Duits samenvatting literatuur (teksten)
Sturm und Drang und Klassik (1765 – 1805)
Die Leiden des jungen Werther – Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832)
Johann Wolfgang von Goethe publiceerde naast gedichten ook natuurwetenschappelijke werken.
Later wendt hij zich tot de idealen van de oudheid en werd een belangrijke vertegenwoordiger van het
Weimar-classicisme.
In de stukken uit "Die Leiden des jungen Werther" van Goethe vertelt Werther over zijn gevoelens op 10
mei en 18 augustus.
Op 10 mei geniet Werther van de natuur en voelt hij zich gelukkig, maar op 18 augustus verandert zijn
stemming. Hij denkt na over het menselijk geluk en lijden en voelt angst door de kracht van de natuur die
alles lijkt te vernietigen.
Werther voelt zich overweldigd door de dualiteit van creatie en vernietiging in de natuur, wat zijn
gemoedstoestand somber maakt.
Der Handschuh – Friedrich Schiller (1750 – 1805)
Friedrich Schiller moest op 13-jarige leeftijd naar de militaire academie.
Zijn eerste toneelstuk ‘Die Räuber’ gaat over vrijheid en recht en protesten tegen de onderdrukking van de
absolutistische vorsten.
Hij moet 14 dagen de gevangenis in.
"Der Handschuh" is een gedicht geschreven door Friedrich Schiller.
Het verhaal gaat over een hertogin die haar handschoen laat vallen tijdens een riddertoernooi. Een jonge
ridder, zonder aarzeling voor gevaar, raapt de handschoen op om haar te imponeren.
Het gedicht behandelt thema's zoals moed, eer en de grillige aard van liefde. Het laat zien hoe de ridder
zijn dapperheid toont door het aannemen van de uitdaging, zelfs als het gevaarlijk is.
Erlkönig – Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832)
"Erlkönig" is een gedicht geschreven door Johann Wolfgang von Goethe.
Het vertelt het verhaal van een vader die te paard door het bos reist met zijn zieke kind. Het kind ziet de
Erlkönig, een bovennatuurlijk wezen dat hem probeert te lokken. Ondanks de geruststellende woorden van
de vader, sterft het kind uiteindelijk als ze hun bestemming bereiken.
Het gedicht behandelt thema's zoals de dood, het bovennatuurlijke en de kwetsbaarheid van het leven.
Romantik (1795 – 1835)
Heinrich von Ofterdingen – Novalis (1772 – 1801)
Novalis (Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg) verloofde zich met de 13-jarige Sophie, die
slechts twee jaar later stief.
Novalis kwam nooit over de dood van Sophie heen.
Zijn werk is mysterieus, mystiek en vaak duister.
Op 29-jarige leeftijd sterft Novalis in de hoop zijn geliefde Sophie weer te ontmoeten.
In dit stuk van "Heinrich von Ofterdingen" van Novalis, ligt Heinrich in bed terwijl zijn ouders slapen. Hij
denkt na over vreemde verhalen en zijn sterke verlangen naar de blauwe bloem.
In zijn droom beleeft Heinrich fantastische avonturen en ziet hij een betoverende bloem bij een bron. De
bloem verandert in het gezicht van een teder wezen.
Zijn droom wordt verstoord door zijn moeder die hem goedemorgen wenst. Het fragment laat zien hoe
Heinrich betrokken is bij een wereld van verlangens en dromen.
Mondnacht – Joseph von Eichendorff (1788 – 1857)
Joseph von Eichendorff was als kind geïnteresseerd in literatuur.
Zijn gedichten zijn vele malen op muziek gezet.
In het gedicht "Mondnacht" van Joseph von Eichendorff beschrijft de dichter een mooie nacht.
De hemel lijkt de aarde te kussen, en overal zijn bloesems. De wind waait zachtjes door de velden en
bossen. De nacht is helder met sterren.
De dichter voelt zich verbonden met de natuur, en zijn ziel zweeft vrij en vliegt door stille landen, alsof het
naar huis gaat.
Junges Deutschland, Biedermeier und der Poetische Realismus (1815 – 1890)
Die schlesischen Weber – Heinrich Heine (1797 – 1856)
1
, Heinrich Heine wordt bewonderd als journalist, essayist en satiricus.
Heine kan het in Duitsland niet langer uithouden vanwege de strenge censuur en vlucht naar Parijs omdat
in Frankrijk het recht op vrijheid bestaat.
Heine had een joodse vader, hierdoor werden zijn werken in de periode 1933 – 1945 officieel verboden.
Omdat de Nazi’s het populaire gedicht en lied ‘Die Lorelei’ nauwelijks uit de liedbundels konden
verwijderen, werden gedurende deze tijd de woorden ‘Dichter: unbekannt’ onder de tekst geschreven.
In het gedicht "Die Schlesischen Weber" beschrijft Heinrich Heine het zware leven van wevers in Silezië.
Ze weven constant aan de lijkwade van Duitsland en vloeken over God die niet helpt, de rijke koning die
hen uitbuit, en het valse vaderland dat alleen maar ellende brengt.
Ondanks hun harde werk blijft het land in een neerwaartse spiraal van lijden en vloeken.
Jahrhundertwende (1880 – 1910)
Die Weber – Gerhart Hauptmann (1862 – 1946)
Gerhart Hauptmann is de belangrijkste naturalistische auteur van Duitsland.
In zijn werken wordt voortdurend duidelijk dat de hoofdpersonen een product zijn van zijn erfelijkheid en
omgeving.
In het drama "Die Weber" van Gerhart Hauptmann gaat het over een gemeenschap van wevers in Silezië.
In de eerste scène staan de wevers in de rij om hun stof aan meneer Dreißiger, de fabrikant, te verkopen.
Een jongen uit de rij valt flauw, en de wevers maken zich zorgen.
Dreißiger komt erbij en ontdekt dat de jongen Gustav heet en uit Kaschbach komt. Hij is erg zwak en lijdt
honger. Dreißiger besluit de jongen mee te nemen, maar sommige wevers vinden dat niet goed. Ze
brengen Gustav naar Dreißiger's huis om te rusten en te eten.
De première van Die Weber op het open podium in Berlijn werd eerst verboden, de politiechef dacht dat
het tot grote demonstraties zou leiden.
Toch wordt het stuk opgevoerd, en de meeste mensen zijn heel enthousiast erover.
Der Panther – Rainer Maria Rilke (1875 – 1926)
Rainer Maria Rilke is een van de belangrijkste dichters in de Duitse taal.
In Parijs werkte hij voor de beroemde beeldhouwer Rodin, wie hem veel over kunst leert.
Hij wil zijn lezers laten zien dat er een andere manier is om naar de werkelijkheid te kijken.
In het gedicht "Der Panther" van Rainer Maria Rilke beschrijft de dichter een vermoeide panter in
gevangenschap.
De panter kijkt door tralies alsof er duizenden zijn zonder een echte wereld erachter. Zijn soepele
bewegingen lijken op een dans rond een centraal punt, waar een grote wil verdoofd lijkt te staan.
Soms opent de pupil als een gordijn, laat een beeld binnen, gaat door het gespannen lichaam, en stopt
dan in het hart.
Het gedicht schildert het beeld van de panter als een gevangen wezen, waarbij momenten van bewustzijn
slechts korte onderbrekingen zijn in zijn gevangenschap.
Siddhartha – Hermann Hesse (1877 – 1962)
Hermann Hesse is bekend met de Indiase filosofie, aangezien zijn vader als missionaris in India heeft
gewoond.
In dit fragment uit "Siddhartha" van Hermann Hesse gaat Siddhartha op zoek naar wijsheid met zijn vriend
Govinda.
Ze bezoeken de wijze Boeddha, maar Siddhartha realiseert zich dat Boeddha's wijsheid hem niet verder
zal helpen in zijn zoektocht naar zichzelf. Hij verlaat Boeddha en Govinda, voelt dat zijn vorige leven
achter hem ligt en denkt diep na over zijn verlangen om de betekenis van het zelf te begrijpen.
Siddhartha beseft dat hij niet langer verlangt naar leraren en leringen; hij wilde het zelf begrijpen en
overwinnen, maar besefte dat hij zichzelf alleen kon bedriegen en voor zichzelf kon weglopen.
Terwijl hij nadenkt, stopt hij, kijkt om zich heen en ziet de wereld als iets prachtigs en mysterieus.
Siddhartha voelt een ontwaken en begint de wereld en zichzelf op een nieuwe manier te zien, niet als
illusies, maar als betekenisvolle en essentiële ervaringen.
Hij beseft dat hij eerder doof en saai was, maar nu is ontwaakt en herboren.
2
Sturm und Drang und Klassik (1765 – 1805)
Die Leiden des jungen Werther – Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832)
Johann Wolfgang von Goethe publiceerde naast gedichten ook natuurwetenschappelijke werken.
Later wendt hij zich tot de idealen van de oudheid en werd een belangrijke vertegenwoordiger van het
Weimar-classicisme.
In de stukken uit "Die Leiden des jungen Werther" van Goethe vertelt Werther over zijn gevoelens op 10
mei en 18 augustus.
Op 10 mei geniet Werther van de natuur en voelt hij zich gelukkig, maar op 18 augustus verandert zijn
stemming. Hij denkt na over het menselijk geluk en lijden en voelt angst door de kracht van de natuur die
alles lijkt te vernietigen.
Werther voelt zich overweldigd door de dualiteit van creatie en vernietiging in de natuur, wat zijn
gemoedstoestand somber maakt.
Der Handschuh – Friedrich Schiller (1750 – 1805)
Friedrich Schiller moest op 13-jarige leeftijd naar de militaire academie.
Zijn eerste toneelstuk ‘Die Räuber’ gaat over vrijheid en recht en protesten tegen de onderdrukking van de
absolutistische vorsten.
Hij moet 14 dagen de gevangenis in.
"Der Handschuh" is een gedicht geschreven door Friedrich Schiller.
Het verhaal gaat over een hertogin die haar handschoen laat vallen tijdens een riddertoernooi. Een jonge
ridder, zonder aarzeling voor gevaar, raapt de handschoen op om haar te imponeren.
Het gedicht behandelt thema's zoals moed, eer en de grillige aard van liefde. Het laat zien hoe de ridder
zijn dapperheid toont door het aannemen van de uitdaging, zelfs als het gevaarlijk is.
Erlkönig – Johann Wolfgang von Goethe (1749 – 1832)
"Erlkönig" is een gedicht geschreven door Johann Wolfgang von Goethe.
Het vertelt het verhaal van een vader die te paard door het bos reist met zijn zieke kind. Het kind ziet de
Erlkönig, een bovennatuurlijk wezen dat hem probeert te lokken. Ondanks de geruststellende woorden van
de vader, sterft het kind uiteindelijk als ze hun bestemming bereiken.
Het gedicht behandelt thema's zoals de dood, het bovennatuurlijke en de kwetsbaarheid van het leven.
Romantik (1795 – 1835)
Heinrich von Ofterdingen – Novalis (1772 – 1801)
Novalis (Georg Philipp Friedrich Freiherr von Hardenberg) verloofde zich met de 13-jarige Sophie, die
slechts twee jaar later stief.
Novalis kwam nooit over de dood van Sophie heen.
Zijn werk is mysterieus, mystiek en vaak duister.
Op 29-jarige leeftijd sterft Novalis in de hoop zijn geliefde Sophie weer te ontmoeten.
In dit stuk van "Heinrich von Ofterdingen" van Novalis, ligt Heinrich in bed terwijl zijn ouders slapen. Hij
denkt na over vreemde verhalen en zijn sterke verlangen naar de blauwe bloem.
In zijn droom beleeft Heinrich fantastische avonturen en ziet hij een betoverende bloem bij een bron. De
bloem verandert in het gezicht van een teder wezen.
Zijn droom wordt verstoord door zijn moeder die hem goedemorgen wenst. Het fragment laat zien hoe
Heinrich betrokken is bij een wereld van verlangens en dromen.
Mondnacht – Joseph von Eichendorff (1788 – 1857)
Joseph von Eichendorff was als kind geïnteresseerd in literatuur.
Zijn gedichten zijn vele malen op muziek gezet.
In het gedicht "Mondnacht" van Joseph von Eichendorff beschrijft de dichter een mooie nacht.
De hemel lijkt de aarde te kussen, en overal zijn bloesems. De wind waait zachtjes door de velden en
bossen. De nacht is helder met sterren.
De dichter voelt zich verbonden met de natuur, en zijn ziel zweeft vrij en vliegt door stille landen, alsof het
naar huis gaat.
Junges Deutschland, Biedermeier und der Poetische Realismus (1815 – 1890)
Die schlesischen Weber – Heinrich Heine (1797 – 1856)
1
, Heinrich Heine wordt bewonderd als journalist, essayist en satiricus.
Heine kan het in Duitsland niet langer uithouden vanwege de strenge censuur en vlucht naar Parijs omdat
in Frankrijk het recht op vrijheid bestaat.
Heine had een joodse vader, hierdoor werden zijn werken in de periode 1933 – 1945 officieel verboden.
Omdat de Nazi’s het populaire gedicht en lied ‘Die Lorelei’ nauwelijks uit de liedbundels konden
verwijderen, werden gedurende deze tijd de woorden ‘Dichter: unbekannt’ onder de tekst geschreven.
In het gedicht "Die Schlesischen Weber" beschrijft Heinrich Heine het zware leven van wevers in Silezië.
Ze weven constant aan de lijkwade van Duitsland en vloeken over God die niet helpt, de rijke koning die
hen uitbuit, en het valse vaderland dat alleen maar ellende brengt.
Ondanks hun harde werk blijft het land in een neerwaartse spiraal van lijden en vloeken.
Jahrhundertwende (1880 – 1910)
Die Weber – Gerhart Hauptmann (1862 – 1946)
Gerhart Hauptmann is de belangrijkste naturalistische auteur van Duitsland.
In zijn werken wordt voortdurend duidelijk dat de hoofdpersonen een product zijn van zijn erfelijkheid en
omgeving.
In het drama "Die Weber" van Gerhart Hauptmann gaat het over een gemeenschap van wevers in Silezië.
In de eerste scène staan de wevers in de rij om hun stof aan meneer Dreißiger, de fabrikant, te verkopen.
Een jongen uit de rij valt flauw, en de wevers maken zich zorgen.
Dreißiger komt erbij en ontdekt dat de jongen Gustav heet en uit Kaschbach komt. Hij is erg zwak en lijdt
honger. Dreißiger besluit de jongen mee te nemen, maar sommige wevers vinden dat niet goed. Ze
brengen Gustav naar Dreißiger's huis om te rusten en te eten.
De première van Die Weber op het open podium in Berlijn werd eerst verboden, de politiechef dacht dat
het tot grote demonstraties zou leiden.
Toch wordt het stuk opgevoerd, en de meeste mensen zijn heel enthousiast erover.
Der Panther – Rainer Maria Rilke (1875 – 1926)
Rainer Maria Rilke is een van de belangrijkste dichters in de Duitse taal.
In Parijs werkte hij voor de beroemde beeldhouwer Rodin, wie hem veel over kunst leert.
Hij wil zijn lezers laten zien dat er een andere manier is om naar de werkelijkheid te kijken.
In het gedicht "Der Panther" van Rainer Maria Rilke beschrijft de dichter een vermoeide panter in
gevangenschap.
De panter kijkt door tralies alsof er duizenden zijn zonder een echte wereld erachter. Zijn soepele
bewegingen lijken op een dans rond een centraal punt, waar een grote wil verdoofd lijkt te staan.
Soms opent de pupil als een gordijn, laat een beeld binnen, gaat door het gespannen lichaam, en stopt
dan in het hart.
Het gedicht schildert het beeld van de panter als een gevangen wezen, waarbij momenten van bewustzijn
slechts korte onderbrekingen zijn in zijn gevangenschap.
Siddhartha – Hermann Hesse (1877 – 1962)
Hermann Hesse is bekend met de Indiase filosofie, aangezien zijn vader als missionaris in India heeft
gewoond.
In dit fragment uit "Siddhartha" van Hermann Hesse gaat Siddhartha op zoek naar wijsheid met zijn vriend
Govinda.
Ze bezoeken de wijze Boeddha, maar Siddhartha realiseert zich dat Boeddha's wijsheid hem niet verder
zal helpen in zijn zoektocht naar zichzelf. Hij verlaat Boeddha en Govinda, voelt dat zijn vorige leven
achter hem ligt en denkt diep na over zijn verlangen om de betekenis van het zelf te begrijpen.
Siddhartha beseft dat hij niet langer verlangt naar leraren en leringen; hij wilde het zelf begrijpen en
overwinnen, maar besefte dat hij zichzelf alleen kon bedriegen en voor zichzelf kon weglopen.
Terwijl hij nadenkt, stopt hij, kijkt om zich heen en ziet de wereld als iets prachtigs en mysterieus.
Siddhartha voelt een ontwaken en begint de wereld en zichzelf op een nieuwe manier te zien, niet als
illusies, maar als betekenisvolle en essentiële ervaringen.
Hij beseft dat hij eerder doof en saai was, maar nu is ontwaakt en herboren.
2
