welke straf opgelegd mag worden en welk
maximum daarbij geldt.
Bij een strafbaar feit kunnen we onderscheid maken in:
Menselijke gedraging: de gedraging moet zijn verricht door een
mens. Er moet sprake zijn van een handelen of nalaten. Het hebben
van gedachten vallen hier niet onder, tenzij je deze uitvoert.
Delictsomschrijving: gedragingen zijn pas strafbaar als zij in de
strafwet terug te vinden zijn. Dit hangt samen met het
legaliteitsbeginsel.
Wederrechtelijkheid: de handeling moet in strijdt zijn met het recht.
Schuld: er is sprake van verwijtbaarheid. Iemand kan als schuldige
aangewezen worden. Omstandigheden kunnen verwijtbaarheid
uitsluiten.
,Bovenstaande begrippen worden onderverdeeld in:
Bestanddelen: zijn onderdelen waaruit de delictsomschrijving is
opgebouwd.
Elementen: de niet in de opgenomen voorwaarden voor
strafbaarheid. Niet in artikel? Dan mag je ervan uitgaan dat het in
strijd is met de wet of dat het iemand verweten kan worden.
Als in een wetsartikel het woord "wederrechtelijkheid" (of iets
vergelijkbaars) letterlijk genoemd wordt, dan is het een bestanddeel.
Dat betekent: 1. Het hoort bij de omschrijving van het strafbare feit.
2. Het moet dan ook door de officier van justitie bewezen
worden om
iemand te kunnen veroordelen.
Dus: staat het in de wet? Dan is het een bestanddeel en moet het
bewezen worden.
Staat het er niet letterlijk, maar wordt het wel verondersteld? Dan is het
een element (en hoeft niet bewezen te worden, maar moet wel blijken).
Misdrijf: ernstig(er). Te vinden in het wetboek van strafrecht boek || Sr. 3
rechters beoordelen.
Overtreding: minder ernstig. Te vinden in het wetboek van strafrecht boek
||| Sr. 1 rechter beoordeeld.
Formeel delict: handelen op activiteit.
Materieel delict: handeling zelf is niet strafbaar maar het gevolg ervan.
Commissie: doen of handelen.
Omissie: nalaten. Artikel 450 Sr.
Gekwalificeerd: bestanddeel van de delictsomschrijving kan straf
verlichtend of strafbezwarend werken.
Geprivilegieerde delict: is een strafbaar feit dat normaal zwaarder bestraft
wordt, maar in een bepaalde situatie juist lichter bestraft wordt vanwege
verzachtende omstandigheden.
, Causaliteit: verband tussen oorzaak en gevolg.
Causaliteitstheorieën: proberen te bepalen wanneer er sprake is van een
oorzaak-gevolgrelatie tussen iemands handelen en een strafbaar gevolg.
Dit is belangrijk om te bepalen of iemand strafrechtelijk verantwoordelijk
is. Het helpt te bepalen of iemands daad echt de oorzaak is van een
strafbaar gevolg.
Letale longembolie-arrest: de rechter kijkt of de na redelijkheid
toegerekend kan worden op die persoon. Of het gevolg redelijk genoeg is
om toe te rekenen.
Materiel recht is wat niet mag: inhoudelijk, wat zijn de regels?
Formeel recht is hoe het gaat: procedure, hoe die regels naleven?
Misdrijven: boek ||
Overtredingen: boek |||
Begrippen
Absolute strafrechtstheorie: Straffen gebeurt puur om vergelding; het
doel is terugdoen wat iemand fout heeft gedaan, zonder te kijken naar
effect op toekomstig gedrag.
Bijzonder strafrecht: Specifieke strafwetten die gelden voor bepaalde
sectoren of groepen, zoals het militaire of belastingstrafrecht.
Commuun strafrecht: Het algemene strafrecht dat geldt voor iedereen,
zoals diefstal, moord of mishandeling.
Formele strafrecht: Regels over de procedure van het strafproces: hoe
een strafzaak verloopt van opsporing tot uitspraak.
Generale preventietheorie: Straffen om anderen in de samenleving af
te schrikken van het plegen van strafbare feiten.
Legaliteitsbeginsel: Je kunt alleen gestraft worden als iets vooraf in de
wet strafbaar is gesteld (nullum crimen, nulla poena sine lege).
Materieel strafrecht: Bepaalt welke gedragingen strafbaar zijn en welke
straffen daarbij horen.
Rechtsnorm: Een regel die voorschrijft wat mag of moet; overtreding kan
juridische gevolgen hebben.
Relatieve strafrechtstheorie: Straffen heeft een doel in de toekomst,
zoals het voorkomen van herhaling of afschrikking (preventie).
Speciale preventietheorie: Straffen om de dader zelf af te schrikken of
te verbeteren zodat hij geen nieuwe strafbare feiten pleegt.
Strafbaar feit: Een gedraging die wettelijk verboden is en waarvoor een
straf staat.
Strafrechtstheorieën: Theorieën over het waarom van straffen, zoals
vergelding (absoluut) of preventie (relatief).
Ultimum remedium-beginsel: Het strafrecht moet alleen worden
ingezet als laatste redmiddel, als andere middelen niet werken.
Vergeldingstheorie: De dader verdient straf omdat hij iets slechts heeft
gedaan; het is een morele terugbetaling.
