I. Wettelijk kader
Er zijn verschillende wettelijke kaders waarin risicotaxatie aan bod komt
- Algemeen:
o Wetboek van Strafvordering i.c.m. Besluit slachtoffers strafbare feiten
▪ Het is verplicht om een slachtoffer te toetsen op kwetsbaarheden → de
Individuele Beoordeling
o Wetboek van Strafrecht
- Kindermishandeling:
o Burgerlijk Wetboek
▪ Er zijn algemene regelingen opgenomen, zoals ondertoezichtstelling,
uithuisplaatsing, etc. Dit kan ook toegepast worden bij andere zaken
dan een slachtofferervaring, bijvoorbeeld bij verwaarlozing of ouders
die niet in staat zijn goed voor hun kind te zorgen.
- Huiselijk geweld:
o Wet tijdelijk huisverbod (Wth)
o Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
o Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
- Let op: een verplichting tot het hebben van een meldcode is niet hetzelfde als het
hebben van een meldplicht.
Algemeen
- Individuele beoordeling (IB)
o De risicotaxatie die in het kader van het Besluit slachtoffers strafbare feiten
dient plaatste vinden wordt de ‘individuele beoordeling’ (IB) genoemd. De IB
heeft niet alleen betrekking op het risico op herhaling, maar ook op het risico
op secundaire victimisatie, intimidatie en vergelding.
o Uit het Wetboek van Strafrecht en het Besluit slachtoffers strafbare feiten
- Beschermingsmaatregelen:
o Maatregelen om het proces voor het slachtoffer op een prettige manier te laten
verlopen.
o Uit het Wetboek van Strafrecht en het Besluit slachtoffers strafbare feiten
- Bijzondere voorwaarde
o Uit het Wetboek van Strafrecht
- Maatregel
o Deze maatregel verwijst naar de maatregel die kan worden opgelegd aan de
dader van een strafbaar feit. Ook deze maatregelen kunnen gericht zijn op het
belang van het slachtoffer, zoals het opleggen van een contactverbod.
▪ Verwar dit niet met de beschermingsmaatregelen!
o Uit het Wetboek van Strafrecht
Kindermishandeling
- Maatregelen in Burgerlijk Wetboek:
o Ondertoezichtstelling
o Uithuisplaatsing
o Gezagsbeëindigende maatregelen
o Voorlopige ondertoezichtstelling
o Voorlopige voogdij
o Tijdelijke voogdij
, - Om deze maatregelen op te kunnen leggen is risicotaxatie noodzakelijk. Voor een
uitgebreide bespreking van de verschillende maatregelen wordt verwezen naar het
voorgeschreven hoofdstuk van Mariëlle Bruning.
Huiselijk geweld
- Wet tijdelijk huisverbod:
o Tijdelijk huisverbod (na risicotaxatie) in combinatie met een contactverbod
(10 – 28 dagen)
o Iemand ten aanzien van wie het vermoeden bestaat dat hij/zij huiselijk geweld
pleegt, wordt uit de context gehaald. Het kan ook zijn dat juist het slachtoffer
uit de context wordt gehaald.
o Doel van de wetgever: ingrijpen op het moment dat er nog geen fysiek geweld
is gepleegd.
▪ Het is een soort afkoelingsperiode om tot bezinning te komen, om
daarna het leven weer te hervatten.
▪ Het is dus gericht op primaire preventie.
o Praktijk: wordt vaak gebruikt op het moment dat er wel al geweld is gepleegd.
o Bestuursrechtelijke maatregel (dus verhouding overheid-individu), in plaats
van civielrechtelijke maatregel (dus verhouding tussen twee individuen).
- Burgerlijk Wetboek: huis-, straat- en/of contactverbod
o Secundaire preventie, want je vraagt dit meestal aan als er al iets gebeurd is.
- Wet maatschappelijke ondersteuning: opvang
o Secundaire preventie.
- Primaire preventie = voorkomen eerste slachtofferervaring
- Secundaire preventie = voorkomen herhaling
Let op: Dit plaatje is niet helemaal up-to-date/compleet. Via het strafrecht kunnen ook
bijzondere voorwaarden (in het kader van een voorwaardelijke veroordeling) of een
vrijheidsbeperkende maatregel worden opgelegd die een contact-, locatie- of gebiedsverbod
inhouden. In deze situaties spelt de reclassering een belangrijke rol in de risicotaxatie. Het
Er zijn verschillende wettelijke kaders waarin risicotaxatie aan bod komt
- Algemeen:
o Wetboek van Strafvordering i.c.m. Besluit slachtoffers strafbare feiten
▪ Het is verplicht om een slachtoffer te toetsen op kwetsbaarheden → de
Individuele Beoordeling
o Wetboek van Strafrecht
- Kindermishandeling:
o Burgerlijk Wetboek
▪ Er zijn algemene regelingen opgenomen, zoals ondertoezichtstelling,
uithuisplaatsing, etc. Dit kan ook toegepast worden bij andere zaken
dan een slachtofferervaring, bijvoorbeeld bij verwaarlozing of ouders
die niet in staat zijn goed voor hun kind te zorgen.
- Huiselijk geweld:
o Wet tijdelijk huisverbod (Wth)
o Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
o Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
- Let op: een verplichting tot het hebben van een meldcode is niet hetzelfde als het
hebben van een meldplicht.
Algemeen
- Individuele beoordeling (IB)
o De risicotaxatie die in het kader van het Besluit slachtoffers strafbare feiten
dient plaatste vinden wordt de ‘individuele beoordeling’ (IB) genoemd. De IB
heeft niet alleen betrekking op het risico op herhaling, maar ook op het risico
op secundaire victimisatie, intimidatie en vergelding.
o Uit het Wetboek van Strafrecht en het Besluit slachtoffers strafbare feiten
- Beschermingsmaatregelen:
o Maatregelen om het proces voor het slachtoffer op een prettige manier te laten
verlopen.
o Uit het Wetboek van Strafrecht en het Besluit slachtoffers strafbare feiten
- Bijzondere voorwaarde
o Uit het Wetboek van Strafrecht
- Maatregel
o Deze maatregel verwijst naar de maatregel die kan worden opgelegd aan de
dader van een strafbaar feit. Ook deze maatregelen kunnen gericht zijn op het
belang van het slachtoffer, zoals het opleggen van een contactverbod.
▪ Verwar dit niet met de beschermingsmaatregelen!
o Uit het Wetboek van Strafrecht
Kindermishandeling
- Maatregelen in Burgerlijk Wetboek:
o Ondertoezichtstelling
o Uithuisplaatsing
o Gezagsbeëindigende maatregelen
o Voorlopige ondertoezichtstelling
o Voorlopige voogdij
o Tijdelijke voogdij
, - Om deze maatregelen op te kunnen leggen is risicotaxatie noodzakelijk. Voor een
uitgebreide bespreking van de verschillende maatregelen wordt verwezen naar het
voorgeschreven hoofdstuk van Mariëlle Bruning.
Huiselijk geweld
- Wet tijdelijk huisverbod:
o Tijdelijk huisverbod (na risicotaxatie) in combinatie met een contactverbod
(10 – 28 dagen)
o Iemand ten aanzien van wie het vermoeden bestaat dat hij/zij huiselijk geweld
pleegt, wordt uit de context gehaald. Het kan ook zijn dat juist het slachtoffer
uit de context wordt gehaald.
o Doel van de wetgever: ingrijpen op het moment dat er nog geen fysiek geweld
is gepleegd.
▪ Het is een soort afkoelingsperiode om tot bezinning te komen, om
daarna het leven weer te hervatten.
▪ Het is dus gericht op primaire preventie.
o Praktijk: wordt vaak gebruikt op het moment dat er wel al geweld is gepleegd.
o Bestuursrechtelijke maatregel (dus verhouding overheid-individu), in plaats
van civielrechtelijke maatregel (dus verhouding tussen twee individuen).
- Burgerlijk Wetboek: huis-, straat- en/of contactverbod
o Secundaire preventie, want je vraagt dit meestal aan als er al iets gebeurd is.
- Wet maatschappelijke ondersteuning: opvang
o Secundaire preventie.
- Primaire preventie = voorkomen eerste slachtofferervaring
- Secundaire preventie = voorkomen herhaling
Let op: Dit plaatje is niet helemaal up-to-date/compleet. Via het strafrecht kunnen ook
bijzondere voorwaarden (in het kader van een voorwaardelijke veroordeling) of een
vrijheidsbeperkende maatregel worden opgelegd die een contact-, locatie- of gebiedsverbod
inhouden. In deze situaties spelt de reclassering een belangrijke rol in de risicotaxatie. Het
