HC – limbisch systeem
Anatomie limbisch systeem
Limbische lob = allocortex; omgeven corpus callosum & hersenstam = septale gebied, gyrus cinguli,
gyrus parahippocampalis & hippocampus
Circuit van Papez = hippocampus à fornix à hypothalamus à corpus mamillare à tractus
mamillothalamicus à thalamus à gyrus cinguli à hippocampus – theory of emotion
1. Emotionele stimulus
2. Thalamus
• Stream of thinking: sensibele cortex à cortex gyrus cinguli (rationale verwerking)
• Stream of feeling: hypothalamus à anterior thalamus à cortex gyrus cinguli
3. Gyrus cinguli ‘kleurt’ informatie emotioneel à hippocampus à hypothalamus
4. Hypothalamus geeft expressie aan emotie (bv hoge hartslag, kippenvel)
MacLean ontdekte dat het brein 3 lagen heeft:
• Reptielenbrein = alleen instinctief – hersenstam & ruggenmerg
• Limbische brein = emoties
• Neocortex = rationeel
Toevoegen aan limbisch systeem: nucleus accumbens, amygdala, orbifrontale cortex
Functie emoties
Emoties zijn essentieel om te overleven à snelle, complexe beslissingen maken
Sterke relatie met HPA-systeem = hypothalamus, hypofyse & bijnier (stress) – CRH/ACTH/cortisol
Syndroom 1
Bilaterale anterior temporale lobectomie à afwezigheid ventrale stroom (WHAT) à klüver-bucy
• Dociel (minder angst/agressie)
• Hyperseksualiteit
• Visuele agnosie (onvermogen herkennen van dingen)
à zelfde effect als bilaterale amygdalectomie à amygdala toevoegen aan lymbisch systeem
Syndroom 2
Thiamine deficiency (beriberi) of corpus mammillare infarct (alcoholmisbruik) à korsakoff’s
• Anterograde amnesia = moeite met dingen onthouden
• Variabele mate retrograde amnesia = minder toegang tot herinneringen
• Afasie, apraxie of agnosie
à circuit van Papez beïnvloed geheugen
Verwijdering hippocampus
Bij man met epilepsie beide hippocampi weghalen à nooit meer nieuwe herinneringen maken
Hippocampus: belangrijk bij episodisch geheugen (feiten intact)
Limbohypothalame complex
Limbohypothalame complex = limbisch systeem, functies;
• Homeostase
• Olfactie
• Memory
• Emoties & drives
, Homeostase
Hypothalamus
• Homeostase
o Endocriene systeem: hormonen, traag, langdurig
o Autonome zenuwstelsel: neuronen, snel, kortdurig
• Limbische output systeem: via autonome zenuwstelsel & endocriene systeem viscerale &
motorische responsen op emoties geven
Mediale & laterale hypothalamus – tegenovergestelde dingen
Mediale hypothalamus = netjes georganiseerd in kernen à periaqueductale grijs
• Affectieve agressie – liefde (verdedigen kroost, ruzie om meisje)
• Wel activiteit autonoom zenuwstelsel
Laterale hypothalamus = onduidelijk à VTA (ventrale tegmentum area) à nucleus accumbens (beloning)
• Predatoire agressie – eten
• Geen activiteit autonoom zenuwstelsel
Amygdala: initatie agressie à bepaalt welke hypothalamus à hypothalamus bepaalt welke agressie
Hypothalamus & hypofyse
CZS informatie à hypothalamus à hypofyse (activiteit level) à endocriene klieren
(onderhouden activiteit level dmv feedbacksystemen)
Olfactie
Reukepitheel = gebied op mediale & laterale wanden van neusholte – reukcellen – reukreceptoren
– ciliën – slijm (reukstoffen oplossen in slijm) à n. I à lamina cribrosa à bulbus olfactorius (CZS)
Niet 1 receptor voor 1 geur, maar 1 odorant receptor gevoelig voor meer odoranten (met
verschillende sensitiviteit).
1 receptor – 1 cel (weet precies uit welke receptor waarneming tevoorschijn komt) à elke receptor
eigen plaats in neus met L & R symmetrisch à alle informatie van 1 type receptor komt op bepaalde
plek in bulbus olfactorius: odorotopie à reuk = cumulatieve ervaring van alle odorant input samen
Bulbus olfactorius (niet langs thalamus, gelijk naar cortex)
• Piriforme cortex (allocortex)
• Entorhinale cortex (allocortex)
• Amygdala
ALLOCORTEX – via limbisch systeem à geur kan herinneringen/emoties beïnvloeden
Anatomie limbisch systeem
Limbische lob = allocortex; omgeven corpus callosum & hersenstam = septale gebied, gyrus cinguli,
gyrus parahippocampalis & hippocampus
Circuit van Papez = hippocampus à fornix à hypothalamus à corpus mamillare à tractus
mamillothalamicus à thalamus à gyrus cinguli à hippocampus – theory of emotion
1. Emotionele stimulus
2. Thalamus
• Stream of thinking: sensibele cortex à cortex gyrus cinguli (rationale verwerking)
• Stream of feeling: hypothalamus à anterior thalamus à cortex gyrus cinguli
3. Gyrus cinguli ‘kleurt’ informatie emotioneel à hippocampus à hypothalamus
4. Hypothalamus geeft expressie aan emotie (bv hoge hartslag, kippenvel)
MacLean ontdekte dat het brein 3 lagen heeft:
• Reptielenbrein = alleen instinctief – hersenstam & ruggenmerg
• Limbische brein = emoties
• Neocortex = rationeel
Toevoegen aan limbisch systeem: nucleus accumbens, amygdala, orbifrontale cortex
Functie emoties
Emoties zijn essentieel om te overleven à snelle, complexe beslissingen maken
Sterke relatie met HPA-systeem = hypothalamus, hypofyse & bijnier (stress) – CRH/ACTH/cortisol
Syndroom 1
Bilaterale anterior temporale lobectomie à afwezigheid ventrale stroom (WHAT) à klüver-bucy
• Dociel (minder angst/agressie)
• Hyperseksualiteit
• Visuele agnosie (onvermogen herkennen van dingen)
à zelfde effect als bilaterale amygdalectomie à amygdala toevoegen aan lymbisch systeem
Syndroom 2
Thiamine deficiency (beriberi) of corpus mammillare infarct (alcoholmisbruik) à korsakoff’s
• Anterograde amnesia = moeite met dingen onthouden
• Variabele mate retrograde amnesia = minder toegang tot herinneringen
• Afasie, apraxie of agnosie
à circuit van Papez beïnvloed geheugen
Verwijdering hippocampus
Bij man met epilepsie beide hippocampi weghalen à nooit meer nieuwe herinneringen maken
Hippocampus: belangrijk bij episodisch geheugen (feiten intact)
Limbohypothalame complex
Limbohypothalame complex = limbisch systeem, functies;
• Homeostase
• Olfactie
• Memory
• Emoties & drives
, Homeostase
Hypothalamus
• Homeostase
o Endocriene systeem: hormonen, traag, langdurig
o Autonome zenuwstelsel: neuronen, snel, kortdurig
• Limbische output systeem: via autonome zenuwstelsel & endocriene systeem viscerale &
motorische responsen op emoties geven
Mediale & laterale hypothalamus – tegenovergestelde dingen
Mediale hypothalamus = netjes georganiseerd in kernen à periaqueductale grijs
• Affectieve agressie – liefde (verdedigen kroost, ruzie om meisje)
• Wel activiteit autonoom zenuwstelsel
Laterale hypothalamus = onduidelijk à VTA (ventrale tegmentum area) à nucleus accumbens (beloning)
• Predatoire agressie – eten
• Geen activiteit autonoom zenuwstelsel
Amygdala: initatie agressie à bepaalt welke hypothalamus à hypothalamus bepaalt welke agressie
Hypothalamus & hypofyse
CZS informatie à hypothalamus à hypofyse (activiteit level) à endocriene klieren
(onderhouden activiteit level dmv feedbacksystemen)
Olfactie
Reukepitheel = gebied op mediale & laterale wanden van neusholte – reukcellen – reukreceptoren
– ciliën – slijm (reukstoffen oplossen in slijm) à n. I à lamina cribrosa à bulbus olfactorius (CZS)
Niet 1 receptor voor 1 geur, maar 1 odorant receptor gevoelig voor meer odoranten (met
verschillende sensitiviteit).
1 receptor – 1 cel (weet precies uit welke receptor waarneming tevoorschijn komt) à elke receptor
eigen plaats in neus met L & R symmetrisch à alle informatie van 1 type receptor komt op bepaalde
plek in bulbus olfactorius: odorotopie à reuk = cumulatieve ervaring van alle odorant input samen
Bulbus olfactorius (niet langs thalamus, gelijk naar cortex)
• Piriforme cortex (allocortex)
• Entorhinale cortex (allocortex)
• Amygdala
ALLOCORTEX – via limbisch systeem à geur kan herinneringen/emoties beïnvloeden
