scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
, scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................3
Samenvatting..........................................................................................................................................5
Abstract..................................................................................................................................................6
Voorwoord.............................................................................................................................................7
1. Inleiding.........................................................................................................................................8
1.1. Aanleiding...............................................................................................................................8
1.2. Doelstelling en vraagstelling...................................................................................................9
1.3. Verpleegkundige relevantie en leeswijzer............................................................................10
2. Theoretisch kader........................................................................................................................11
2.1. Mantelzorg...........................................................................................................................11
2.2. Maatschappelijke context....................................................................................................12
2.3. Groepen mantelzorgers........................................................................................................14
2.4. Draagkracht versus draaglast van de mantelzorger..............................................................17
2.5. Knelpunten van mantelzorgers.............................................................................................18
2.6. Vormen van mantelzorgondersteuning................................................................................19
2.7. De behoefte van jonge mantelzorgers..................................................................................22
2.8. Conclusie..............................................................................................................................23
3. Opzet van het onderzoek.............................................................................................................25
3.1. Steekproef............................................................................................................................25
3.2. Wijze van gegevensverzameling...........................................................................................26
3.3. Analyse.................................................................................................................................27
3.4. Betrouwbaarheid en validiteit..............................................................................................28
3.5. Ethische verantwoording......................................................................................................28
4. Resultaten....................................................................................................................................29
4.1. Onderzoekspopulatie en steekproef....................................................................................29
4.2. Belasting...............................................................................................................................31
4.3. Mantelzorg en deelname aan de samenleving.....................................................................32
4.4. Mantelzorgondersteuning....................................................................................................33
4.5. Mantelzorgorganisaties........................................................................................................36
2
, scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
5. Conclusie, discussie en aanbevelingen........................................................................................38
5.1. Conclusie..............................................................................................................................38
5.2. Discussie...............................................................................................................................40
5.3. Aanbevelingen......................................................................................................................44
6. Literatuurverwijzing.....................................................................................................................47
Bijlagen.................................................................................................................................................51
1: Kaart gemeente PLAATS en PLAATS ............................................................................................51
2: Zoekplan literatuur.......................................................................................................................52
3: Begrippenkader............................................................................................................................54
4: Enquête voor de mantelzorgers...................................................................................................56
5: Begeleidende brief bij de enquête...............................................................................................59
6: Analyse gegevens enquête...........................................................................................................60
3
, scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
Samenvatting
Achtergrond: De langdurige zorg verandert sterk de laatste jaren. De ontwikkelingen omtrent de Wet
Maatschappelijke Ontwikkeling (WMO) en de familieparticipatie zijn voor mantelzorgers de
belangrijkste veranderingen. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen vragen de opdrachtgevers zich
af op welke manier zij de mantelzorgers kunnen ondersteunen in het mantelzorgproces. De
hoofdvraag van het onderzoek was: Welke ondersteunings-behoeften hebben mantelzorgers volgens
de mantelzorger in de gemeenten PLAATS en PLAATS en hoe kan aan deze behoeften tegemoet
gekomen worden?
Methode: Als start van het onderzoek is er een literatuurstudie gedaan naar verschillende belangrijke
thema’s met betrekking tot mantelzorg en mantelzorgondersteuning. Aan de hand van de
literatuurstudie is het meetinstrument, de enquête vormgegeven. Deze enquête is bij de
mantelzorger thuis of telefonisch ingevuld. De gemiddelde leeftijd van de
101 respondenten is 62 jaar. De belangrijkste punten die gevraagd zijn aan de mantelzorgers zijn: de
ervaren belasting, de bekendheid met, het gebruik van en de behoefte aan vormen van
mantelzorgondersteuning en de bekendheid van organisaties die al ondersteuning bieden in de beide
gemeenten. De gegevens zijn ingevoerd en verwerkt in het programma SPSS (Statistical Package for
the Social Sciences).
Resultaten: In dit onderzoek zijn de resultaten gestructureerd aan de hand van de kernthema’s van
de enquête. De resultaten worden beschreven en daarnaast inzichtelijk gemaakt door middel van
grafieken en tabellen. 1 op de 7 mantelzorgers geeft zware belasting aan op lichamelijk, psychisch
en/of sociaal gebied. Met name de mantelzorgers die voor hun partner zorgen, ervaren belasting op
deze gebieden. Van verschillende bestaande ondersteuningsvormen wordt al gebruik gemaakt. Toch
wordt er nog steeds door de mantelzorgers aangegeven dat zij behoefte aan (meer) ondersteuning
hebben. Hierin is ook een duidelijk verschil tussen de groep t/m 65 jaar en de groep 65+. Wat betreft
de mantelzorgorganisaties in PLAATS en PLAATS wordt aangegeven dat deze bij de meeste
mantelzorgers bekend zijn maar wordt er matig gebruik van gemaakt.
Conclusie: Het merendeel van de mantelzorgers ontvangt op dit moment een vorm van
ondersteuning. Daarvan is de helft van de mantelzorgers tevreden over de ondersteuningsvormen
die zij ontvangen. Veel voorkomende ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers zijn: hulp bij huis-
en tuinklusjes en informatie en advies. Aan deze behoeften kan tegemoet gekomen worden door
middel van meer bekendheid van de beschikbare organisaties. Als de mantelzorger en diens behoefte
beter in beeld is bij verschillende organisaties, kan er informatie op maat verstrekt worden.
Aanbevelingen: Ga als verpleegkundige, organisatie en gemeente aan de slag om de ondersteuning
op maat en naar wens aan te bieden en doe vervolgonderzoek onder de jongere mantelzorgers.
4
, scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.......................................................................................................................................3
Samenvatting..........................................................................................................................................5
Abstract..................................................................................................................................................6
Voorwoord.............................................................................................................................................7
1. Inleiding.........................................................................................................................................8
1.1. Aanleiding...............................................................................................................................8
1.2. Doelstelling en vraagstelling...................................................................................................9
1.3. Verpleegkundige relevantie en leeswijzer............................................................................10
2. Theoretisch kader........................................................................................................................11
2.1. Mantelzorg...........................................................................................................................11
2.2. Maatschappelijke context....................................................................................................12
2.3. Groepen mantelzorgers........................................................................................................14
2.4. Draagkracht versus draaglast van de mantelzorger..............................................................17
2.5. Knelpunten van mantelzorgers.............................................................................................18
2.6. Vormen van mantelzorgondersteuning................................................................................19
2.7. De behoefte van jonge mantelzorgers..................................................................................22
2.8. Conclusie..............................................................................................................................23
3. Opzet van het onderzoek.............................................................................................................25
3.1. Steekproef............................................................................................................................25
3.2. Wijze van gegevensverzameling...........................................................................................26
3.3. Analyse.................................................................................................................................27
3.4. Betrouwbaarheid en validiteit..............................................................................................28
3.5. Ethische verantwoording......................................................................................................28
4. Resultaten....................................................................................................................................29
4.1. Onderzoekspopulatie en steekproef....................................................................................29
4.2. Belasting...............................................................................................................................31
4.3. Mantelzorg en deelname aan de samenleving.....................................................................32
4.4. Mantelzorgondersteuning....................................................................................................33
4.5. Mantelzorgorganisaties........................................................................................................36
2
, scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
5. Conclusie, discussie en aanbevelingen........................................................................................38
5.1. Conclusie..............................................................................................................................38
5.2. Discussie...............................................................................................................................40
5.3. Aanbevelingen......................................................................................................................44
6. Literatuurverwijzing.....................................................................................................................47
Bijlagen.................................................................................................................................................51
1: Kaart gemeente PLAATS en PLAATS ............................................................................................51
2: Zoekplan literatuur.......................................................................................................................52
3: Begrippenkader............................................................................................................................54
4: Enquête voor de mantelzorgers...................................................................................................56
5: Begeleidende brief bij de enquête...............................................................................................59
6: Analyse gegevens enquête...........................................................................................................60
3
, scriptie mantelzorger voorbeeld behoeften mantelzorgers hbo-v verpleegkunde hogeschool viaa
Samenvatting
Achtergrond: De langdurige zorg verandert sterk de laatste jaren. De ontwikkelingen omtrent de Wet
Maatschappelijke Ontwikkeling (WMO) en de familieparticipatie zijn voor mantelzorgers de
belangrijkste veranderingen. Naar aanleiding van deze ontwikkelingen vragen de opdrachtgevers zich
af op welke manier zij de mantelzorgers kunnen ondersteunen in het mantelzorgproces. De
hoofdvraag van het onderzoek was: Welke ondersteunings-behoeften hebben mantelzorgers volgens
de mantelzorger in de gemeenten PLAATS en PLAATS en hoe kan aan deze behoeften tegemoet
gekomen worden?
Methode: Als start van het onderzoek is er een literatuurstudie gedaan naar verschillende belangrijke
thema’s met betrekking tot mantelzorg en mantelzorgondersteuning. Aan de hand van de
literatuurstudie is het meetinstrument, de enquête vormgegeven. Deze enquête is bij de
mantelzorger thuis of telefonisch ingevuld. De gemiddelde leeftijd van de
101 respondenten is 62 jaar. De belangrijkste punten die gevraagd zijn aan de mantelzorgers zijn: de
ervaren belasting, de bekendheid met, het gebruik van en de behoefte aan vormen van
mantelzorgondersteuning en de bekendheid van organisaties die al ondersteuning bieden in de beide
gemeenten. De gegevens zijn ingevoerd en verwerkt in het programma SPSS (Statistical Package for
the Social Sciences).
Resultaten: In dit onderzoek zijn de resultaten gestructureerd aan de hand van de kernthema’s van
de enquête. De resultaten worden beschreven en daarnaast inzichtelijk gemaakt door middel van
grafieken en tabellen. 1 op de 7 mantelzorgers geeft zware belasting aan op lichamelijk, psychisch
en/of sociaal gebied. Met name de mantelzorgers die voor hun partner zorgen, ervaren belasting op
deze gebieden. Van verschillende bestaande ondersteuningsvormen wordt al gebruik gemaakt. Toch
wordt er nog steeds door de mantelzorgers aangegeven dat zij behoefte aan (meer) ondersteuning
hebben. Hierin is ook een duidelijk verschil tussen de groep t/m 65 jaar en de groep 65+. Wat betreft
de mantelzorgorganisaties in PLAATS en PLAATS wordt aangegeven dat deze bij de meeste
mantelzorgers bekend zijn maar wordt er matig gebruik van gemaakt.
Conclusie: Het merendeel van de mantelzorgers ontvangt op dit moment een vorm van
ondersteuning. Daarvan is de helft van de mantelzorgers tevreden over de ondersteuningsvormen
die zij ontvangen. Veel voorkomende ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers zijn: hulp bij huis-
en tuinklusjes en informatie en advies. Aan deze behoeften kan tegemoet gekomen worden door
middel van meer bekendheid van de beschikbare organisaties. Als de mantelzorger en diens behoefte
beter in beeld is bij verschillende organisaties, kan er informatie op maat verstrekt worden.
Aanbevelingen: Ga als verpleegkundige, organisatie en gemeente aan de slag om de ondersteuning
op maat en naar wens aan te bieden en doe vervolgonderzoek onder de jongere mantelzorgers.
4
