Samenvatting Voeding voor specifieke doelgroepen + examenonderwerpen + memotrainer met + proeftentamen alles met antwoorden

Samenvatting voor Voeding en specifieke doelgroepen




Deelonderwerpen:

 Sport
 Voeding in verschillende levensfases
 Zwangerschap
 Kinderen
 Ouderen
 Culturele voeding
 Vegetarische en Veganistische Voeding
 Ziektebeeld: Verstandelijke beperkingen

Leerdoelen:

 Evalueren van kennis over fysiologische veranderingen en voedingskundige behandelingen
bij het behandelen van specifieke doelgroepen.
 Toepassen van evidence based handelen bij het inzetten van behandelmethodieken en
behandelinstrumenten bij de hulpvraag van specifieke doelgroepen.
 Communiceren op preventief en curatief niveau over de specifieke voedingsbehoefte bij
specifieke doelgroepen.
 Formuleren van op maat gemaakte voedingsadviezen voor specifieke doelgroepen.
 Evalueren ethische kaders in de diëtistische en totaal medische behandeling van specifieke
doelgroepen.
 Benoemen van oorzaken en (voedingskundige) gevolgen van het ziektebeeld m.b.t een
verstandelijke beperking.

,Sport

1 kcal = 4,2 kilojoule

1 MET = 3,5 ml/ kg lichaamsgewicht per minuut



1 gram vet = 9 kcal

1 gram eiwit = 4 kcal

1 gram koolhydraat = 4 kcal



Energie-inname vs Energiegebruik

Eten Rustmetabolisme ( Ten Haaf )

Drinken Dagelijkse activiteit (PAL)

Sportactiviteit (MET)

Ten Haaf

 Meetinstrument voor het meten van de verbrande calorieën door het rustmetabolisme
(vertering, bloed pompen etc.).

Twee soorten:

1. Met vetvrije massa (rustmetabolisme in kcal/ dag)

(22.771 x VVM in kg) + 484.264

2. Zonder vetvrije massa (rustmetabolisme in kcal/ dag)

(11.936 x gewicht in kg) + (587.728 x lengte in meters) – (8.129 x leeftijd) + (191.027

x geslacht (m = 1 / v = 0)) + 29.279



PAL (Calorieverbruik aan dagelijkse activiteit meten)

Inactief (weinig beweging, zittend werk etc.) 1,2 – 1,4

Matig actief 1,4 – 1,6

Actief (veel beweging) > 1,6



MET (Verbruik aan calorieën bij een sportactiviteit)

Energieverbruik voor een activiteit per uur in kcal:

Geschatte PAL Waarde

 ((MET-waarde x 3,5 x gewicht in kg) / 200) x 60 minuten

, Indicatie MET-waarde

Lage intensiteit: 1-3 MET TV Kijken (1), Lezen (1), vissen (2), bowlen (3)

Matige intensiteit: 3- 6 MET Golven (4), Krachttraining (5), joggen (6-7 km/u) (6)

Hoge intensiteit: > 6 MET Tennis (7), Hockey (8), Roeien (9), Fietsen (>22 km/u) (10), hardlopen

(>11 km/u) (11), Touwtjespringen (12), trap op rennen )15)



Koolhydratenbehoefte algemeen:

Invloeden > Intensiteit en Frequentie

Doel en Klachten / Belemmeringen

Koolhydraatbehoefte /kg lichaamsgewicht, per duur en frequentie van de sport:




Stof van koolhydraten -> Glycogeen

 Komt uit koolhydraten en komt direct vrij bij inspanning, maar de voorraad is klein en moet
na 90 min worden aangevuld.
 Het slaat zich op in de spieren en lever (deze voorraad kan je vergroten door glycogeen uit te
putten)

, Voor het sporten:

Vlak voor de activiteit eten kan voor complicaties zorgen:

 Misselijkheid -> Boeren
 Brandend maagzuur -> Braken

Dat komt omdat je lichaam bezig is met het verteren en zo blijft er minder zuurstofrijk bloed over
voor de spieren.


Voor een langdurige en intensieve inspanning:

 1 tot 4 gram koolhydraten per kg/ lichaamsgewicht

Dit hangt natuurlijk af van het type sport:

 Intensieve fitnesstraining van 1 uur -> minimaal 1 gram kg/ lichaamsgewicht
 Intensieve hardloopsessie van 2,5 uur -> 2 tot 3 gram kg/ lichaamsgewicht
 Wielerkoers van > 4 uur -> 4 gram kg/ lichaamsgewicht

Eén tot vier uur voor de inspanning:

 +/- 3 uur voor de grote inspanning: een grote koolhydraatrijke maaltijd.
 +/- 1,5 uur voor de grote inspanning: een kleine snack (banaan, muesli 50 gram)

Tijdens het sporten (lange sessie):

Na 30 min -> Spoelen met glucose drankje

> 1 uur -> 30 gram koolhydraten per uur (banaan)

> 2 uur -> 60 gram koolhydraten per uur

> 3 uur -> 90 gram koolhydraten per uur (energygel)


Na het sporten:
Glycogeenvoorraad aanvullen voor herstel:

 0,8-1,2 gram KHD per kg/ lichaamsgewicht


Vetbehoefte -> Minimaal 20% tot maximaal 35% van totale calorieën


Eiwitbehoefte:

Niet sporter 0,8 gram per kg lichaamsgewicht per DAG
Duursporter (Hardloper, wielrenner) 1,2 – 1,4 gram per kg lichaamsgewicht
Krachtsporter (Fitness, boksen) 1,5 – 1,8 gram per kg lichaamsgewicht

(ouderen 1,0 – 1,2 / zwangere 1,1)
* Een beginnende sporter heeft net iets meer nodig dan een ervaren sporter.
Bijvoorbeeld bij een krachtsporter -> 2 gram per kg lichaamsgewicht.