Hoofdstuk 2 – Karl Marx
Denkers voor Marx
o Hobbes → mensen zijn hebberig
o Locke → heeft een positief mensen beeld → het rationeel
eigenbelang (= het nastreven van het eigenbelang, hierbij rekening
houdend met de rechten en belangen van anderen) dit heeft een
positieve werken op zowel individu als samenleving.
Adam Smith
Was een econoom hij richtte zich op het vergroten van de welvaart. Dit
zou gebeuren als we gebruik maakten van een vrije markt (= iedereen
mag produceren wat hij wil, en hiervoor vragen wat hij wil).
Ongelijkheid
Marx legt de nadruk op de grote ongelijkheid in het kapitalisme. Er is een
grote ongelijkheid tussen de Bourgeois (= kapitaal bezitters) en het
proletariaat (= arme arbeiders). Hierbij kijkt hij ook naar de wet van
kapitalistische accumulatie (= rijken worden rijker, armen worden armer).
Er zij volgens hem ongelijkheid tussen de volgende groepen:
o Kapitaalbezitters en arbeider
o Rijkste 10% en armste 10%
o Verschillende groepen samenleving (vb. man vs. vrouw, met vs.
zonder migratie achtergrond)
De ongelijkheid kun je terug zien op de volgende vlakken :
o Inkomen
o Vermogen
o Toegang tot voorzieningen (vb. onderwijs en zorg)
Marx en Engels voorspellen dat door de grote ongelijkheid de onvrede zal
toenemen en dat mensen verandering willen. Dit zal leiden tot de
overgang van het kapitalisme naar het communisme. Dit gebeurd echter
niet.
Waarom gebeurd dit niet?
o De rol van scholing → steeds meer mensen gingen naar school wat
nodig was door de uitbreiding van de ingewikkelde processen. Op
deze arbeiders kun je minder dwang uitoefenen en deze zijn
moeilijker te vervangen.
o Groeiende middenklasse → scheiding tussen arm en rijk. Mensen
zitten niet meer standaard vast in de klasse waarin zij geboren zijn.
o Stemrecht → de arbeiders klasse krijgt ook inspraak.
o Vakbonden en politieke partijen → verbeteren de positie van
arbeiders. De lonen stegen.
, o Bestaansminimum → regelingen die de overheid heeft ingevoerd om
de ergste armoede te voorkomen. Vb. minimumloon,
werkloosheiduitkering.
Marx is niet tegen werken maar wel tegen het systeem
Volgens Marx is er een hoop mis in het kapitalistische systeem. Zo is er
commodificatie van werk (= arbeid wordt gezien als handelswaar niet als
activiteit). Kapitaal bezitters betalen arbeiders een loon voor inspanning
en tijd dit is de ruilwaarde, maar hun gebruik- waarde (= waarde die
arbeider produceert) is veel hoger. Dit staat dus niet in verhouding. Vb.
arbeider krijgt 50 voor een stoel die hij produceert die voor 200 wordt
verkocht.
Ook leidt het systeem van nu veel meer tot vervreemding van productie
(= het geen persoonlijke verbinding meer hebben met wat je produceert).
Specialiseren helpt mee aan dit verschijnsel doordat de mens zich dan
gaat focussen op een klein deel van het productie proces en dus niet meer
met het eindproduct. Dit leidt tot vervreemding van de menselijke essentie
(= creativiteit) hierdoor raken mensen vervreemd van elkaar. Met als
resultaat dat mensen alleen nog maar leven om te werken.
Historisch materialisme
Dit is de theorie die Marx heeft ontwikkeld. De theorie beschrijft hoe de
samenleving verandert door de tijd een gebaseerd op materiele
omstandigheden. Vb. vroeger werkte iedereen op het land. In deze
verhouding werkte alle boeren op het land en bezitten de adel dit land.
Later worden er machines uitgevonden hierdoor gaat de samenleving van
een agrarische naar een industriële samenleving.
Vals bewustzijn
Doordat mensen zo erg in het kapitalistisch systeem zitten zien zij de
slechte punten van het systeem niet meer. Zo voelen werknemers zich
“vrij” maar zijn zij dit volgens Marx niet. Ze zijn dan geen bezit van iemand
maar de kunnen niet uit het kapitalistische systeem en zitten dus toch
vast. Vals bewustzijn is dus dat mensen zich niet bewust zijn van de
slechte omstandigheden waarin zij zich verkeren. Religie ziet Marx ook als
afleiding van arbeiders van slechte omstandigheden.
Ideologieën
Ideologieën zijn algemenen ideeën die voortkomen uit hoe we denken over
alledaagse dingen. Volgens Marx werken we om te consumeren en dingen
te kopen die we willen. Hierbij is fetisjisme van waren ontstaan (= het
constant willen van nieuwe spullen en hiernaar verlangen).
, Key words hoofdstuk Marx
Ongelijkheid, historisch materialisme, commodificatie van werk, vals
bewustzijn, vervreemding, ruilwaarde, gebruik-waarde, Bourgeois,
proletariaat, de wet van kapitalistische accumulatie, vrije markt
Hoofdstuk 3 – Émile Dirkheim
Denkers voor Émile
o Hobbes → een staat kan zorgen voor vrede
o Locke → wetgevende en rechtsprekende macht scheiden zorgt voor
minder geweld tussen staat en burgers.
o Montesquie → trias politica (uitvoerende, rechtelijke en wetgevende
macht)
Onderzoek Émile
Émile onderzoekt het structureel functionalisme. Dit is een theorie waar
wordt gekeken naar hoe mensen samenleven en hoe de verbanden en
regels standhouden. Zijn onderzoek begint bij het bestuderen van sociale
feiten (overtuigingen, neigingen en praktijken. Volgens hem moet alles wat
gebruikt wordt voor onderzoek meetbaar zijn. Zijn theorie is gebaseerd op
feiten. Vb. hij stelt dat misdaad normaal is, omdat de samenleving nooit
volledig zonder zal bestaan.
Groepen
De samenleving bestaat volgens Dirkheim uit groepen. Binnen groepen
gelden normen en waarden:
o Geschreven: wetten en regels
o Ongeschreven: sociale normen of tradities
Er zijn verschillen de soorten categorieën waardoor mensen behoren tot
“groepen”:
o Categorie van mensen (vb. man of vrouw)
o Directe relaties (vb. familie of vrienden)
o Vereniging of organisaties waarvan mensen lid zijn
Sociale feiten
Dit zijn regels en structuren die bepalen in de samenleving wat kan en
mag. Ze bieden kansen zoals de toegang tot onderwijs, maar ook
beperkingen zoals het betalen van belasting.
Cohesie
Mensen bezitten moraliteit dit is alles waardoor mensen rekening moeten
houden met andere. Dit komt door de noren en waarden die we hebben.
Hierdoor is cohesie mogelijk. Dit is samenhang en verbondenheid binnen
een groep.
Denkers voor Marx
o Hobbes → mensen zijn hebberig
o Locke → heeft een positief mensen beeld → het rationeel
eigenbelang (= het nastreven van het eigenbelang, hierbij rekening
houdend met de rechten en belangen van anderen) dit heeft een
positieve werken op zowel individu als samenleving.
Adam Smith
Was een econoom hij richtte zich op het vergroten van de welvaart. Dit
zou gebeuren als we gebruik maakten van een vrije markt (= iedereen
mag produceren wat hij wil, en hiervoor vragen wat hij wil).
Ongelijkheid
Marx legt de nadruk op de grote ongelijkheid in het kapitalisme. Er is een
grote ongelijkheid tussen de Bourgeois (= kapitaal bezitters) en het
proletariaat (= arme arbeiders). Hierbij kijkt hij ook naar de wet van
kapitalistische accumulatie (= rijken worden rijker, armen worden armer).
Er zij volgens hem ongelijkheid tussen de volgende groepen:
o Kapitaalbezitters en arbeider
o Rijkste 10% en armste 10%
o Verschillende groepen samenleving (vb. man vs. vrouw, met vs.
zonder migratie achtergrond)
De ongelijkheid kun je terug zien op de volgende vlakken :
o Inkomen
o Vermogen
o Toegang tot voorzieningen (vb. onderwijs en zorg)
Marx en Engels voorspellen dat door de grote ongelijkheid de onvrede zal
toenemen en dat mensen verandering willen. Dit zal leiden tot de
overgang van het kapitalisme naar het communisme. Dit gebeurd echter
niet.
Waarom gebeurd dit niet?
o De rol van scholing → steeds meer mensen gingen naar school wat
nodig was door de uitbreiding van de ingewikkelde processen. Op
deze arbeiders kun je minder dwang uitoefenen en deze zijn
moeilijker te vervangen.
o Groeiende middenklasse → scheiding tussen arm en rijk. Mensen
zitten niet meer standaard vast in de klasse waarin zij geboren zijn.
o Stemrecht → de arbeiders klasse krijgt ook inspraak.
o Vakbonden en politieke partijen → verbeteren de positie van
arbeiders. De lonen stegen.
, o Bestaansminimum → regelingen die de overheid heeft ingevoerd om
de ergste armoede te voorkomen. Vb. minimumloon,
werkloosheiduitkering.
Marx is niet tegen werken maar wel tegen het systeem
Volgens Marx is er een hoop mis in het kapitalistische systeem. Zo is er
commodificatie van werk (= arbeid wordt gezien als handelswaar niet als
activiteit). Kapitaal bezitters betalen arbeiders een loon voor inspanning
en tijd dit is de ruilwaarde, maar hun gebruik- waarde (= waarde die
arbeider produceert) is veel hoger. Dit staat dus niet in verhouding. Vb.
arbeider krijgt 50 voor een stoel die hij produceert die voor 200 wordt
verkocht.
Ook leidt het systeem van nu veel meer tot vervreemding van productie
(= het geen persoonlijke verbinding meer hebben met wat je produceert).
Specialiseren helpt mee aan dit verschijnsel doordat de mens zich dan
gaat focussen op een klein deel van het productie proces en dus niet meer
met het eindproduct. Dit leidt tot vervreemding van de menselijke essentie
(= creativiteit) hierdoor raken mensen vervreemd van elkaar. Met als
resultaat dat mensen alleen nog maar leven om te werken.
Historisch materialisme
Dit is de theorie die Marx heeft ontwikkeld. De theorie beschrijft hoe de
samenleving verandert door de tijd een gebaseerd op materiele
omstandigheden. Vb. vroeger werkte iedereen op het land. In deze
verhouding werkte alle boeren op het land en bezitten de adel dit land.
Later worden er machines uitgevonden hierdoor gaat de samenleving van
een agrarische naar een industriële samenleving.
Vals bewustzijn
Doordat mensen zo erg in het kapitalistisch systeem zitten zien zij de
slechte punten van het systeem niet meer. Zo voelen werknemers zich
“vrij” maar zijn zij dit volgens Marx niet. Ze zijn dan geen bezit van iemand
maar de kunnen niet uit het kapitalistische systeem en zitten dus toch
vast. Vals bewustzijn is dus dat mensen zich niet bewust zijn van de
slechte omstandigheden waarin zij zich verkeren. Religie ziet Marx ook als
afleiding van arbeiders van slechte omstandigheden.
Ideologieën
Ideologieën zijn algemenen ideeën die voortkomen uit hoe we denken over
alledaagse dingen. Volgens Marx werken we om te consumeren en dingen
te kopen die we willen. Hierbij is fetisjisme van waren ontstaan (= het
constant willen van nieuwe spullen en hiernaar verlangen).
, Key words hoofdstuk Marx
Ongelijkheid, historisch materialisme, commodificatie van werk, vals
bewustzijn, vervreemding, ruilwaarde, gebruik-waarde, Bourgeois,
proletariaat, de wet van kapitalistische accumulatie, vrije markt
Hoofdstuk 3 – Émile Dirkheim
Denkers voor Émile
o Hobbes → een staat kan zorgen voor vrede
o Locke → wetgevende en rechtsprekende macht scheiden zorgt voor
minder geweld tussen staat en burgers.
o Montesquie → trias politica (uitvoerende, rechtelijke en wetgevende
macht)
Onderzoek Émile
Émile onderzoekt het structureel functionalisme. Dit is een theorie waar
wordt gekeken naar hoe mensen samenleven en hoe de verbanden en
regels standhouden. Zijn onderzoek begint bij het bestuderen van sociale
feiten (overtuigingen, neigingen en praktijken. Volgens hem moet alles wat
gebruikt wordt voor onderzoek meetbaar zijn. Zijn theorie is gebaseerd op
feiten. Vb. hij stelt dat misdaad normaal is, omdat de samenleving nooit
volledig zonder zal bestaan.
Groepen
De samenleving bestaat volgens Dirkheim uit groepen. Binnen groepen
gelden normen en waarden:
o Geschreven: wetten en regels
o Ongeschreven: sociale normen of tradities
Er zijn verschillen de soorten categorieën waardoor mensen behoren tot
“groepen”:
o Categorie van mensen (vb. man of vrouw)
o Directe relaties (vb. familie of vrienden)
o Vereniging of organisaties waarvan mensen lid zijn
Sociale feiten
Dit zijn regels en structuren die bepalen in de samenleving wat kan en
mag. Ze bieden kansen zoals de toegang tot onderwijs, maar ook
beperkingen zoals het betalen van belasting.
Cohesie
Mensen bezitten moraliteit dit is alles waardoor mensen rekening moeten
houden met andere. Dit komt door de noren en waarden die we hebben.
Hierdoor is cohesie mogelijk. Dit is samenhang en verbondenheid binnen
een groep.
