3.2.2 Essay: visie op sociaal werk binnen de organisatie
Een visie op het effect van de decentralisatie van de jeugdzorg
Tess Christiaan
669931
HASWVT3A
Hogeschool InHolland Haarlem
19 juni 2023
, Inleiding
Stel je voor, je bent 16 jaar, je ouders zijn kort geleden gescheiden en je zit niet lekker in je
vel. Je hebt sinds de scheiding altijd bij je moeder in Haarlem gewoond, maar door alle
ruzies thuis ben je emotioneel klem komen te zitten. Je bent daarom gevlucht naar je vader
in Hoorn. Nu je daar wat langer woont merk jij, maar ook je vader dat het ook bij hem thuis
niet lekker loopt. Je doet heel erg je best, maar merkt dat het voor je vader eigenlijk nooit
genoeg is. Je psychische gezondheid gaat hier aan onderdoor en je besluit onderzoek te
gaan doen naar wat de opties zijn qua hulpverlening. Helaas zijn de wachttijden voor
passende hulpverlening gemiddeld in West Friesland 15 weken (Beschikbaarheidswijzer,
2023). Het voelt vrij eenzaam, steun van je ouders is ver te zoeken en in de hulpverlening
staat er (nog) niemand voor je klaar. De gemeente Hoorn wil graag wat voor je betekenen,
maar ook zij lopen vast door de enorme wachtlijsten van verschillende
hulpverleningsorganisaties. Je weet niet wat er mis met je is en voelt je somber en bang
voor wat er nog gaat komen. Je bent op een onveilige plek, hebt hulp nodig en kan er op
wachten tot het thuis een keertje mis gaat en je helemaal geen kant meer op kan. Je ziet
geen uitzicht meer in deze situatie en je bent radeloos, wat kan je nu nog doen?
Dit is slechts één voorbeeld uit de praktijk, maar in werkelijkheid gaat het om honderden
jeugdigen die in de regio West Friesland op passende hulp moeten wachten. Het is de
verantwoordelijkheid van de gemeente om ervoor te zorgen dat er passende hulp voor
iedere jeugdige beschikbaar komt, maar wat als dat niet haalbaar is? Wat kunnen de jeugd-
en gezinswerkers van de gemeenten hierin betekenen?
Achtergrondinformatie
Sinds 1 januari 2015 zijn de gemeenten volledig verantwoordelijk voor de jeugdzorg en de
opvoedingsondersteuning, dat betekent dat zij verantwoordelijk zijn voor de provinciale
jeugdzorg, de jeugd-ggz, de gesloten jeugdzorg, de jeugdreclassering, de
jeugdbescherming, de zorg voor licht verstandelijk beperkte jeugdigen en de preventie van
psychische en/of lichamelijke klachten bij jeugdigen (Mateman, Boss & Repetur, 2013).
Voor 2015 was het gebied van de jeugdzorg verdeeld in veel verschillende gebieden, wat de
jeugdzorg voor ouders en jeugdigen erg onoverzichtelijk maakte. Het was voor de
gemeenten en organisaties lastig om hier grip op te krijgen. De decentralisatie van de
jeugdzorg zou moeten leiden tot een samenhangend jeugdbeleid waar de gemeenten
hoofdverantwoordelijk voor zouden worden. Het doel hiervan is dat de gemeenten de zorg
eenvoudiger, goedkoper, met en dichter bij de inwoners gaan organiseren. De
decentralisatie zou er uiteindelijk toe moeten leiden dat jeugdigen en ouders beter geholpen
kunnen worden (Nederlands Jeugdinsituut, 2023a).
Desalniettemin worden de wachtlijsten sinds de decentralisatie steeds langer. Daarnaast
kunnen steeds meer jeugdzorgorganisaties in een groot aantal gemeenten geen hulp meer
verlenen, waardoor de gemeenten zelf op de hulpverlenersstoel moeten gaan zitten. Ruim
driekwart van alle gemeenten blijkt een wachtlijst voor jeugdzorg te hebben (Binnenlands
Bestuur, 2017).
Een visie op het effect van de decentralisatie van de jeugdzorg
Tess Christiaan
669931
HASWVT3A
Hogeschool InHolland Haarlem
19 juni 2023
, Inleiding
Stel je voor, je bent 16 jaar, je ouders zijn kort geleden gescheiden en je zit niet lekker in je
vel. Je hebt sinds de scheiding altijd bij je moeder in Haarlem gewoond, maar door alle
ruzies thuis ben je emotioneel klem komen te zitten. Je bent daarom gevlucht naar je vader
in Hoorn. Nu je daar wat langer woont merk jij, maar ook je vader dat het ook bij hem thuis
niet lekker loopt. Je doet heel erg je best, maar merkt dat het voor je vader eigenlijk nooit
genoeg is. Je psychische gezondheid gaat hier aan onderdoor en je besluit onderzoek te
gaan doen naar wat de opties zijn qua hulpverlening. Helaas zijn de wachttijden voor
passende hulpverlening gemiddeld in West Friesland 15 weken (Beschikbaarheidswijzer,
2023). Het voelt vrij eenzaam, steun van je ouders is ver te zoeken en in de hulpverlening
staat er (nog) niemand voor je klaar. De gemeente Hoorn wil graag wat voor je betekenen,
maar ook zij lopen vast door de enorme wachtlijsten van verschillende
hulpverleningsorganisaties. Je weet niet wat er mis met je is en voelt je somber en bang
voor wat er nog gaat komen. Je bent op een onveilige plek, hebt hulp nodig en kan er op
wachten tot het thuis een keertje mis gaat en je helemaal geen kant meer op kan. Je ziet
geen uitzicht meer in deze situatie en je bent radeloos, wat kan je nu nog doen?
Dit is slechts één voorbeeld uit de praktijk, maar in werkelijkheid gaat het om honderden
jeugdigen die in de regio West Friesland op passende hulp moeten wachten. Het is de
verantwoordelijkheid van de gemeente om ervoor te zorgen dat er passende hulp voor
iedere jeugdige beschikbaar komt, maar wat als dat niet haalbaar is? Wat kunnen de jeugd-
en gezinswerkers van de gemeenten hierin betekenen?
Achtergrondinformatie
Sinds 1 januari 2015 zijn de gemeenten volledig verantwoordelijk voor de jeugdzorg en de
opvoedingsondersteuning, dat betekent dat zij verantwoordelijk zijn voor de provinciale
jeugdzorg, de jeugd-ggz, de gesloten jeugdzorg, de jeugdreclassering, de
jeugdbescherming, de zorg voor licht verstandelijk beperkte jeugdigen en de preventie van
psychische en/of lichamelijke klachten bij jeugdigen (Mateman, Boss & Repetur, 2013).
Voor 2015 was het gebied van de jeugdzorg verdeeld in veel verschillende gebieden, wat de
jeugdzorg voor ouders en jeugdigen erg onoverzichtelijk maakte. Het was voor de
gemeenten en organisaties lastig om hier grip op te krijgen. De decentralisatie van de
jeugdzorg zou moeten leiden tot een samenhangend jeugdbeleid waar de gemeenten
hoofdverantwoordelijk voor zouden worden. Het doel hiervan is dat de gemeenten de zorg
eenvoudiger, goedkoper, met en dichter bij de inwoners gaan organiseren. De
decentralisatie zou er uiteindelijk toe moeten leiden dat jeugdigen en ouders beter geholpen
kunnen worden (Nederlands Jeugdinsituut, 2023a).
Desalniettemin worden de wachtlijsten sinds de decentralisatie steeds langer. Daarnaast
kunnen steeds meer jeugdzorgorganisaties in een groot aantal gemeenten geen hulp meer
verlenen, waardoor de gemeenten zelf op de hulpverlenersstoel moeten gaan zitten. Ruim
driekwart van alle gemeenten blijkt een wachtlijst voor jeugdzorg te hebben (Binnenlands
Bestuur, 2017).
