1.6hcCL1
Levensfasen volwassenen
Psychologie van levensfasen →
Volwassenheid
- Stenose
Mens en leven i.p.v. patiënt en ziekte →
Positieve gezondheid (Machteld Huber)
Voorstel voor een nieuwe definitie van gezondheid (WHO):
- Het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het
licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
Belangrijk advies:
- Neem gezondheid niet als doel op zich, maar als middel… opdat iemand zijn/haar
ding kan doen.
Levensfasen →
a. Vroege volwassenheid (18-30)
b. Midden volwassenheid (30-50)
c. Late volwassenheid (50-65)
d. Ouderdom (65+)
➔ Welke dilemma’s spelen een rol?
Eriksons psychosociale stadia →
,Vroege volwassenheid 18-30 →
- Intimiteit: het vermogen om een volledige, seksuele, emotionele en morele
verbintenis aan te gaan met een ander
- Verlangen naar nabijheid <-> behoefte aan autonomie
- Hiervoor nodig: stabiel en positief ontwikkelde identiteit (uitdaging vorige levensfase)
Vroege volwassenheid 18-30 →
- Periode van experimenteren
- Mijlpalen
- Keuzes
- Maakt kiezen gelukkig? Nee
- Luxe probleem? Het is nog wel steeds een probleem waar veel mensen mee
worstelen
Vroeg volwassenheid →
Onderzoek van CBS uit 2015
Catelijne Joling van ArboNed onderstreept dat het
probleem groter is dan ooit. "Maar liefst 52 procent van
al het werkverzuim onder alle jongeren komt momenteel
door te veel werkstress.” Grootste groep met burn-out
klachten (16,6% van de 25-35 jarigen**).
NB De term burn-out wordt sinds kort vervangen door
“psychische vermoeidheid door het werk”
Keuzes →
Schwartz (2004)
- The Jam Study
- FOMO
- Hoe meer keuzes, des te minder mensen iets kopen.
Hoe maak je keuzes? →
Maximizers vs. Satisfiers
Uit onderstaand onderstaand onderzoek blijkt voor maximizers:
1) Negatieve correlatie met geluk, optimisme, zelfvertrouwen,
tevredenheid met leven
Positieve correlatie met depressie, perfectionisme en spijt
2) Minder tevreden met keuzes die gemaakt worden en sneller
sociale vergelijkingen
,Midden volwassen: 30-50 jaar →
Topperiode voor cognitieve ontwikkeling:
- Combineren en integreren
- Integreren cognities en emoties → coping
Complexe levensstijl:
- Veel uiteenlopende hobby’s en interesses
- Diversiteit aan rollen, relaties, middelen en levensstijl
Crisis erikson: generativiteit vs stagnatie:
- Generativiteit: proces waarbij men zich betrokken voelt bij zaken buiten zichzelf, zoals
gezin, werk, gemeenschap of toekomstige generaties
- Als vorige crisissen (identiteit en intimiteit) niet goed zijn opgelost: kans op
‘midlifecrisis’
Overgangen →
- Het herdefiniëren of transformeren van iemands rol in het leven
- Succesvolle overgangen:
Periode verhoogde zelfreflectie
Opnieuw beoordelen en vormgeven rol
Verkennen nieuwe mogelijkheden
Social readjustment rating scale (SRRS) →
Hoge individuele score (minimaal 300 punten in twee jaar tijd) hangt vaak
samen met ziekte, psychologische problemen, verkeersongelukken en
sportongevallen.
, Redemptive self (bevrijdende zelf) →
Generatieve fase… herkent u dit?
- Je hebt altijd het gevoel gehad datje geluk hebt gehad, doordat he een speciaal talent
hebt of werd uitgekozen door bijvoorbeeld een docent
- Op een bepaald moment besefte je dat andere mensen niet zo veel geluk hebben.
Buiten hun schuld worden ze benadeeld.
- Omdat jij bevoordeeld bent en anderen niet, voel je je verantwoordelijk of verplicht
het leven van anderen op een of andere wijze te verbeteren.
- Waarschijnlijk heb je tijdens je jeugd of adolescentie een geloofssysteem ontwikkeld,
mogelijk religie. Dot heeft sindsdien je handelen geleid, vooral in je pogingen anderen
te helpen.
- Als je onverwachte obstakels tegenkomt, overwin je die. Je hebt negatieve
ervaringen, maar leert en groeit daardoor en je ziet een toekomst van voortdurende
groei en vooruitgang. Ook al is het vrijwel zeker dat er nog meer moeilijke obstakels in
het verschiet liggen.
Welbevinden (stress, worry) →
Vrouwen scoren ietsje hoger
Ouderdom 65+ →
Vergrijzen of verzilveren?
Crisis Erikson:
Integriteit tegenover wanhoop
- Integriteit: het vermogen om zonder spijt en met een gevoel van heelheid op het
leven terug te kijken
- Nodig is reflectie: waardering voor datgene wat goed gelukt is en acceptatie van de
dingen die niet zijn gelukt
- Emotionele systemen worden scherper
- Grootste correlatie voor geluk op oudere leeftijd: sociale relaties
Conclusie →
Elke leeftijdsfasen kent verschillende mogelijkheden en obstakels:
• Vroege volwassenheid (18-30)
– Intimiteit vs. isolement
– Keuzes keuzes keuzes….
– Midden volwassenheid (30-50)
– Generativiteit vs. Stagnatie
– Complexiteit aan rollen.. Lastig
– Late volwassenheid (50-65)
– Generativiteit vs. Stagnatie
– Complexiteit aan rollen.. Gaat beter
– Ouderdom (65+)
– Integriteit vs. Wanhoop
– Ontwikkelen emotionele vaardigheden en belang sociale relaties
Levensfasen volwassenen
Psychologie van levensfasen →
Volwassenheid
- Stenose
Mens en leven i.p.v. patiënt en ziekte →
Positieve gezondheid (Machteld Huber)
Voorstel voor een nieuwe definitie van gezondheid (WHO):
- Het vermogen van mensen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het
licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.
Belangrijk advies:
- Neem gezondheid niet als doel op zich, maar als middel… opdat iemand zijn/haar
ding kan doen.
Levensfasen →
a. Vroege volwassenheid (18-30)
b. Midden volwassenheid (30-50)
c. Late volwassenheid (50-65)
d. Ouderdom (65+)
➔ Welke dilemma’s spelen een rol?
Eriksons psychosociale stadia →
,Vroege volwassenheid 18-30 →
- Intimiteit: het vermogen om een volledige, seksuele, emotionele en morele
verbintenis aan te gaan met een ander
- Verlangen naar nabijheid <-> behoefte aan autonomie
- Hiervoor nodig: stabiel en positief ontwikkelde identiteit (uitdaging vorige levensfase)
Vroege volwassenheid 18-30 →
- Periode van experimenteren
- Mijlpalen
- Keuzes
- Maakt kiezen gelukkig? Nee
- Luxe probleem? Het is nog wel steeds een probleem waar veel mensen mee
worstelen
Vroeg volwassenheid →
Onderzoek van CBS uit 2015
Catelijne Joling van ArboNed onderstreept dat het
probleem groter is dan ooit. "Maar liefst 52 procent van
al het werkverzuim onder alle jongeren komt momenteel
door te veel werkstress.” Grootste groep met burn-out
klachten (16,6% van de 25-35 jarigen**).
NB De term burn-out wordt sinds kort vervangen door
“psychische vermoeidheid door het werk”
Keuzes →
Schwartz (2004)
- The Jam Study
- FOMO
- Hoe meer keuzes, des te minder mensen iets kopen.
Hoe maak je keuzes? →
Maximizers vs. Satisfiers
Uit onderstaand onderstaand onderzoek blijkt voor maximizers:
1) Negatieve correlatie met geluk, optimisme, zelfvertrouwen,
tevredenheid met leven
Positieve correlatie met depressie, perfectionisme en spijt
2) Minder tevreden met keuzes die gemaakt worden en sneller
sociale vergelijkingen
,Midden volwassen: 30-50 jaar →
Topperiode voor cognitieve ontwikkeling:
- Combineren en integreren
- Integreren cognities en emoties → coping
Complexe levensstijl:
- Veel uiteenlopende hobby’s en interesses
- Diversiteit aan rollen, relaties, middelen en levensstijl
Crisis erikson: generativiteit vs stagnatie:
- Generativiteit: proces waarbij men zich betrokken voelt bij zaken buiten zichzelf, zoals
gezin, werk, gemeenschap of toekomstige generaties
- Als vorige crisissen (identiteit en intimiteit) niet goed zijn opgelost: kans op
‘midlifecrisis’
Overgangen →
- Het herdefiniëren of transformeren van iemands rol in het leven
- Succesvolle overgangen:
Periode verhoogde zelfreflectie
Opnieuw beoordelen en vormgeven rol
Verkennen nieuwe mogelijkheden
Social readjustment rating scale (SRRS) →
Hoge individuele score (minimaal 300 punten in twee jaar tijd) hangt vaak
samen met ziekte, psychologische problemen, verkeersongelukken en
sportongevallen.
, Redemptive self (bevrijdende zelf) →
Generatieve fase… herkent u dit?
- Je hebt altijd het gevoel gehad datje geluk hebt gehad, doordat he een speciaal talent
hebt of werd uitgekozen door bijvoorbeeld een docent
- Op een bepaald moment besefte je dat andere mensen niet zo veel geluk hebben.
Buiten hun schuld worden ze benadeeld.
- Omdat jij bevoordeeld bent en anderen niet, voel je je verantwoordelijk of verplicht
het leven van anderen op een of andere wijze te verbeteren.
- Waarschijnlijk heb je tijdens je jeugd of adolescentie een geloofssysteem ontwikkeld,
mogelijk religie. Dot heeft sindsdien je handelen geleid, vooral in je pogingen anderen
te helpen.
- Als je onverwachte obstakels tegenkomt, overwin je die. Je hebt negatieve
ervaringen, maar leert en groeit daardoor en je ziet een toekomst van voortdurende
groei en vooruitgang. Ook al is het vrijwel zeker dat er nog meer moeilijke obstakels in
het verschiet liggen.
Welbevinden (stress, worry) →
Vrouwen scoren ietsje hoger
Ouderdom 65+ →
Vergrijzen of verzilveren?
Crisis Erikson:
Integriteit tegenover wanhoop
- Integriteit: het vermogen om zonder spijt en met een gevoel van heelheid op het
leven terug te kijken
- Nodig is reflectie: waardering voor datgene wat goed gelukt is en acceptatie van de
dingen die niet zijn gelukt
- Emotionele systemen worden scherper
- Grootste correlatie voor geluk op oudere leeftijd: sociale relaties
Conclusie →
Elke leeftijdsfasen kent verschillende mogelijkheden en obstakels:
• Vroege volwassenheid (18-30)
– Intimiteit vs. isolement
– Keuzes keuzes keuzes….
– Midden volwassenheid (30-50)
– Generativiteit vs. Stagnatie
– Complexiteit aan rollen.. Lastig
– Late volwassenheid (50-65)
– Generativiteit vs. Stagnatie
– Complexiteit aan rollen.. Gaat beter
– Ouderdom (65+)
– Integriteit vs. Wanhoop
– Ontwikkelen emotionele vaardigheden en belang sociale relaties
