A3 – Kortademigheid en
ademhalingsproblemen
Acute dyspnoe
Acuut: klachten ontstaan in minuten tot uren
Chronisch: geleidelijk beloop (>4-8 weken)
Oorzaken van acute dyspnoe:
Respiratoir
o Bronchospasme
o Longembolie
o Pneumothorax
o Lagere luchtweginfectie (pneumonie of bronchitis)
o Bovenste luchtwegobstructie (aspiratie of anafylaxie)
Circulatoir
o Acuut myocardinfarct
o Hartfalen
o Tamponade
o Shock op basis van sepsis of verbloeding
Andere oorzaken
o Anemie
o Metabole acidose (diabetische ketoacidose)
o Acuut nierfalen
o Angstaanval/hyperventilatie
Pneumothorax
Primaire spontante pneumothorax (PSP)
o Aanwezigheid van lucht tussen pleura visceralis en parietalis
o 5-10 per 100.000 per jaar of ca. 750-1500 patiënten in Nederland per jaar
o Risicofactoren: o.a. roken, habitus, weersinvloeden, duiken en viegen
Traumatische pneumothorax
Iatrogene pneumothorax
Secundaire pneumothorax
o Onderliggende (long)aandoening waardoor verhoogde kans op ontstaan van pneumothorax
Astma
Chronische aandoening, wereldwijd 334 miljoen patiënten.
Luxerende factoren:
Aspecifiek
o Rook
o Parfum
o Schoonmaakmiddelen
o Koude lucht
Blootstelling inhalatie-allergenen
, o Huisstofmijt
o Katten, huidschilfers
o Pollen
De basis van de astmabehandeling:
Corticosteroïden
o Ontsteking remmend
o Oraal stootkuur bij exacerbatie
o Per inhalatie: sinds patiënten met astma worden behandeld met inhalatie corticosteroïden is de
mortaliteit aan astma enorm gedaald.
Bèta 2 agonisten: salbumatol ofwel Ventolin
o Meest potente bronchusverwijder op de markt
o Werkt op de bèta 2 adrenoceptor
- Relaxatie gladde spiercel luchtwegen
- Remming bronchusconstrictie
- Toename mucociliaire transport
o Bijwerking: tremor (toxisch effect)
Bij acute exacerbatie astma:
o Op SEH salbutamol plus ipratropium, 4-6 dd maar zo nodig vaker of zelfs continue & O 2
o Indien thuis of vernevelaar niet beschikbaar: 4 inhalaties salbumatol DA 100 mcg m.b.v.
voorzetkamer
o Prednison 30-40 mg
o 5-7 dagen 1x per dag
Mechanismen acute dyspnoe
o Luchtwegvernauwing
- obstructieve luchtflow
o Air trapping
- (dynamische) hyperinflatie
o Afgeplat diafragma
- verminderde ademspierpomp
o Longemfyseem
- gestoorde diffusie capaciteit
o Sputumretentie
Chronische dyspnoe
Vier soorten dyspnoe
Luchthonger
o Ontstaat door rekreceptoren grotere luchtwegen
o Gerelateerd aan chemoreflex activiteit
o Hypercapnie en hypoxemie
o Geremd door longinflatie (rek receptoren)
Gevoel ademarbeid (stijve thoraxwand, hogere luchtwegweerstand, spierzwakte)
o Ontstaat door toename prikkeling motorische schors pyramidebaan cervicale
motorneuronen diafragma
Strak gevoel door bronchospasme
o Wordt veroorzaakt door prikkeling langzaam adapterende receptoren verbonden met glad
ademhalingsproblemen
Acute dyspnoe
Acuut: klachten ontstaan in minuten tot uren
Chronisch: geleidelijk beloop (>4-8 weken)
Oorzaken van acute dyspnoe:
Respiratoir
o Bronchospasme
o Longembolie
o Pneumothorax
o Lagere luchtweginfectie (pneumonie of bronchitis)
o Bovenste luchtwegobstructie (aspiratie of anafylaxie)
Circulatoir
o Acuut myocardinfarct
o Hartfalen
o Tamponade
o Shock op basis van sepsis of verbloeding
Andere oorzaken
o Anemie
o Metabole acidose (diabetische ketoacidose)
o Acuut nierfalen
o Angstaanval/hyperventilatie
Pneumothorax
Primaire spontante pneumothorax (PSP)
o Aanwezigheid van lucht tussen pleura visceralis en parietalis
o 5-10 per 100.000 per jaar of ca. 750-1500 patiënten in Nederland per jaar
o Risicofactoren: o.a. roken, habitus, weersinvloeden, duiken en viegen
Traumatische pneumothorax
Iatrogene pneumothorax
Secundaire pneumothorax
o Onderliggende (long)aandoening waardoor verhoogde kans op ontstaan van pneumothorax
Astma
Chronische aandoening, wereldwijd 334 miljoen patiënten.
Luxerende factoren:
Aspecifiek
o Rook
o Parfum
o Schoonmaakmiddelen
o Koude lucht
Blootstelling inhalatie-allergenen
, o Huisstofmijt
o Katten, huidschilfers
o Pollen
De basis van de astmabehandeling:
Corticosteroïden
o Ontsteking remmend
o Oraal stootkuur bij exacerbatie
o Per inhalatie: sinds patiënten met astma worden behandeld met inhalatie corticosteroïden is de
mortaliteit aan astma enorm gedaald.
Bèta 2 agonisten: salbumatol ofwel Ventolin
o Meest potente bronchusverwijder op de markt
o Werkt op de bèta 2 adrenoceptor
- Relaxatie gladde spiercel luchtwegen
- Remming bronchusconstrictie
- Toename mucociliaire transport
o Bijwerking: tremor (toxisch effect)
Bij acute exacerbatie astma:
o Op SEH salbutamol plus ipratropium, 4-6 dd maar zo nodig vaker of zelfs continue & O 2
o Indien thuis of vernevelaar niet beschikbaar: 4 inhalaties salbumatol DA 100 mcg m.b.v.
voorzetkamer
o Prednison 30-40 mg
o 5-7 dagen 1x per dag
Mechanismen acute dyspnoe
o Luchtwegvernauwing
- obstructieve luchtflow
o Air trapping
- (dynamische) hyperinflatie
o Afgeplat diafragma
- verminderde ademspierpomp
o Longemfyseem
- gestoorde diffusie capaciteit
o Sputumretentie
Chronische dyspnoe
Vier soorten dyspnoe
Luchthonger
o Ontstaat door rekreceptoren grotere luchtwegen
o Gerelateerd aan chemoreflex activiteit
o Hypercapnie en hypoxemie
o Geremd door longinflatie (rek receptoren)
Gevoel ademarbeid (stijve thoraxwand, hogere luchtwegweerstand, spierzwakte)
o Ontstaat door toename prikkeling motorische schors pyramidebaan cervicale
motorneuronen diafragma
Strak gevoel door bronchospasme
o Wordt veroorzaakt door prikkeling langzaam adapterende receptoren verbonden met glad
