Werkgroepvragen:
Werkgroep 1 (week 2): Werkcollege Overheid en
aansprakelijkheid 9 april 2024
Exit tweetaktmotor en de maaltijdbezorgdienst is de pineut
Vieze brommers en snorfietsen, met knetterende uitlaten: de gemeente Middenstad heeft er genoeg
van. De stad gaat daarom snorfietsen en brommers die voor 2011 zijn gemaakt en een
tweetaktmotor hebben, verbieden. “Dat soort voertuigen zijn ontzettend irritant en smerig. Dat weet
iedereen die er wel eens achter heeft gestaan op het fietspad,” zegt wethouder Hans Vermeer
(mobiliteit en duurzaamheid). In Middenstad rijden 21.200 snorfietsen (maximaal 25 kilometer per
uur, geen helm) en 15.800 bromfietsen (maximaal 45, met helm, in de stad vaak verplicht op het
fietspad). Daarvan is 40 procent ouder dan 10 jaar en een kwart heeft nog een oude tweetaktmotor
waar benzine vermengd met smeerolie in gaat. ‘Als er een blauwe walm uitkomt, dan is het een
tweetaktmotor,’ verduidelijkt Vermeer. Het gaat hem niet alleen om vermindering van de uitstoot en
stank – oude brommertjes zijn vervuilender dan nieuwe – maar ook om het geknetter van de uitlaat.
Het college van burgemeester stelt bij besluit van 20 oktober 2019 een milieuzone voor de bebouwde
kom van de gehele gemeente in voor tweetakt brom- en snorfietsen die voor 1 januari 2011 op de
markt zijn toegelaten, met ingang van 1 januari 2020.
Dit is een verkeersbesluit op grond van artikel 15 jo. artikel 18, eerste lid, Wegenverkeerswet 1994.
Cecile Biermans is eigenaar van een florerende maaltijdbezorgdienst Praebere cibum de manu. Het
bedrijf is gespecialiseerd in de bezorging van warme maaltijden in stedelijke gebieden. Cecile
overwoog in de zomer van 2018 nog een vloot goedkoper tweedehands tweetaks brom- en
snotfietsen uit 2009 aan te schaffen. Het gerucht wilde echter dat bij de gemeente werd gestudeerd
op een maatregel waarmee gebruik van dergelijke brom- en snorfietsen als vervoermiddel in de
bebouwde zou worden verboden. Als dat zou doorgaan, zou aanschaf niet verstandig zijn. Zij vroeg in
juni 2018 schriftelijk aan de toenmalige wethouder mobiliteit en duurzaamheid, Jorien Molkenboer,
schriftelijk uitleg. Namens het college van burgemeester en wethouders werd bij brief geantwoord
dat geen plannen bestonden voor een dergelijke maatregel.
Gerustgesteld ging Cecile over tot de aanschaf van de genoemde tweetaks brommers en snorfietsen.
In oktober 2019 wordt de gevreesde maatregel door het college toch genomen. Cecile becijfert dat
het bedrijf aanzienlijke schade zal lijden. Het is februari 2024. Zij richt zich tot het college van
burgemeester en wethouders met verzoek om de schade te vergoeden. Dit wordt per ommegaande
post geweigerd waarbij het college van burgemeester slechts vermeldt dat het hier om schade gaat
die als een normale maatschappelijke ontwikkeling kan worden beschouwd waarmee zij rekening had
kunnen houden omdat zij in de lijn der verwachtingen lag.
Ter zake van vergoeding van als gevolg van het verkeersbesluit geleden schade is geen wettelijke
regeling getroffen of een beleidsregel vastgesteld en gepubliceerd. De advocaat van Biermans is niet
helemaal zeker over de te volgen procedure.
De advocaat van Biermans is niet helemaal zeker over de te volgen procedure.
1. Is het oude recht of titel 4.5 Awb van toepassing op de casus?
Het oude recht is van toepassing. Het schadeveroorzakende besluit is voor 2024 genomen en het
oude recht gold tot 2024.
Goede antwoord:
Art. 4 lid 1 Wns
,De bestuursrechter past de verjaringstermijn van 5 jaar uit BW analoog toe en dat is nog niet
verstreken.
Het oude recht is van toepassing. Artikel 4, eerste lid, Wns: “Op schade, veroorzaakt door een besluit
dat werd bekendgemaakt of een handeling die werd verricht voor het tijdstip waarop deze wet voor
dat besluit of die handeling in werking is getreden, blijft het recht zoals dat gold voor dat tijdstip van
toepassing’. Het schadeveroorzakende besluit is genomen in oktober 2019, dus voor de
inwerkingtreding van titel 4.5 op 1 januari 2024. NB: de bestuursrechter past de verjaringstermijn van
vijf jaar van art. 3:310 BW analoog toe. (Art. 3:310 BW bepaalt dat de vordering tot schadevergoeding
verjaart na verloop van vijf jaren nadat de benadeelde zowel met de schade als met de daarvoor
aansprakelijke persoon bekend is geworden). Die termijn is in februari 2024 nog niet verstreken.
2. Moet de brief van het college van burgemeester en wethouders uit februari 2024 worden
aangemerkt als een besluit dat vatbaar is voor bezwaar en beroep bij de bestuursrechter? Motiveer
uw antwoord.
Bij nadeel door een appellabel besluit is de bestuursrechter bevoegd. Als het besluit niet appellabel
is, is de bestuursrechter enkel bevoegd voor zover het wettelijke voorschrift voorziet in de
mogelijkheid van nadeelcompensatie. In de overige gevallen treedt de burgerlijke rechter als
restrechter op.
Het hoofdbesluit betreft een avv. Dit is niet appellabel (8:3 Awb). Er volgt ook niet uit de casus dat in
het voorschrift nadeelcompensatie is geregeld. De burgerlijke rechter is hier dus bevoegd en niet de
bestuursrechter.
Goede antwoord:
Een verkeersbesluit is een concretiserende bas (“weg X wordt afgesloten”). Dit is wel appellabel, want
niet van beroep uitgezonderd (7:1 jo. 8:1 Awb) dus niet uitgesloten van beroep tot
nadeelcompensatie.
Het oude recht (voor inwerkingtreding titel 4.5 Awb op 1 januari 2024) is van toepassing. Een
beslissing van een bestuursorgaan op een verzoek om schadevergoeding is volgens de jurisprudentie
een appellabel besluit als de schade wordt veroorzaakt door uitoefening van een publiekrechtelijke
bevoegdheid en die uitoefening geschiedt in een appellabel besluit in de zin van de Awb (uitspraak-
Van Vlodrop). De schade is geleden als gevolg van een verkeersbesluit van het college van
burgemeester en wethouders. Dat is een concretiserend besluit van algemene strekking. Het
toepassingsbereik van een in de wet neergelegde wettelijk regime wordt naar plaats bepaald. Dat is
een besluit dat niet van beroep van de bestuursrechter is uitgezonderd. In het bijzonder niet in art.
8:3 Awb: het gaat hier niet om een algemeen verbindend voorschrift of beleidsregel. Dit betekent dat
beroep bij de bestuursrechter en voorafgaand bezwaar bij het college van burgemeester en
wethouders openstaat tegen de beslissing op de aanvraag van nadeelcompensatie (art. 8:1 jo. art. 7:1
Awb). BSR II, nrs. 962, 1072.
Stel dat de schadeveroorzakende maatregel (verbod snorfietsen en brommers die voor 2011 zijn
gemaakt en een tweetaktmotor hebben) niet in oktober 2019, maar in januari 2024 zou zijn
genomen.
3. Zou de brief van het college van burgemeester en wethouders dan een besluit zijn dat vatbaar is
voor bezwaar en beroep bij de bestuursrechter? Motiveer uw antwoord.
, In dat geval geldt art. 4:126 Awb. Door dit artikel is de rol van de burgerlijke rechter gemarginaliseerd,
want de bestuursrechter is hierdoor bevoegd bij verzoeken om nadeelcompensatie voor schade die
door een bestuursorgaan is veroorzaakt in de rechtmatige uitoefening van zijn publiekrechtelijke
bevoegdheid of taak. Dit is dus meer dan alleen appellabele besluiten, maar ook avv’s en feitelijke
handelingen met een publiekrechtelijke strekking van een bestuursorgaan.
Hier is de bestuursrechter dus wel bevoegd.
Goede antwoord:
Ja, want publiekrechtelijke taak of bevoegdheid, 4:126 Awb. dit is in januari 2024 ingetreden.
Het schadeveroorzakende besluit is genomen na inwerkingtreding van titel 4.5 Awb, dus deze titel is
dan van toepassing.
Artikel 4:126, eerste lid, Awb bepaalt dat het bestuursorgaan de benadeelde desgevraagd een
vergoeding toekent, indien het in de rechtmatige uitoefening van zijn publiekrechtelijke bevoegdheid
of taak schade veroorzaakt die uitgaat boven het normale maatschappelijke risico en die een
benadeelde in vergelijking met anderen onevenredig zwaar treft. Deze bepaling schept een ruime
bevoegdheid van de bestuursrechter om in het kader van een beroep tegen een besluit op aanvraag
kennis te nemen van een verzoek om nadeelcompensatie. Dit verzoek kan verband houden met
schade ontstaan door uitoefening van een publiekrechtelijke taak of bevoegdheid: of het nu gaat om
een appellabel besluit, niet-appellabele besluiten of een feitelijke handelingen in de uitoefening van
een publiekrechtelijke bevoegdheid of taak maakt geen verschil. Hier houdt het verzoek daarmee
verband dus staat beroep bij de bestuursrechter open tegen het besluit op aanvraag van
nadeelcompensatie en voorafgaand bezwaar bij het college van burgemeester en wethouders (art.
8:1 jo. art. 7:1 Awb). BSR II, nrs. 791, 964, 1087
Losse Ditar
Enkele percelen op een militair oefenterrein worden door de Staat verkocht aan Losse Ditar. Losse is
de laatste telg uit een geslacht van vuurwerkmakers. Op de nieuwe locatie is in de wijde omtrek geen
bebouwing te vinden. Losse hoopt als vuurwerkmaker zo nooit meer problemen te krijgen met
veiligheidsvoorschriften.
Losse wordt echter na aankoop van de percelen onaangenaam verrast door een beslissing van het
college van burgemeester en wethouders van de gemeente (in januari 2024) om één van de
toegangswegen tot de voormalige kazerne op het terrein af te sluiten voor alle verkeer. Het
onderhoud is te duur en de weg wordt relatief weinig gebruikt. Door de afsluiting moet hij dagelijks
30 kilometer omrijden. Het besluit tot afsluiting van de weg is een verkeersbesluit dat door
burgemeester en wethouders is genomen op grond van art. 15, eerste lid, jo. art. 18, tweede lid,
aanhef en onder d, Wegenverkeerswet.
Voor vergoeding van als gevolg van dit besluit geleden nadeel is geen specifieke wettelijke of
beleidsregeling vastgesteld.
4. Welke procedures kan Losse onder het huidige recht overwegen om zijn aanspraak op
compensatie van zijn nadeel geldend maken, ervan uitgaande dat het hem er niet om te doen is om
de afsluiting van de weg zelf per sé van tafel te krijgen, maar dat het hem er om gaat dat hem voor
daardoor geleden nadeel compensatie had dienen te worden/dient te worden toegekend?
Het gaat hier om een zelfstandig schadebesluit, want in het hoofdbesluit is niets geregeld over
schadevergoeding. 4:126 Awb is dus van toepassing, want deze is van toepassing op zuivere
nadeelcompensatiebesluiten en buitenwettelijke zuivere schadebesluiten.
Voor de rest weet ik even niet wat hij allemaal kan doen.
Goede antwoord:
Optie 1:
Werkgroep 1 (week 2): Werkcollege Overheid en
aansprakelijkheid 9 april 2024
Exit tweetaktmotor en de maaltijdbezorgdienst is de pineut
Vieze brommers en snorfietsen, met knetterende uitlaten: de gemeente Middenstad heeft er genoeg
van. De stad gaat daarom snorfietsen en brommers die voor 2011 zijn gemaakt en een
tweetaktmotor hebben, verbieden. “Dat soort voertuigen zijn ontzettend irritant en smerig. Dat weet
iedereen die er wel eens achter heeft gestaan op het fietspad,” zegt wethouder Hans Vermeer
(mobiliteit en duurzaamheid). In Middenstad rijden 21.200 snorfietsen (maximaal 25 kilometer per
uur, geen helm) en 15.800 bromfietsen (maximaal 45, met helm, in de stad vaak verplicht op het
fietspad). Daarvan is 40 procent ouder dan 10 jaar en een kwart heeft nog een oude tweetaktmotor
waar benzine vermengd met smeerolie in gaat. ‘Als er een blauwe walm uitkomt, dan is het een
tweetaktmotor,’ verduidelijkt Vermeer. Het gaat hem niet alleen om vermindering van de uitstoot en
stank – oude brommertjes zijn vervuilender dan nieuwe – maar ook om het geknetter van de uitlaat.
Het college van burgemeester stelt bij besluit van 20 oktober 2019 een milieuzone voor de bebouwde
kom van de gehele gemeente in voor tweetakt brom- en snorfietsen die voor 1 januari 2011 op de
markt zijn toegelaten, met ingang van 1 januari 2020.
Dit is een verkeersbesluit op grond van artikel 15 jo. artikel 18, eerste lid, Wegenverkeerswet 1994.
Cecile Biermans is eigenaar van een florerende maaltijdbezorgdienst Praebere cibum de manu. Het
bedrijf is gespecialiseerd in de bezorging van warme maaltijden in stedelijke gebieden. Cecile
overwoog in de zomer van 2018 nog een vloot goedkoper tweedehands tweetaks brom- en
snotfietsen uit 2009 aan te schaffen. Het gerucht wilde echter dat bij de gemeente werd gestudeerd
op een maatregel waarmee gebruik van dergelijke brom- en snorfietsen als vervoermiddel in de
bebouwde zou worden verboden. Als dat zou doorgaan, zou aanschaf niet verstandig zijn. Zij vroeg in
juni 2018 schriftelijk aan de toenmalige wethouder mobiliteit en duurzaamheid, Jorien Molkenboer,
schriftelijk uitleg. Namens het college van burgemeester en wethouders werd bij brief geantwoord
dat geen plannen bestonden voor een dergelijke maatregel.
Gerustgesteld ging Cecile over tot de aanschaf van de genoemde tweetaks brommers en snorfietsen.
In oktober 2019 wordt de gevreesde maatregel door het college toch genomen. Cecile becijfert dat
het bedrijf aanzienlijke schade zal lijden. Het is februari 2024. Zij richt zich tot het college van
burgemeester en wethouders met verzoek om de schade te vergoeden. Dit wordt per ommegaande
post geweigerd waarbij het college van burgemeester slechts vermeldt dat het hier om schade gaat
die als een normale maatschappelijke ontwikkeling kan worden beschouwd waarmee zij rekening had
kunnen houden omdat zij in de lijn der verwachtingen lag.
Ter zake van vergoeding van als gevolg van het verkeersbesluit geleden schade is geen wettelijke
regeling getroffen of een beleidsregel vastgesteld en gepubliceerd. De advocaat van Biermans is niet
helemaal zeker over de te volgen procedure.
De advocaat van Biermans is niet helemaal zeker over de te volgen procedure.
1. Is het oude recht of titel 4.5 Awb van toepassing op de casus?
Het oude recht is van toepassing. Het schadeveroorzakende besluit is voor 2024 genomen en het
oude recht gold tot 2024.
Goede antwoord:
Art. 4 lid 1 Wns
,De bestuursrechter past de verjaringstermijn van 5 jaar uit BW analoog toe en dat is nog niet
verstreken.
Het oude recht is van toepassing. Artikel 4, eerste lid, Wns: “Op schade, veroorzaakt door een besluit
dat werd bekendgemaakt of een handeling die werd verricht voor het tijdstip waarop deze wet voor
dat besluit of die handeling in werking is getreden, blijft het recht zoals dat gold voor dat tijdstip van
toepassing’. Het schadeveroorzakende besluit is genomen in oktober 2019, dus voor de
inwerkingtreding van titel 4.5 op 1 januari 2024. NB: de bestuursrechter past de verjaringstermijn van
vijf jaar van art. 3:310 BW analoog toe. (Art. 3:310 BW bepaalt dat de vordering tot schadevergoeding
verjaart na verloop van vijf jaren nadat de benadeelde zowel met de schade als met de daarvoor
aansprakelijke persoon bekend is geworden). Die termijn is in februari 2024 nog niet verstreken.
2. Moet de brief van het college van burgemeester en wethouders uit februari 2024 worden
aangemerkt als een besluit dat vatbaar is voor bezwaar en beroep bij de bestuursrechter? Motiveer
uw antwoord.
Bij nadeel door een appellabel besluit is de bestuursrechter bevoegd. Als het besluit niet appellabel
is, is de bestuursrechter enkel bevoegd voor zover het wettelijke voorschrift voorziet in de
mogelijkheid van nadeelcompensatie. In de overige gevallen treedt de burgerlijke rechter als
restrechter op.
Het hoofdbesluit betreft een avv. Dit is niet appellabel (8:3 Awb). Er volgt ook niet uit de casus dat in
het voorschrift nadeelcompensatie is geregeld. De burgerlijke rechter is hier dus bevoegd en niet de
bestuursrechter.
Goede antwoord:
Een verkeersbesluit is een concretiserende bas (“weg X wordt afgesloten”). Dit is wel appellabel, want
niet van beroep uitgezonderd (7:1 jo. 8:1 Awb) dus niet uitgesloten van beroep tot
nadeelcompensatie.
Het oude recht (voor inwerkingtreding titel 4.5 Awb op 1 januari 2024) is van toepassing. Een
beslissing van een bestuursorgaan op een verzoek om schadevergoeding is volgens de jurisprudentie
een appellabel besluit als de schade wordt veroorzaakt door uitoefening van een publiekrechtelijke
bevoegdheid en die uitoefening geschiedt in een appellabel besluit in de zin van de Awb (uitspraak-
Van Vlodrop). De schade is geleden als gevolg van een verkeersbesluit van het college van
burgemeester en wethouders. Dat is een concretiserend besluit van algemene strekking. Het
toepassingsbereik van een in de wet neergelegde wettelijk regime wordt naar plaats bepaald. Dat is
een besluit dat niet van beroep van de bestuursrechter is uitgezonderd. In het bijzonder niet in art.
8:3 Awb: het gaat hier niet om een algemeen verbindend voorschrift of beleidsregel. Dit betekent dat
beroep bij de bestuursrechter en voorafgaand bezwaar bij het college van burgemeester en
wethouders openstaat tegen de beslissing op de aanvraag van nadeelcompensatie (art. 8:1 jo. art. 7:1
Awb). BSR II, nrs. 962, 1072.
Stel dat de schadeveroorzakende maatregel (verbod snorfietsen en brommers die voor 2011 zijn
gemaakt en een tweetaktmotor hebben) niet in oktober 2019, maar in januari 2024 zou zijn
genomen.
3. Zou de brief van het college van burgemeester en wethouders dan een besluit zijn dat vatbaar is
voor bezwaar en beroep bij de bestuursrechter? Motiveer uw antwoord.
, In dat geval geldt art. 4:126 Awb. Door dit artikel is de rol van de burgerlijke rechter gemarginaliseerd,
want de bestuursrechter is hierdoor bevoegd bij verzoeken om nadeelcompensatie voor schade die
door een bestuursorgaan is veroorzaakt in de rechtmatige uitoefening van zijn publiekrechtelijke
bevoegdheid of taak. Dit is dus meer dan alleen appellabele besluiten, maar ook avv’s en feitelijke
handelingen met een publiekrechtelijke strekking van een bestuursorgaan.
Hier is de bestuursrechter dus wel bevoegd.
Goede antwoord:
Ja, want publiekrechtelijke taak of bevoegdheid, 4:126 Awb. dit is in januari 2024 ingetreden.
Het schadeveroorzakende besluit is genomen na inwerkingtreding van titel 4.5 Awb, dus deze titel is
dan van toepassing.
Artikel 4:126, eerste lid, Awb bepaalt dat het bestuursorgaan de benadeelde desgevraagd een
vergoeding toekent, indien het in de rechtmatige uitoefening van zijn publiekrechtelijke bevoegdheid
of taak schade veroorzaakt die uitgaat boven het normale maatschappelijke risico en die een
benadeelde in vergelijking met anderen onevenredig zwaar treft. Deze bepaling schept een ruime
bevoegdheid van de bestuursrechter om in het kader van een beroep tegen een besluit op aanvraag
kennis te nemen van een verzoek om nadeelcompensatie. Dit verzoek kan verband houden met
schade ontstaan door uitoefening van een publiekrechtelijke taak of bevoegdheid: of het nu gaat om
een appellabel besluit, niet-appellabele besluiten of een feitelijke handelingen in de uitoefening van
een publiekrechtelijke bevoegdheid of taak maakt geen verschil. Hier houdt het verzoek daarmee
verband dus staat beroep bij de bestuursrechter open tegen het besluit op aanvraag van
nadeelcompensatie en voorafgaand bezwaar bij het college van burgemeester en wethouders (art.
8:1 jo. art. 7:1 Awb). BSR II, nrs. 791, 964, 1087
Losse Ditar
Enkele percelen op een militair oefenterrein worden door de Staat verkocht aan Losse Ditar. Losse is
de laatste telg uit een geslacht van vuurwerkmakers. Op de nieuwe locatie is in de wijde omtrek geen
bebouwing te vinden. Losse hoopt als vuurwerkmaker zo nooit meer problemen te krijgen met
veiligheidsvoorschriften.
Losse wordt echter na aankoop van de percelen onaangenaam verrast door een beslissing van het
college van burgemeester en wethouders van de gemeente (in januari 2024) om één van de
toegangswegen tot de voormalige kazerne op het terrein af te sluiten voor alle verkeer. Het
onderhoud is te duur en de weg wordt relatief weinig gebruikt. Door de afsluiting moet hij dagelijks
30 kilometer omrijden. Het besluit tot afsluiting van de weg is een verkeersbesluit dat door
burgemeester en wethouders is genomen op grond van art. 15, eerste lid, jo. art. 18, tweede lid,
aanhef en onder d, Wegenverkeerswet.
Voor vergoeding van als gevolg van dit besluit geleden nadeel is geen specifieke wettelijke of
beleidsregeling vastgesteld.
4. Welke procedures kan Losse onder het huidige recht overwegen om zijn aanspraak op
compensatie van zijn nadeel geldend maken, ervan uitgaande dat het hem er niet om te doen is om
de afsluiting van de weg zelf per sé van tafel te krijgen, maar dat het hem er om gaat dat hem voor
daardoor geleden nadeel compensatie had dienen te worden/dient te worden toegekend?
Het gaat hier om een zelfstandig schadebesluit, want in het hoofdbesluit is niets geregeld over
schadevergoeding. 4:126 Awb is dus van toepassing, want deze is van toepassing op zuivere
nadeelcompensatiebesluiten en buitenwettelijke zuivere schadebesluiten.
Voor de rest weet ik even niet wat hij allemaal kan doen.
Goede antwoord:
Optie 1:
