Hoofdstuk 1
Het Romeinse recht maakte nog geen onderscheid tussen burgerlijk recht en
handelsrecht, pas in de middeleeuwen ontstonden er binnen de kring van
kooplieden handelsgebruiken en rechtsregels die op den duur ontwikkelden tot
het handelsrecht (‘bottom-up’ ontstaan). Handelsrecht werd gecodificeerd in het
Wetboek van Koophandel (WvK). Art. 1 WvK luidt dat ‘Het Burgerlijk Wetboek is,
voor zover daarvan bij dit Wetboek niet bijzonderlijk is afgeweken, ook op de in
dit Wetboek behandelde onderwerpen toepasselijk’ (lex specialis).
De juridische achterkant van de handel bestaat voornamelijk uit het sluiten van
een samenstel van internationale commerciële contracten. De koop en verkoop
van handelswaar zoals grondstoffen en eindproducten zijn dan de basis en
vervoer, betaling en verzekering vormen onmisbare onderdelen van de
internationale handelstransactie. Daarbij spelen ook derden een rol door als
vertegenwoordigers/tussenpersoon te bemiddelen. Tenslotte kunnen door een
internationale handelstransactie de intellectuele eigendomsrechten van derden
geschonden worden.
Aldus de te behandelen rechtsgebieden: de handelskoop, vertegenwoordiging,
opdracht, het waardepapierenrecht, het betalingsverkeer, het zee- en
vervoerrecht, het (transport)verzekeringsrecht en het intellectuele
eigendomsrecht.
Begrip: cognossement
Een cognossement is een document dat drie belangrijke functies vervult. Ten
eerste dient het als vervoersbewijs, waarbij het bevestigt dat de goederen aan
boord van een schip zijn geladen en onderweg zijn naar de bestemming.
Daarnaast fungeert het als een eigendomscertificaat, omdat het het recht
geeft aan de houder om de goederen op de bestemming af te halen. Ten derde is
het een contract van vervoer, waarin de voorwaarden voor het transport van
de goederen tussen de afzender en vervoerder zijn vastgelegd.
In de internationale handel is het cognossement cruciaal, omdat het eigendom
van de goederen vertegenwoordigt en vaak vereist is voor de aflevering of
betaling van de goederen, bijvoorbeeld bij een documentair krediet (Letter of
Credit), waarbij betaling alleen plaatsvindt als de juiste documenten, zoals het
cognossement, worden ingediend.
Damco/Meister arrest
De Duitse onderneming Meister koopt aluminium ladders van Seda in Seoul. Als
verkoper dient Seda het vervoer van Zuid-Korea naar Rotterdam te regelen. Dit is
zo afgesproken in de koopovereenkomst en de vervoerskosten zijn inbegrepen in
de koopprijs. Seda boekt via Eastern, de lokale scheepsagent van vervoerder
Damco, het zeevervoer van de ladders geladen in containers en te verschepen in
drie zendingen met drie verschillende schepen. Namens Damco geeft Eastern
drie setjes cognossementen (‘bills of lading’, kortweg l/b) uit aan Seda, welke
vermelden dat aan boord van het betreffende schip respectievelijk zestien,
zestien en twaalf containers geladen (‘shipped’) zijn. Zoals afgesproken met de
koper Meister, kan Seda nu immers betaling van de koopprijs verkrijgen van de
door Meister ingeschakelde bank tegen inlevering van onder meer deze
cognossementen. Dit volgt uit het documentair krediet (‘Letter of Credit’, L/C) dat
de bank in opdracht van Meister heeft geopend ten gunste van Seda. Aldus
geschiedt. De bank stuurt de cognossementen door aan Meister. Vervolgens
geeft Meister opdracht aan Deventer, een in Rotterdam gevestigd
expeditiebedrijf, om aldaar de zendingen containers in ontvangst te nemen en
,naar Duitsland te laten vervoeren. Om aflevering van de containers met ladders
te verkrijgen, presenteert Deventer in eigen naam de van Meister ontvangen
cognossementen aan vervoerder Damco. Zo is de cirkel rond.
Het recht op aflevering van de containers is – na betaling door middel van het
documentair krediet – veiliggesteld door de afgifte van cognossementen. Deze
verschaffen de koper (of diens ontvangstexpediteur) het exclusieve recht op
aflevering van de containers op de plaats van de bestemming. De
cognossementen reizen dus als het ware via de bankroute naar de koper.
Zo heeft de verkoper zijn geld en de koper beschikt over de cognossementen,
waarmee hij als enige recht heeft op afgifte van de containers. Echter wat blijkt?
Bij aflevering van de eerste zending aan ontvangstexpediteur van koper Meister
worden in plaats van de toegezegde zestien slechtst negen containers met
ladders afgeleverd en de overige twee zendingen hebben niet eens
plaatsgevonden. Meister heeft dus geld betaald voor cognossementen die recht
geven op 35 containers, maar er zijn in Seoul uiteindelijk maar negen containers
verscheept. Later blijkt, heeft een werknemer van scheepsagent Eastern op
aandrang van verkoper Seda valse cognossementen opgemaakt. Wie is nu
aansprakelijk voor de schade? Seda (de uitlokker en medepleger van de fraude),
de bank (die de cognossementen niet zorgvuldig heeft gecontroleerd), de
frauderende werknemer van Eastern en Eastern op grond van
werkgeversaansprakelijkheid of vervoerder Damco (op wiens naam de
cognossementen zijn uitgegeven door Eastern)?
Gekozen wordt voor een vordering tegen Damco als vervoerder onder
cognossement. De HR besliste dat Damco, door haar agent Eastern namens haar
de cognossementen te laten afgeven, de aan Damco toe te rekenen schijn heeft
gewekt, ook in dit geval van fraude, dat de in de cognossementen vermelde
zaken inderdaad aan boord van het schip waren geladen. Niet alleen was Eastern
in het algemeen bevoegd tot afgifte van cognossementen op naam van Damco,
maar ook past toerekening van de fraude aan Damco in het wettelijke systeem
dat aan bescherming van derden die te goeder trouw rechten ten aanzien van
een cognossement hebben verworven, uit een oogpunt van billijkheid en met het
oog op de eisen van het handelsverkeer een aanzienlijk gewicht toekent.
Aldus onderstreept de HR de hoofdregel van het waardenpapierenrecht dat de
derde houder te goeder trouw (in dit geval de bank en Meister) mag afgaan op de
in de papier (cognossement) toegezegde prestatie (art. 8:414 lid 1 en art. 8:441
lid 1 BW), ook al zijn deze vals. Bovendien is afgifte van een vals cognossement
door agent Eastern een aan Damco op grond van art. 6:172 BW toe te rekenen
onrechtmatige daad.
1.5 Kenmerken van handelsverkeersrecht
(a)Beginsel van rechtszekerheid
Bij elke handelstransactie moet wantrouwen gecompenseerd worden door
rechtszekerheid. Handelsrecht is vaak gebaseerd op internationale verdragen,
zoals regels voor goederenvervoer met dwingendrechtelijke aansprakelijkheid en
beperkte aansprakelijkheid. Ook standaardisering en zelfregulering spelen een
rol, bijvoorbeeld via Incoterms (= gezaghebbende interpretatie aan veelgebruikte
handelsbedingen, ‘trade terms’, bij koop en verkoop van grondstoffen en
eindproducten) en de Uniform Customs and Practice for Documentary Credits
(UCP600) voor documentair krediet. Deze twee kunnen door verwijzing deel
uitmaken van de overeenkomst.
,Internationaal aanvaarde regelingen bieden meer rechtszekerheid dan nationaal
recht dat naar zijn aard niet is toegesneden op internationale
rechtsverhoudingen.
(b)Het beginsel van vertrouwensbescherming
De houder van order- en toonderpapieren die niet geconfronteerd kunnen worden
met mogelijke verweren uit onderliggende rechtsverhouding in het kader
waarvan het papier is uitgegeven wordt beschermd. Rechtszekerheid en
vertrouwensbescherming gaan hand in hand. Het beginsel dat aan art. 6:146
BW (over de aansprakelijkheid van de vervoerder voor verlies of
beschadiging van goederen die hij tijdens het transport heeft overgenomen,
tenzij hij kan aantonen dat het verlies of de schade is ontstaan door
omstandigheden die buiten zijn controle lagen (zoals overmacht). Het artikel legt
de voorwaarden vast voor de aansprakelijkheid van de vervoerder in gevallen
van verlies of schade aan goederen tijdens het vervoer.) ten grondslag ligt is
rechtstreeks ontleend aan het handelsrecht (vlg. art. 116 en 199 WvK; art.
8:441 lid 2 BW).
(c) Vlot handelsverkeer
De goederenstroom dient snel en zonder juridische obstakels te kunnen
plaatsvinden. Hiervoor zijn instrumenten ontwikkeld, zoals het eerder genoemde
order- en toonderpapieren die het overdragen van vorderingen aan derden
vergemakkelijken. Hier is het arrest Damco/Meister een goed voorbeeld bij.
(d)Drie- en meerpartijenverhoudingen
De verhandelbaarheid van goederen neemt toe naarmate de derde en
opvolgende verkrijgers van handelsdocumenten beter beschermd worden. Maar
ook andere aspecten spelen hierbij een rol. Bijvoorbeeld, kan derde profiteren
van de overeenkomst van een ander, moet derde die respecteren, hoe zit het
met schadevergoeding? Etc.
(e)Internationale dimensie
Voorgekomen uit plaatselijke gewoonten en gebruiken, staat het handelsrecht
steeds bloot aan de in de praktijk bestaande behoefte aan internationale
uniformiteit. Eenvormige verdragen spelen daarbij een belangrijke rol, de rol en
betekenis van het nationale recht is bescheiden. Een goed voorbeeld hiervan is
Boek 8, dit lijkt nationaal recht, maar het is een kopie van internationale
verdragen.
, Hoofdstuk 2
2.2 Koop – consumentenkoop – internationale koop
De koop is een tweezijdige overeenkomst. Art. 7:1 BW: de overeenkomst
waarbij de een (de verkoper) zich verbindt een zaak te geven en de ander (de
koper) om daarvoor een prijs in geld te betalen. Met ‘zaak’ wordt bedoeld een
voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object (art. 3:2 BW), waaronder
zowel roerende als onroerende zaken kunnen worden begrepen. Toch kan een
koop ook vermogensrechten betreffen (art. 7:47 BW), hoewel deze naar hun
aard onlichamelijk zijn (art. 3:6 BW).
De term ‘geven’ omvat blijkens art. 7:9 BW de verlichting van de verkoper om
de verkochte zaak in eigendom over te dragen en af te leveren aan de koper. De
aflevering is eveneens van belang omdat de verkochte zaak op het moment van
aflevering in overeenstemming dient te zijn met de koopovereenkomst (art.
7:17 BW) en vanaf dat moment voor risico is van de koper (art. 7:10 BW).
De koper dient als tegenprestatie een prijs in geld te betalen, hiermee
onderscheidt de koopovereenkomst zich van de overeenkomst van ruil, waarbij
partijen zich verbinden elkaar over en weer een zaak in de plaats van een andere
te geven (art. 7:49 BW). Het ontbreken van een overeengekomen koopprijs tast
de geldigheid van de koopovereenkomst echter niet aan (art. 7:4 BW).
Er is verder onderscheid gemaakt voor de consumentenkoop (‘business-to-
consumer’ of ‘B2C’). Hiervan is sprake bij de koop van een roerende zaak,
gesloten tussen een professionele verkoper en een koper, natuurlijke persoon,
die handelt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit (art. 7:5
BW). Dit strekt ertoe om bescherming te bieden aan natuurlijke personen van
bedrijven, het consumentenrecht is derhalve van dwingend recht. Dit is anders
dan kooprecht waarbinnen het beginsel van contractsvrijheid leidend is.
Het BW maakt ook geen verschil of een koopovk. een internationaal karakter
heeft of niet. Dat onderscheid is wel van belang voor toepassing van het Weens
Koopverdrag 1980 (CISG) (Engeland is hier géén partij bij). Indien tussen
partijen gevestigd in verschillende staten en koopovereenkomst betreffende
roerende zaken worden gesloten kan het Weens Koopverdrag van toepassing
zijn. Beide partijen moeten wel in een verdragsstaat gevestigd zijn of bij gebreke
daarvan moet het recht van een verdragsstaat toepasselijk zijn op de
koopovereenkomst (art. 1 lid 1 sub a en b CISG).
Het toepasselijke recht op een internationale koopovereenkomst kan aan de
hand van de Europese Verordening 593/2008 inzake het recht dat van
toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) worden bepaald.
Het Romeinse recht maakte nog geen onderscheid tussen burgerlijk recht en
handelsrecht, pas in de middeleeuwen ontstonden er binnen de kring van
kooplieden handelsgebruiken en rechtsregels die op den duur ontwikkelden tot
het handelsrecht (‘bottom-up’ ontstaan). Handelsrecht werd gecodificeerd in het
Wetboek van Koophandel (WvK). Art. 1 WvK luidt dat ‘Het Burgerlijk Wetboek is,
voor zover daarvan bij dit Wetboek niet bijzonderlijk is afgeweken, ook op de in
dit Wetboek behandelde onderwerpen toepasselijk’ (lex specialis).
De juridische achterkant van de handel bestaat voornamelijk uit het sluiten van
een samenstel van internationale commerciële contracten. De koop en verkoop
van handelswaar zoals grondstoffen en eindproducten zijn dan de basis en
vervoer, betaling en verzekering vormen onmisbare onderdelen van de
internationale handelstransactie. Daarbij spelen ook derden een rol door als
vertegenwoordigers/tussenpersoon te bemiddelen. Tenslotte kunnen door een
internationale handelstransactie de intellectuele eigendomsrechten van derden
geschonden worden.
Aldus de te behandelen rechtsgebieden: de handelskoop, vertegenwoordiging,
opdracht, het waardepapierenrecht, het betalingsverkeer, het zee- en
vervoerrecht, het (transport)verzekeringsrecht en het intellectuele
eigendomsrecht.
Begrip: cognossement
Een cognossement is een document dat drie belangrijke functies vervult. Ten
eerste dient het als vervoersbewijs, waarbij het bevestigt dat de goederen aan
boord van een schip zijn geladen en onderweg zijn naar de bestemming.
Daarnaast fungeert het als een eigendomscertificaat, omdat het het recht
geeft aan de houder om de goederen op de bestemming af te halen. Ten derde is
het een contract van vervoer, waarin de voorwaarden voor het transport van
de goederen tussen de afzender en vervoerder zijn vastgelegd.
In de internationale handel is het cognossement cruciaal, omdat het eigendom
van de goederen vertegenwoordigt en vaak vereist is voor de aflevering of
betaling van de goederen, bijvoorbeeld bij een documentair krediet (Letter of
Credit), waarbij betaling alleen plaatsvindt als de juiste documenten, zoals het
cognossement, worden ingediend.
Damco/Meister arrest
De Duitse onderneming Meister koopt aluminium ladders van Seda in Seoul. Als
verkoper dient Seda het vervoer van Zuid-Korea naar Rotterdam te regelen. Dit is
zo afgesproken in de koopovereenkomst en de vervoerskosten zijn inbegrepen in
de koopprijs. Seda boekt via Eastern, de lokale scheepsagent van vervoerder
Damco, het zeevervoer van de ladders geladen in containers en te verschepen in
drie zendingen met drie verschillende schepen. Namens Damco geeft Eastern
drie setjes cognossementen (‘bills of lading’, kortweg l/b) uit aan Seda, welke
vermelden dat aan boord van het betreffende schip respectievelijk zestien,
zestien en twaalf containers geladen (‘shipped’) zijn. Zoals afgesproken met de
koper Meister, kan Seda nu immers betaling van de koopprijs verkrijgen van de
door Meister ingeschakelde bank tegen inlevering van onder meer deze
cognossementen. Dit volgt uit het documentair krediet (‘Letter of Credit’, L/C) dat
de bank in opdracht van Meister heeft geopend ten gunste van Seda. Aldus
geschiedt. De bank stuurt de cognossementen door aan Meister. Vervolgens
geeft Meister opdracht aan Deventer, een in Rotterdam gevestigd
expeditiebedrijf, om aldaar de zendingen containers in ontvangst te nemen en
,naar Duitsland te laten vervoeren. Om aflevering van de containers met ladders
te verkrijgen, presenteert Deventer in eigen naam de van Meister ontvangen
cognossementen aan vervoerder Damco. Zo is de cirkel rond.
Het recht op aflevering van de containers is – na betaling door middel van het
documentair krediet – veiliggesteld door de afgifte van cognossementen. Deze
verschaffen de koper (of diens ontvangstexpediteur) het exclusieve recht op
aflevering van de containers op de plaats van de bestemming. De
cognossementen reizen dus als het ware via de bankroute naar de koper.
Zo heeft de verkoper zijn geld en de koper beschikt over de cognossementen,
waarmee hij als enige recht heeft op afgifte van de containers. Echter wat blijkt?
Bij aflevering van de eerste zending aan ontvangstexpediteur van koper Meister
worden in plaats van de toegezegde zestien slechtst negen containers met
ladders afgeleverd en de overige twee zendingen hebben niet eens
plaatsgevonden. Meister heeft dus geld betaald voor cognossementen die recht
geven op 35 containers, maar er zijn in Seoul uiteindelijk maar negen containers
verscheept. Later blijkt, heeft een werknemer van scheepsagent Eastern op
aandrang van verkoper Seda valse cognossementen opgemaakt. Wie is nu
aansprakelijk voor de schade? Seda (de uitlokker en medepleger van de fraude),
de bank (die de cognossementen niet zorgvuldig heeft gecontroleerd), de
frauderende werknemer van Eastern en Eastern op grond van
werkgeversaansprakelijkheid of vervoerder Damco (op wiens naam de
cognossementen zijn uitgegeven door Eastern)?
Gekozen wordt voor een vordering tegen Damco als vervoerder onder
cognossement. De HR besliste dat Damco, door haar agent Eastern namens haar
de cognossementen te laten afgeven, de aan Damco toe te rekenen schijn heeft
gewekt, ook in dit geval van fraude, dat de in de cognossementen vermelde
zaken inderdaad aan boord van het schip waren geladen. Niet alleen was Eastern
in het algemeen bevoegd tot afgifte van cognossementen op naam van Damco,
maar ook past toerekening van de fraude aan Damco in het wettelijke systeem
dat aan bescherming van derden die te goeder trouw rechten ten aanzien van
een cognossement hebben verworven, uit een oogpunt van billijkheid en met het
oog op de eisen van het handelsverkeer een aanzienlijk gewicht toekent.
Aldus onderstreept de HR de hoofdregel van het waardenpapierenrecht dat de
derde houder te goeder trouw (in dit geval de bank en Meister) mag afgaan op de
in de papier (cognossement) toegezegde prestatie (art. 8:414 lid 1 en art. 8:441
lid 1 BW), ook al zijn deze vals. Bovendien is afgifte van een vals cognossement
door agent Eastern een aan Damco op grond van art. 6:172 BW toe te rekenen
onrechtmatige daad.
1.5 Kenmerken van handelsverkeersrecht
(a)Beginsel van rechtszekerheid
Bij elke handelstransactie moet wantrouwen gecompenseerd worden door
rechtszekerheid. Handelsrecht is vaak gebaseerd op internationale verdragen,
zoals regels voor goederenvervoer met dwingendrechtelijke aansprakelijkheid en
beperkte aansprakelijkheid. Ook standaardisering en zelfregulering spelen een
rol, bijvoorbeeld via Incoterms (= gezaghebbende interpretatie aan veelgebruikte
handelsbedingen, ‘trade terms’, bij koop en verkoop van grondstoffen en
eindproducten) en de Uniform Customs and Practice for Documentary Credits
(UCP600) voor documentair krediet. Deze twee kunnen door verwijzing deel
uitmaken van de overeenkomst.
,Internationaal aanvaarde regelingen bieden meer rechtszekerheid dan nationaal
recht dat naar zijn aard niet is toegesneden op internationale
rechtsverhoudingen.
(b)Het beginsel van vertrouwensbescherming
De houder van order- en toonderpapieren die niet geconfronteerd kunnen worden
met mogelijke verweren uit onderliggende rechtsverhouding in het kader
waarvan het papier is uitgegeven wordt beschermd. Rechtszekerheid en
vertrouwensbescherming gaan hand in hand. Het beginsel dat aan art. 6:146
BW (over de aansprakelijkheid van de vervoerder voor verlies of
beschadiging van goederen die hij tijdens het transport heeft overgenomen,
tenzij hij kan aantonen dat het verlies of de schade is ontstaan door
omstandigheden die buiten zijn controle lagen (zoals overmacht). Het artikel legt
de voorwaarden vast voor de aansprakelijkheid van de vervoerder in gevallen
van verlies of schade aan goederen tijdens het vervoer.) ten grondslag ligt is
rechtstreeks ontleend aan het handelsrecht (vlg. art. 116 en 199 WvK; art.
8:441 lid 2 BW).
(c) Vlot handelsverkeer
De goederenstroom dient snel en zonder juridische obstakels te kunnen
plaatsvinden. Hiervoor zijn instrumenten ontwikkeld, zoals het eerder genoemde
order- en toonderpapieren die het overdragen van vorderingen aan derden
vergemakkelijken. Hier is het arrest Damco/Meister een goed voorbeeld bij.
(d)Drie- en meerpartijenverhoudingen
De verhandelbaarheid van goederen neemt toe naarmate de derde en
opvolgende verkrijgers van handelsdocumenten beter beschermd worden. Maar
ook andere aspecten spelen hierbij een rol. Bijvoorbeeld, kan derde profiteren
van de overeenkomst van een ander, moet derde die respecteren, hoe zit het
met schadevergoeding? Etc.
(e)Internationale dimensie
Voorgekomen uit plaatselijke gewoonten en gebruiken, staat het handelsrecht
steeds bloot aan de in de praktijk bestaande behoefte aan internationale
uniformiteit. Eenvormige verdragen spelen daarbij een belangrijke rol, de rol en
betekenis van het nationale recht is bescheiden. Een goed voorbeeld hiervan is
Boek 8, dit lijkt nationaal recht, maar het is een kopie van internationale
verdragen.
, Hoofdstuk 2
2.2 Koop – consumentenkoop – internationale koop
De koop is een tweezijdige overeenkomst. Art. 7:1 BW: de overeenkomst
waarbij de een (de verkoper) zich verbindt een zaak te geven en de ander (de
koper) om daarvoor een prijs in geld te betalen. Met ‘zaak’ wordt bedoeld een
voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object (art. 3:2 BW), waaronder
zowel roerende als onroerende zaken kunnen worden begrepen. Toch kan een
koop ook vermogensrechten betreffen (art. 7:47 BW), hoewel deze naar hun
aard onlichamelijk zijn (art. 3:6 BW).
De term ‘geven’ omvat blijkens art. 7:9 BW de verlichting van de verkoper om
de verkochte zaak in eigendom over te dragen en af te leveren aan de koper. De
aflevering is eveneens van belang omdat de verkochte zaak op het moment van
aflevering in overeenstemming dient te zijn met de koopovereenkomst (art.
7:17 BW) en vanaf dat moment voor risico is van de koper (art. 7:10 BW).
De koper dient als tegenprestatie een prijs in geld te betalen, hiermee
onderscheidt de koopovereenkomst zich van de overeenkomst van ruil, waarbij
partijen zich verbinden elkaar over en weer een zaak in de plaats van een andere
te geven (art. 7:49 BW). Het ontbreken van een overeengekomen koopprijs tast
de geldigheid van de koopovereenkomst echter niet aan (art. 7:4 BW).
Er is verder onderscheid gemaakt voor de consumentenkoop (‘business-to-
consumer’ of ‘B2C’). Hiervan is sprake bij de koop van een roerende zaak,
gesloten tussen een professionele verkoper en een koper, natuurlijke persoon,
die handelt voor doeleinden buiten zijn bedrijfs- of beroepsactiviteit (art. 7:5
BW). Dit strekt ertoe om bescherming te bieden aan natuurlijke personen van
bedrijven, het consumentenrecht is derhalve van dwingend recht. Dit is anders
dan kooprecht waarbinnen het beginsel van contractsvrijheid leidend is.
Het BW maakt ook geen verschil of een koopovk. een internationaal karakter
heeft of niet. Dat onderscheid is wel van belang voor toepassing van het Weens
Koopverdrag 1980 (CISG) (Engeland is hier géén partij bij). Indien tussen
partijen gevestigd in verschillende staten en koopovereenkomst betreffende
roerende zaken worden gesloten kan het Weens Koopverdrag van toepassing
zijn. Beide partijen moeten wel in een verdragsstaat gevestigd zijn of bij gebreke
daarvan moet het recht van een verdragsstaat toepasselijk zijn op de
koopovereenkomst (art. 1 lid 1 sub a en b CISG).
Het toepasselijke recht op een internationale koopovereenkomst kan aan de
hand van de Europese Verordening 593/2008 inzake het recht dat van
toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) worden bepaald.
