,Samenvatting analyseren in kwalitatief onderzoek 4e druk 2023 boeije 9789024451937
, Samenvatting analyseren in kwalitatief onderzoek 4e druk 2023 boeije 9789024451937
Hoofdstuk 1 Inleiding kwalitatief onderzoek
1.1. Kwantitatief en kwalitatief onderzoek
Onderzoekers met dezelfde interesse voor een bepaald onderwerp, kunnen toch voor een
heel andere aanpak van onderzoek kiezen. In het kwantitatief onderzoek gaat men dan van
tevoren hypothesen opstellen en deze toetsen aan de hand van empirische waarneming,
meestal met gebruik van bepaalde meetinstrumenten. Bij kwalitatief onderzoek wordt
theorie meer gebruikt als ‘zoeklicht’ bij het doen van onderzoek. Men ontwikkeld
gedurende het onderzoek instrumenten en onderzoekt een kleinere hoeveelheid mensen of
dingen dan bij kwantitatief onderzoek. Zie ook de twee voorbeelden, kader 1.1. en 1.2.
hfst.1; blz.15-17 ; Analyseren in kwalitatief onderzoek; Hennie Boeije.
In plaats van kwantitatief of kwalitatief spreken we ook wel van twee opvattingen in
onderzoek:
1. Het empirisch analytische onderzoek.
2. Het interpretatieve onderzoek (ook wel constructivistisch onderzoek genoemd).
Soms wordt handelingsonderzoek of emancipatoir onderzoek ook wel aangeduid als derde
stroming, dit is onderzoek dat gericht is op emancipatie van hetgeen men onderzoekt
(Bijvoorbeeld: onderzoek naar zwerfjongeren, waarbij men die jongeren wil helpen.)
1.2. Afbakening en omschrijving
1.2.1. Varianten in kwalitatief onderzoek
In dit boek spreken we steeds over kwalitatief onderzoek maar er zijn ook andere namen
voor. In het kwalitatieve onderzoeksveld kennen we verschillende varianten. Globaal zijn dat:
1. De interpretatieve variant.
2. Structurele variant.
Die laatste variant richt zich op communicatieprocessen en taal. Een voorbeeld is de
conversatieanalyse, zie kader 1.3. hfst.1; blz.19 ; Analyseren in kwalitatief onderzoek;
Hennie Boeije.
Dit boek gaat met name over de interpretatieve variant van kwalitatief onderzoek. In het
interpretatief onderzoek staat het idee dat de werkelijkheid niet los staat van het sociale,
maar dat de werkelijkheid door mensen gemaakt wordt centraal. De mens kent betekenis toe
aan allerlei zaken. Interpretatief onderzoek maakt studie van die betekenissen.
Betekenisgeving speelt dus een grote rol, men kan anderen niet begrijpen als er niet
geïnterpreteerd wordt. De voorkeur van de onderzoeker gaat uit naar participatieve
observatie. We kennen bínnen de interpretatieve variant drie hoofdstromen: de gefundeerde
theoriebenadering, de casestudy en de etnografische studie.
De etnografische studie draait het om het in kaart brengen van een bevolkingsgroep,
cultuur of subcultuur. De casestudy heet ook wel enkelgevalsstudie of N = 1 studie en draait
om het beschrijven en verklaren van één situatie. Hierbij wordt het verschijnsel dat
onderzocht wordt, in de natuurlijke context bekeken. De gefundeerde theoriebenadering
draait om het bouwen van begrippen en theorie. Men verzameld gegevens en bouwt daar
een theorie uit op. Zie ook kader 1.4. hfst.1; blz.23 ; Analyseren in kwalitatief onderzoek;
Hennie Boeije.
Veel onderzoekers staan niet echt stil bij de vraag tot welke stroming ze behoren, ze doen
gewoon kwalitatief onderzoek; we spreken ook wel van ‘gewoon’ of generic kwalitatief
onderzoek. Zie ook “de plaats van kwalitatief onderzoek” in kader 1.5. hfst.1; blz.25 ;
Analyseren in kwalitatief onderzoek; Hennie Boeije.