Enkelvoudige visusklachten
Cursuscode: GOO-1DT.ENVIS-23_1_D
Jaar: 2023-2024
Periode: 1A
Student: Annefleur Boers
,Inhoudsopgave
Week 1 ..................................................................................................................................................... 4
ZS1: Refractie ....................................................................................................................................... 4
HC1 Domeinkennis: Refractieschema’s ............................................................................................. 10
PL1: Nevelmethode ........................................................................................................................... 11
Week 2 ................................................................................................................................................... 13
HC1 Medisch: Homeostase, diffusie, osmose en kamerwater .......................................................... 13
WC1 EBP: Bewustzijn ontwikkelen .................................................................................................... 21
PL2: Kleur, contrast en eikonometrie ................................................................................................ 23
Week 3 ................................................................................................................................................... 34
WC1 Optica: Introductie licht ............................................................................................................ 34
HC2 Medisch: Cel, proteïne synthese ................................................................................................ 38
PL3: Binoculaire balans...................................................................................................................... 55
Week 4 ................................................................................................................................................... 57
HC2 Domeinkennis: Functietesten .................................................................................................... 57
HC3 Medisch: Weefsel ....................................................................................................................... 64
PL4: Functietesten ............................................................................................................................. 74
Week 5 ................................................................................................................................................... 75
WC2 Optica: Dunne lenzen ................................................................................................................ 75
HC3 Domeinkennis: Anamnese ......................................................................................................... 79
HC4 Medisch: Zenuwweefsel ............................................................................................................ 82
WC 2 EBP: Foto pitch ......................................................................................................................... 92
Week 6 ................................................................................................................................................... 93
WC3 Optica: Beeldvorming ............................................................................................................... 93
HC5 Medisch: Spierweefsel ............................................................................................................... 95
WC3 EBP: Klopt dit wel? .................................................................................................................. 103
Week 7 ................................................................................................................................................. 107
HC6 Medisch: Embryogenese .......................................................................................................... 107
WC4 EBP: Klopt dit wel? Les 2 ......................................................................................................... 118
WC4 Optica: Cilinders en torische lenzen........................................................................................ 119
Week 8 ................................................................................................................................................. 124
HC7 Medisch: Oogspieren, innervatie en accommodatie ............................................................... 124
WC5 Optica: Prisma’s en vragen ...................................................................................................... 131
PL5: Formatieve toets ...................................................................................................................... 133
Bijlage 1: Stappenplan sferische refractie ........................................................................................... 134
Bijlage 2: Stappenplan nevelmethode................................................................................................. 136
Pagina 2 van 147
,Bijlage 3: Stappenplan KC-methode .................................................................................................... 139
Bijlage 4: Binoculaire refractie ............................................................................................................. 141
Polaroid-regels ................................................................................................................................. 141
Binoculaire rood/groen balansproef ............................................................................................... 141
Fysiologisch septum ........................................................................................................................ 142
Von Graefe ....................................................................................................................................... 142
Bijlage 5: Functietesten – toets technieken......................................................................................... 143
(Prisma) Covertest veraf .................................................................................................................. 143
Motiliteit (versies in 9 blikrichtingen).............................................................................................. 144
Kleurenzin (Ishihara en Tritaanplaat, 2 ogen).................................................................................. 144
Contrastzin (Pelli Robson of Vistech, 1 oog) .................................................................................... 145
Convergentie (NPC) ......................................................................................................................... 145
Accommodatie Amplitude (AA) ....................................................................................................... 146
Stereozien ........................................................................................................................................ 146
Pagina 3 van 147
,Week 1
ZS1: Refractie
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
De volgende begrippen Een optotype is een letter of teken van verschillende grootte ter
beschrijven: optotype, bepaling van de visus.
kritisch detail, standaard
waarnemer met goede Kritisch detail is de kleinste opening van een optotype,
normale visus, gezichtshoek zie de pijl.
(angle of resolution), kleinst
waarneembare hoek Standaard waarnemer met goede normale visus kan nog juist
(Minimal Angle of details ontwaren onder een gezichtshoek van 1 boogminuut,
Resolution/MAR), oftewel visus 1,0.
afstandsgetal,
gebruiksafstand en crowding. Gezichtshoek (angle of resolution) is de hoek tussen het kritisch
detail van het optotype en het oog. De gezichtshoek is afhankelijk
van:
1) De afstand tussen het object en het oog.
2) De grootte van het optotype/het kritisch detail.
De kleinst waarneembare hoek noemen we de minimal angle of
resolution/MAR.
De optotypen/visuskaart bestaat uit optotypen van verschillende
grootte en dus MAR. MAR staat niet op de kaart, wel:
• Visus in decimalen en/of;
• Visus in fractie en/of;
• Het afstandsgetal.
MAR = 0001, dan visus = 1.0
Het afstandsgetal is de afstand waarop een optotype gehouden
moet worden om hem te zien met visus 1,0.
De gebruiksafstand is de afstand waarop de visus moet worden
opgenomen. Dit is te vinden op de optotypenkaart. Staat de
gebruiksafstand er niet op dan bedraagt deze 6 m.
De definitie van het crowding-fenomeen is de discrepantie
tussen de angulaire en de lineaire visus, waarbij de lineaire visus
achterblijft bij de angulaire visus.
Verschillende optotypen Er zijn Snellen visuskaarten en LogMAR visuskaarten.
kaarten inclusief voor- en
nadelen beschrijven. Nadelen Snellen kaart:
• De visus wordt bepaald door een kritisch detail dat niet
voor elke letter gelijk is.
• Aantal symbolen per regel neemt toe → iedere volgende
regel wordt moeilijker omdat er meer visus nodig is en
toename in crowding.
Pagina 4 van 147
, Voordelen LogMAR kaart:
• Elke regel gelijke toename in detailgrootte, namelijk 0,1
LogMAR regel.
• De lettergrootte wordt niet gekoppeld aan de visus, maar
aan de gezichtshoek.
• Geen crowding.
De twee manieren waarop de Manieren waarop de visus genoteerd kan worden:
visus genoteerd kan worden • Snellen (VOD 1,0).
beschrijven. • LogMAR (VOD 0,0).
• Metrisch (6/6).
• Imperiaal (20/20) (Elliot, 2021 p. 27).
De visus omrekenen indien de 𝑑
Visus =
𝐷
visuskaart niet op de juiste d = gebruikte afstand; D = afstandsgetal.
afstand gebruikt is.
𝑡𝑒𝑠𝑡𝑎𝑓𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑
Visus = 𝑉𝑖𝑠𝑢𝑠𝑔𝑒𝑚𝑒𝑡𝑒𝑛 ∗
𝑔𝑒𝑏𝑟𝑢𝑖𝑘𝑠𝑎𝑓𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑
Het belang van de Belang van de visusmeting:
visusmeting in de • Bepalen of de optische correctie adequaat is.
optometrische of • Indicator voor oculaire gezondheid.
orthoptische praktijk • Beoordelen of iemand binnen de richtlijnen valt om te
beschrijven. mogen autorijden of een specifiek beroep (vb.
piloot/oogarts) te mogen uitoefenen (Elliot, 2021 p. 26).
• Kunnen vaststellen of de gezichtsscherpte stabiel blijft,
toeneemt of afneemt.
De theorie van de sferische Basisregels subjectieve refractie:
refractie beschrijven. 1) Eerst positieve glazen voorhouden en indien noodzakelijk
negatieve glazen.
2) De sterkte van het voor te houden proefglas wordt
bepaald door de visus.
3) De waarde met de meest positieve waarde en hoogste
visus is de juiste.
Keuze proefglas tijdens sferische refractie:
• Visus ≥ 0,8 → proefglas 0,25 dpt
• Visus < 0,8 → proefglas 0,50 dpt
• Visus < 0,4 → proefglas 1,00 dpt
• Visus < 0,2 → proefglas 1,50 dpt
De accommodatie wordt ingeschakeld als hierdoor de
waarneming scherper wordt. Of de accommodatie daadwerkelijk
aangespannen wordt is afhankelijk van de maximale
accommodatie van de proefpersoon en de mate van
hypermetropie.
Zie Bijlage 1: Stappenplan sferische refractie voor de uitvoering.
Pagina 5 van 147
, De begrippen emmetropie, Een oog in ontspannen toestand, waarvan de verhouding tussen
myopie en hypermetropie de sterkte van het brekend systeem en de aslengte exact juist is,
beschrijven. wordt emmetroop genoemd.
Een afwijking in de verhouding tussen het brekend systeem en de
aslengte van het oog, heeft beeldvorming op een andere plek dan
op de retina tot gevolg. Dit wordt ametropie genoemd en wordt
onderverdeeld in:
• Myopie: de aslengte is te groot of het brekend systeem te
sterk.
• Hypermetropie: de aslengte is te kort of het brekend
systeem te zwak.
De werking van de De beeldscherpte is niet alleen afhankelijk van de grootte van de
stenopeïsche opening ametropie, maar ook van de grootte van de pupil. Een kleiner
(pinhole) en het gebruik verstrooiingsfiguur geeft een betere afbeelding op de retina en
hiervan tijdens een dus zal de visus bij een kleinere pupil beter zijn.
monoculaire subjectieve
refractie beschrijven. Door het voorhouden van een pinhole wordt de pupilgrootte
kunstmatig klein. Als door het voorhouden van de pinhole de
visus:
• Stijgt → ametropie.
• Gelijk blijft/verslechtert → pathologie.
De invloed van de De accommodatie is een mechanisme om ervoor te zorgen dat
accommodatie op de refractie het oog op meerdere afstanden scherp kan waarnemen. De
beschrijven. accommodatie zorgt voor kunstmatige emmetropie. Bij kijken in
de verte moet het oog altijd ontspannen zijn, dit wordt ook wel
accommodatievrij genoemd. Om dit te bereiken is het
uitgangspunt ten alle tijden: de hoogst haalbare visus met de
meest positieve correctie.
Het inzetten van de accommodatie voor veraf kan hoofdpijn en
andere asthenope klachten tot gevolg hebben. Door te
accommoderen wordt de lens boller en hiermee positiever. Het
positiever worden van de ooglens heeft net als het voorhouden
van positieve glazen, een verschuiving van het brandpunt naar
links tot gevolg.
De ligging van het brandpunt Een aslengte verschil van 1,0 mm levert een ametropie van 2,50
ten opzichte van het netvlies dpt op.
beschrijven.
In geval van hypermetropie ligt het brandpunt achter het netvlies.
In geval van myopie ligt het brandpunt voor het netvlies.
De ligging van het brandpunt Elk hokje in het refractieschema komt overeen met 0,25 dpt
met behulp van een ametropie. Elk hokje in het refractieschema is 0,1 mm.
refractieschema verklaren. • Positieve glazen verplaatsen het beeld naar links (in de
richting van de cornea).
Pagina 6 van 147
Cursuscode: GOO-1DT.ENVIS-23_1_D
Jaar: 2023-2024
Periode: 1A
Student: Annefleur Boers
,Inhoudsopgave
Week 1 ..................................................................................................................................................... 4
ZS1: Refractie ....................................................................................................................................... 4
HC1 Domeinkennis: Refractieschema’s ............................................................................................. 10
PL1: Nevelmethode ........................................................................................................................... 11
Week 2 ................................................................................................................................................... 13
HC1 Medisch: Homeostase, diffusie, osmose en kamerwater .......................................................... 13
WC1 EBP: Bewustzijn ontwikkelen .................................................................................................... 21
PL2: Kleur, contrast en eikonometrie ................................................................................................ 23
Week 3 ................................................................................................................................................... 34
WC1 Optica: Introductie licht ............................................................................................................ 34
HC2 Medisch: Cel, proteïne synthese ................................................................................................ 38
PL3: Binoculaire balans...................................................................................................................... 55
Week 4 ................................................................................................................................................... 57
HC2 Domeinkennis: Functietesten .................................................................................................... 57
HC3 Medisch: Weefsel ....................................................................................................................... 64
PL4: Functietesten ............................................................................................................................. 74
Week 5 ................................................................................................................................................... 75
WC2 Optica: Dunne lenzen ................................................................................................................ 75
HC3 Domeinkennis: Anamnese ......................................................................................................... 79
HC4 Medisch: Zenuwweefsel ............................................................................................................ 82
WC 2 EBP: Foto pitch ......................................................................................................................... 92
Week 6 ................................................................................................................................................... 93
WC3 Optica: Beeldvorming ............................................................................................................... 93
HC5 Medisch: Spierweefsel ............................................................................................................... 95
WC3 EBP: Klopt dit wel? .................................................................................................................. 103
Week 7 ................................................................................................................................................. 107
HC6 Medisch: Embryogenese .......................................................................................................... 107
WC4 EBP: Klopt dit wel? Les 2 ......................................................................................................... 118
WC4 Optica: Cilinders en torische lenzen........................................................................................ 119
Week 8 ................................................................................................................................................. 124
HC7 Medisch: Oogspieren, innervatie en accommodatie ............................................................... 124
WC5 Optica: Prisma’s en vragen ...................................................................................................... 131
PL5: Formatieve toets ...................................................................................................................... 133
Bijlage 1: Stappenplan sferische refractie ........................................................................................... 134
Bijlage 2: Stappenplan nevelmethode................................................................................................. 136
Pagina 2 van 147
,Bijlage 3: Stappenplan KC-methode .................................................................................................... 139
Bijlage 4: Binoculaire refractie ............................................................................................................. 141
Polaroid-regels ................................................................................................................................. 141
Binoculaire rood/groen balansproef ............................................................................................... 141
Fysiologisch septum ........................................................................................................................ 142
Von Graefe ....................................................................................................................................... 142
Bijlage 5: Functietesten – toets technieken......................................................................................... 143
(Prisma) Covertest veraf .................................................................................................................. 143
Motiliteit (versies in 9 blikrichtingen).............................................................................................. 144
Kleurenzin (Ishihara en Tritaanplaat, 2 ogen).................................................................................. 144
Contrastzin (Pelli Robson of Vistech, 1 oog) .................................................................................... 145
Convergentie (NPC) ......................................................................................................................... 145
Accommodatie Amplitude (AA) ....................................................................................................... 146
Stereozien ........................................................................................................................................ 146
Pagina 3 van 147
,Week 1
ZS1: Refractie
Resultaat
Na het bestuderen van de stof kun je:
De volgende begrippen Een optotype is een letter of teken van verschillende grootte ter
beschrijven: optotype, bepaling van de visus.
kritisch detail, standaard
waarnemer met goede Kritisch detail is de kleinste opening van een optotype,
normale visus, gezichtshoek zie de pijl.
(angle of resolution), kleinst
waarneembare hoek Standaard waarnemer met goede normale visus kan nog juist
(Minimal Angle of details ontwaren onder een gezichtshoek van 1 boogminuut,
Resolution/MAR), oftewel visus 1,0.
afstandsgetal,
gebruiksafstand en crowding. Gezichtshoek (angle of resolution) is de hoek tussen het kritisch
detail van het optotype en het oog. De gezichtshoek is afhankelijk
van:
1) De afstand tussen het object en het oog.
2) De grootte van het optotype/het kritisch detail.
De kleinst waarneembare hoek noemen we de minimal angle of
resolution/MAR.
De optotypen/visuskaart bestaat uit optotypen van verschillende
grootte en dus MAR. MAR staat niet op de kaart, wel:
• Visus in decimalen en/of;
• Visus in fractie en/of;
• Het afstandsgetal.
MAR = 0001, dan visus = 1.0
Het afstandsgetal is de afstand waarop een optotype gehouden
moet worden om hem te zien met visus 1,0.
De gebruiksafstand is de afstand waarop de visus moet worden
opgenomen. Dit is te vinden op de optotypenkaart. Staat de
gebruiksafstand er niet op dan bedraagt deze 6 m.
De definitie van het crowding-fenomeen is de discrepantie
tussen de angulaire en de lineaire visus, waarbij de lineaire visus
achterblijft bij de angulaire visus.
Verschillende optotypen Er zijn Snellen visuskaarten en LogMAR visuskaarten.
kaarten inclusief voor- en
nadelen beschrijven. Nadelen Snellen kaart:
• De visus wordt bepaald door een kritisch detail dat niet
voor elke letter gelijk is.
• Aantal symbolen per regel neemt toe → iedere volgende
regel wordt moeilijker omdat er meer visus nodig is en
toename in crowding.
Pagina 4 van 147
, Voordelen LogMAR kaart:
• Elke regel gelijke toename in detailgrootte, namelijk 0,1
LogMAR regel.
• De lettergrootte wordt niet gekoppeld aan de visus, maar
aan de gezichtshoek.
• Geen crowding.
De twee manieren waarop de Manieren waarop de visus genoteerd kan worden:
visus genoteerd kan worden • Snellen (VOD 1,0).
beschrijven. • LogMAR (VOD 0,0).
• Metrisch (6/6).
• Imperiaal (20/20) (Elliot, 2021 p. 27).
De visus omrekenen indien de 𝑑
Visus =
𝐷
visuskaart niet op de juiste d = gebruikte afstand; D = afstandsgetal.
afstand gebruikt is.
𝑡𝑒𝑠𝑡𝑎𝑓𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑
Visus = 𝑉𝑖𝑠𝑢𝑠𝑔𝑒𝑚𝑒𝑡𝑒𝑛 ∗
𝑔𝑒𝑏𝑟𝑢𝑖𝑘𝑠𝑎𝑓𝑠𝑡𝑎𝑛𝑑
Het belang van de Belang van de visusmeting:
visusmeting in de • Bepalen of de optische correctie adequaat is.
optometrische of • Indicator voor oculaire gezondheid.
orthoptische praktijk • Beoordelen of iemand binnen de richtlijnen valt om te
beschrijven. mogen autorijden of een specifiek beroep (vb.
piloot/oogarts) te mogen uitoefenen (Elliot, 2021 p. 26).
• Kunnen vaststellen of de gezichtsscherpte stabiel blijft,
toeneemt of afneemt.
De theorie van de sferische Basisregels subjectieve refractie:
refractie beschrijven. 1) Eerst positieve glazen voorhouden en indien noodzakelijk
negatieve glazen.
2) De sterkte van het voor te houden proefglas wordt
bepaald door de visus.
3) De waarde met de meest positieve waarde en hoogste
visus is de juiste.
Keuze proefglas tijdens sferische refractie:
• Visus ≥ 0,8 → proefglas 0,25 dpt
• Visus < 0,8 → proefglas 0,50 dpt
• Visus < 0,4 → proefglas 1,00 dpt
• Visus < 0,2 → proefglas 1,50 dpt
De accommodatie wordt ingeschakeld als hierdoor de
waarneming scherper wordt. Of de accommodatie daadwerkelijk
aangespannen wordt is afhankelijk van de maximale
accommodatie van de proefpersoon en de mate van
hypermetropie.
Zie Bijlage 1: Stappenplan sferische refractie voor de uitvoering.
Pagina 5 van 147
, De begrippen emmetropie, Een oog in ontspannen toestand, waarvan de verhouding tussen
myopie en hypermetropie de sterkte van het brekend systeem en de aslengte exact juist is,
beschrijven. wordt emmetroop genoemd.
Een afwijking in de verhouding tussen het brekend systeem en de
aslengte van het oog, heeft beeldvorming op een andere plek dan
op de retina tot gevolg. Dit wordt ametropie genoemd en wordt
onderverdeeld in:
• Myopie: de aslengte is te groot of het brekend systeem te
sterk.
• Hypermetropie: de aslengte is te kort of het brekend
systeem te zwak.
De werking van de De beeldscherpte is niet alleen afhankelijk van de grootte van de
stenopeïsche opening ametropie, maar ook van de grootte van de pupil. Een kleiner
(pinhole) en het gebruik verstrooiingsfiguur geeft een betere afbeelding op de retina en
hiervan tijdens een dus zal de visus bij een kleinere pupil beter zijn.
monoculaire subjectieve
refractie beschrijven. Door het voorhouden van een pinhole wordt de pupilgrootte
kunstmatig klein. Als door het voorhouden van de pinhole de
visus:
• Stijgt → ametropie.
• Gelijk blijft/verslechtert → pathologie.
De invloed van de De accommodatie is een mechanisme om ervoor te zorgen dat
accommodatie op de refractie het oog op meerdere afstanden scherp kan waarnemen. De
beschrijven. accommodatie zorgt voor kunstmatige emmetropie. Bij kijken in
de verte moet het oog altijd ontspannen zijn, dit wordt ook wel
accommodatievrij genoemd. Om dit te bereiken is het
uitgangspunt ten alle tijden: de hoogst haalbare visus met de
meest positieve correctie.
Het inzetten van de accommodatie voor veraf kan hoofdpijn en
andere asthenope klachten tot gevolg hebben. Door te
accommoderen wordt de lens boller en hiermee positiever. Het
positiever worden van de ooglens heeft net als het voorhouden
van positieve glazen, een verschuiving van het brandpunt naar
links tot gevolg.
De ligging van het brandpunt Een aslengte verschil van 1,0 mm levert een ametropie van 2,50
ten opzichte van het netvlies dpt op.
beschrijven.
In geval van hypermetropie ligt het brandpunt achter het netvlies.
In geval van myopie ligt het brandpunt voor het netvlies.
De ligging van het brandpunt Elk hokje in het refractieschema komt overeen met 0,25 dpt
met behulp van een ametropie. Elk hokje in het refractieschema is 0,1 mm.
refractieschema verklaren. • Positieve glazen verplaatsen het beeld naar links (in de
richting van de cornea).
Pagina 6 van 147
