Aanpassingsstoornissen & burn-out (college 5 CS)
DEFINITIE
AANPASSINGSSTOORNISSEN VOLGENS DSM-V
- Begin binnen 3 maanden na stressor
- Duurt max. 6 maanden na stoppen stressor
- Subtypes: sombere stemming, angst, gemengd, gedragsstoornis, …
- Uitsluitingsdiagnose: voldoet niet aan criteria andere stoornis & geen normale rouw
- In praktijk:
• Stressor vaak moeilijk te herkennen
• Vaak chronische of meerdere stressoren
• Burn-out valt ook hieronder (staat niet in DSM-V of ICD)
o ICD: wel als factor die staat van gezondheid/ contact met gezondheidszorg beïnvloed
o Ontstaan: overbelasting, vaak werk gerelateerd (etiologie vaak breder)
o Freudenberger1 (’70)
CLASSIFICATIE VAN AANPASSINGSSTOORNISSEN (NAAR DE DSM-5-TR) aanpassingsstoornis met…
• sombere stemming • stoornis in het gedrag
• angst • gemengde stoornis van emoties en gedrag
• gemengd angstige en sombere stemming
EMOTIONELE SYMPTOMEN
- Angstsymptomen: piekeren, gespannenheid, onrustig slapen, prikkelbaarheid
- Depressiesymptomen: labiel affect, lusteloosheid, moeheid, somberheid, concentratieproblemen,
gevoel van onmacht en demoralisatie
Niet: anhedonie (typisch depressie)
WAT IS BURNOUT – meest gebruikt in literatuur
“Maslach” criteria Onderzoekers KUL: 5 kerngebieden
-> ‘Stukje van burn-out’
Uitputting Fysieke en psychologische uitputting
Cynisme (mentaal afstand nemen) Geheugen- en concentratieproblemen
Lager zelfbeeld (weinig vertrouwen in eigen Hevige emotionele reacties
competenties) Mentaal en fysiek afstand nemen van het werk
“psychosomatische spanningsklachten”
WAT IS MYALGISCHE ENCEFALOMYELITIS/ CHRONISCH VERMOEIDHEIDSSYNDROOM
Vaak verwarring met andere ziektebeelden zoals CVS
- Ernstige vermoeidheid: verergert bij activiteit, niet veroorzaakt door inspanning en niet verlichtend
bij rust
- Post-exertionele malaise: symptomen verergeren na activiteit, treedt vaak vertraagd op
(uren/dagen), disproportioneel en langdurig herstel (dagen/weken)
- Niet- verwikkende slaap/ slaapstoornis: uitgeput gevoel bij ontwaken, verstoorde/ oppervlakkige
slaap
- Cognitieve problemen: ‘brain fog’, moeite met woorden, geheugen, concentratie of multitasking,
traag reactievermogen en moeite met spreken
CASUS HANNE (24:00)
HELP IK HEB 5 ZIEKTES:
- Vaak: verschillende diagnoses & verschillende specialisten doorgestuurd.
- => verschillende ‘oplossingen’ toegewezen en het blijft niet goed gaan.
- Welllicht allemaal te maken met chronische stress.
1
Freudenberger-psycholoog: burn-out= staat van vermoeidheid/ frustratie, waarvan de oorzaak een langdurige
toewijding aan iets (werk, levensstijl, relatie) met als probleem: levert niet verwachte voldoening op.
DEFINITIE
AANPASSINGSSTOORNISSEN VOLGENS DSM-V
- Begin binnen 3 maanden na stressor
- Duurt max. 6 maanden na stoppen stressor
- Subtypes: sombere stemming, angst, gemengd, gedragsstoornis, …
- Uitsluitingsdiagnose: voldoet niet aan criteria andere stoornis & geen normale rouw
- In praktijk:
• Stressor vaak moeilijk te herkennen
• Vaak chronische of meerdere stressoren
• Burn-out valt ook hieronder (staat niet in DSM-V of ICD)
o ICD: wel als factor die staat van gezondheid/ contact met gezondheidszorg beïnvloed
o Ontstaan: overbelasting, vaak werk gerelateerd (etiologie vaak breder)
o Freudenberger1 (’70)
CLASSIFICATIE VAN AANPASSINGSSTOORNISSEN (NAAR DE DSM-5-TR) aanpassingsstoornis met…
• sombere stemming • stoornis in het gedrag
• angst • gemengde stoornis van emoties en gedrag
• gemengd angstige en sombere stemming
EMOTIONELE SYMPTOMEN
- Angstsymptomen: piekeren, gespannenheid, onrustig slapen, prikkelbaarheid
- Depressiesymptomen: labiel affect, lusteloosheid, moeheid, somberheid, concentratieproblemen,
gevoel van onmacht en demoralisatie
Niet: anhedonie (typisch depressie)
WAT IS BURNOUT – meest gebruikt in literatuur
“Maslach” criteria Onderzoekers KUL: 5 kerngebieden
-> ‘Stukje van burn-out’
Uitputting Fysieke en psychologische uitputting
Cynisme (mentaal afstand nemen) Geheugen- en concentratieproblemen
Lager zelfbeeld (weinig vertrouwen in eigen Hevige emotionele reacties
competenties) Mentaal en fysiek afstand nemen van het werk
“psychosomatische spanningsklachten”
WAT IS MYALGISCHE ENCEFALOMYELITIS/ CHRONISCH VERMOEIDHEIDSSYNDROOM
Vaak verwarring met andere ziektebeelden zoals CVS
- Ernstige vermoeidheid: verergert bij activiteit, niet veroorzaakt door inspanning en niet verlichtend
bij rust
- Post-exertionele malaise: symptomen verergeren na activiteit, treedt vaak vertraagd op
(uren/dagen), disproportioneel en langdurig herstel (dagen/weken)
- Niet- verwikkende slaap/ slaapstoornis: uitgeput gevoel bij ontwaken, verstoorde/ oppervlakkige
slaap
- Cognitieve problemen: ‘brain fog’, moeite met woorden, geheugen, concentratie of multitasking,
traag reactievermogen en moeite met spreken
CASUS HANNE (24:00)
HELP IK HEB 5 ZIEKTES:
- Vaak: verschillende diagnoses & verschillende specialisten doorgestuurd.
- => verschillende ‘oplossingen’ toegewezen en het blijft niet goed gaan.
- Welllicht allemaal te maken met chronische stress.
1
Freudenberger-psycholoog: burn-out= staat van vermoeidheid/ frustratie, waarvan de oorzaak een langdurige
toewijding aan iets (werk, levensstijl, relatie) met als probleem: levert niet verwachte voldoening op.
