Begrippenlijst
1. Zenuwstelsel
Cerebrum
o Wat is het? Het grootste deel van de hersenen, verantwoordelijk
voor hogere functies.
o Functie: Cognitie, bewustzijn, zintuiglijke verwerking, vrijwillige
bewegingen.
o Aanvullend: Verdeeld in lobben (frontaal, pariëtaal, temporaal,
occipitaal).
Frontale kwab (voorhoofdskwab):
o Locatie: Bevindt zich aan de voorkant van de hersenen, net achter
het voorhoofd.
o Functies: Verantwoordelijk voor cognitieve functies zoals planning,
besluitvorming, en probleemoplossing. Het speelt ook een rol in
controle over emoties, motorisch spraakproductie (via het gebied
van Broca), en bewegingen (motorische cortex).
2. Pariëtale kwab (wandbeenkwab):
o Locatie: Bevindt zich achter de frontale kwab, boven in de hersenen.
o Functies: Speelt een rol in het verwerken van sensorische informatie
zoals tastzin, pijn, en temperatuur. Het helpt ook bij het ruimtelijk
inzicht, het herkennen van objecten, en het coördineren van
bewegingen.
3. Temporale kwab (slaapkwab):
o Locatie: Bevindt zich aan de zijkanten van de hersenen, ter hoogte
van de slapen.
o Functies: Belangrijk voor gehoor, sensorisch taalbegrip (via het
gebied van Wernicke), en geheugen. Het helpt ook bij de herkenning
van gezichten en objecten
4. Occipitale kwab (achterhoofdskwab):
o Locatie: Bevindt zich aan de achterkant van de hersenen.
o Functies: Hoofdzakelijk verantwoordelijk voor het verwerken van
visuele informatie, zoals kleur, vorm, en beweging.
Hersenstam
o Wat is het? De basis van de hersenen die verbinding maakt met het
ruggenmerg.
, o Functie: Regulatie van vitale functies zoals hartslag, ademhaling en
slaap-waakcycli.
o Aanvullend: Bestaat uit de middenhersenen, pons (houdt grote en
kleine hersenen aan elkaar) en medulla oblongata (verbind
hersenstam en ruggenmerg)
Cerebellum
o Wat is het? Kleine hersenen onder het cerebrum.
o Functie: Coördinatie van bewegingen, balans en motorisch leren.
o Aanvullend: Belangrijk voor fijne motoriek en proprioceptie.
Ruggenmerg
o Wat is het? Lange, dunne structuur binnen de wervelkolom.
o Functie: Geleidt signalen tussen de hersenen en het lichaam.
o Aanvullend: Bevat reflexbogen voor snelle reacties.
Centrale zenuwstelsel (CZS)
o Wat is het? Bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg.
o Functie: Verwerken van informatie en coördineren van activiteiten.
o Aanvullend: Beschermd door schedel en wervelkolom.
Perifere zenuwstelsel (PZS)
o Wat is het? Alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel.
o Functie: Verbindt het CZS met spieren en organen.
o Aanvullend: Bestaat uit somatische en autonome zenuwen.
Autonoom zenuwstelsel.
o Wat is het? Deel van het PZS dat onwillekeurige functies regelt.
o Sympathisch: Activering van ‘vecht-of-vlucht’-reacties.
o Parasympatisch: Bevordert ‘rust-en-verteer’-reacties.
,Animaal zenuwstelsel
o Wat is het? Zenuwstelsel bewust
o Functie: Regulatie van bewuste acties en activiteiten
Afferente banen
o Wat is het? Zenuwbanen die signalen van het lichaam naar het CZS
geleiden.
o Functie: Zintuiglijke informatieoverdracht.
Efferente banen
o Wat is het? Zenuwbanen die signalen van het CZS naar het lichaam
sturen.
o Functie: Motorische commando's voor spieren en organen.
Neuron
o Wat is het? Zenuwcel.
o Functie: Geleidt elektrische impulsen en communiceert via
synapsen.
o Aanvullend: Bestaat uit cellichaam, dendrieten en axon.
Dendrieten
o Wat is het? Takken van een neuron.
o Functie: Ontvangen signalen van andere neuronen.
Axonen
o Wat is het? Lange uitloper van een neuron.
o Functie: Geleidt actiepotentialen naar andere neuronen of
effectoren.
o Heeft één axon
Myelineschede
o Wat is het? Vetachtige laag rond axonen.
o Functie: Versnelt de geleiding van actiepotentialen.
, o Aanvullend: Geproduceerd door oligodendrocyten (CZS) en
Schwann-cellen (PZS).
Witte stof
o Wat is het? Bevat voornamelijk myelinisering axonen.
o In cerebrum, binnenkant, in ruggenmerg buitenkant
o Functie: Snelle signaaloverdracht tussen hersengebieden. Bevat 3
vezels
o Associatievezels: verbinden verschillende delen binnen één
hemisfeer.
o Commissuurvezels: verbinden de linker- en rechterhersenhelft.
o Projectievezels: verbinden de cortex met andere delen van het
zenuwstelsel.
Grijze stof
o Wat is het? Bevat cellichamen van neuronen met dendrieten
o In cerebrum buitenkant, in ruggenmerg binnenkant
o Functie: Verwerken en integreren van informatie.
Basale ganglia
o Wat is het? Groepen van neuronen diep in de hersenen. Onder
andere de substantia nigra. Behoren tot extrapiramidale systeem
o Functie: Reguleren van bewegingen en motorisch leren.
Actiepotentiaal
o Wat is het? Elektrisch signaal dat langs een neuron reist.
o Functie: Geleidt informatie door het zenuwstelsel.
Synaps
o Wat is het? Koppeling tussen twee neuronen.
o Functie: Overdracht van neurotransmitters van het ene neuron naar
het andere.
1. Zenuwstelsel
Cerebrum
o Wat is het? Het grootste deel van de hersenen, verantwoordelijk
voor hogere functies.
o Functie: Cognitie, bewustzijn, zintuiglijke verwerking, vrijwillige
bewegingen.
o Aanvullend: Verdeeld in lobben (frontaal, pariëtaal, temporaal,
occipitaal).
Frontale kwab (voorhoofdskwab):
o Locatie: Bevindt zich aan de voorkant van de hersenen, net achter
het voorhoofd.
o Functies: Verantwoordelijk voor cognitieve functies zoals planning,
besluitvorming, en probleemoplossing. Het speelt ook een rol in
controle over emoties, motorisch spraakproductie (via het gebied
van Broca), en bewegingen (motorische cortex).
2. Pariëtale kwab (wandbeenkwab):
o Locatie: Bevindt zich achter de frontale kwab, boven in de hersenen.
o Functies: Speelt een rol in het verwerken van sensorische informatie
zoals tastzin, pijn, en temperatuur. Het helpt ook bij het ruimtelijk
inzicht, het herkennen van objecten, en het coördineren van
bewegingen.
3. Temporale kwab (slaapkwab):
o Locatie: Bevindt zich aan de zijkanten van de hersenen, ter hoogte
van de slapen.
o Functies: Belangrijk voor gehoor, sensorisch taalbegrip (via het
gebied van Wernicke), en geheugen. Het helpt ook bij de herkenning
van gezichten en objecten
4. Occipitale kwab (achterhoofdskwab):
o Locatie: Bevindt zich aan de achterkant van de hersenen.
o Functies: Hoofdzakelijk verantwoordelijk voor het verwerken van
visuele informatie, zoals kleur, vorm, en beweging.
Hersenstam
o Wat is het? De basis van de hersenen die verbinding maakt met het
ruggenmerg.
, o Functie: Regulatie van vitale functies zoals hartslag, ademhaling en
slaap-waakcycli.
o Aanvullend: Bestaat uit de middenhersenen, pons (houdt grote en
kleine hersenen aan elkaar) en medulla oblongata (verbind
hersenstam en ruggenmerg)
Cerebellum
o Wat is het? Kleine hersenen onder het cerebrum.
o Functie: Coördinatie van bewegingen, balans en motorisch leren.
o Aanvullend: Belangrijk voor fijne motoriek en proprioceptie.
Ruggenmerg
o Wat is het? Lange, dunne structuur binnen de wervelkolom.
o Functie: Geleidt signalen tussen de hersenen en het lichaam.
o Aanvullend: Bevat reflexbogen voor snelle reacties.
Centrale zenuwstelsel (CZS)
o Wat is het? Bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg.
o Functie: Verwerken van informatie en coördineren van activiteiten.
o Aanvullend: Beschermd door schedel en wervelkolom.
Perifere zenuwstelsel (PZS)
o Wat is het? Alle zenuwen buiten het centrale zenuwstelsel.
o Functie: Verbindt het CZS met spieren en organen.
o Aanvullend: Bestaat uit somatische en autonome zenuwen.
Autonoom zenuwstelsel.
o Wat is het? Deel van het PZS dat onwillekeurige functies regelt.
o Sympathisch: Activering van ‘vecht-of-vlucht’-reacties.
o Parasympatisch: Bevordert ‘rust-en-verteer’-reacties.
,Animaal zenuwstelsel
o Wat is het? Zenuwstelsel bewust
o Functie: Regulatie van bewuste acties en activiteiten
Afferente banen
o Wat is het? Zenuwbanen die signalen van het lichaam naar het CZS
geleiden.
o Functie: Zintuiglijke informatieoverdracht.
Efferente banen
o Wat is het? Zenuwbanen die signalen van het CZS naar het lichaam
sturen.
o Functie: Motorische commando's voor spieren en organen.
Neuron
o Wat is het? Zenuwcel.
o Functie: Geleidt elektrische impulsen en communiceert via
synapsen.
o Aanvullend: Bestaat uit cellichaam, dendrieten en axon.
Dendrieten
o Wat is het? Takken van een neuron.
o Functie: Ontvangen signalen van andere neuronen.
Axonen
o Wat is het? Lange uitloper van een neuron.
o Functie: Geleidt actiepotentialen naar andere neuronen of
effectoren.
o Heeft één axon
Myelineschede
o Wat is het? Vetachtige laag rond axonen.
o Functie: Versnelt de geleiding van actiepotentialen.
, o Aanvullend: Geproduceerd door oligodendrocyten (CZS) en
Schwann-cellen (PZS).
Witte stof
o Wat is het? Bevat voornamelijk myelinisering axonen.
o In cerebrum, binnenkant, in ruggenmerg buitenkant
o Functie: Snelle signaaloverdracht tussen hersengebieden. Bevat 3
vezels
o Associatievezels: verbinden verschillende delen binnen één
hemisfeer.
o Commissuurvezels: verbinden de linker- en rechterhersenhelft.
o Projectievezels: verbinden de cortex met andere delen van het
zenuwstelsel.
Grijze stof
o Wat is het? Bevat cellichamen van neuronen met dendrieten
o In cerebrum buitenkant, in ruggenmerg binnenkant
o Functie: Verwerken en integreren van informatie.
Basale ganglia
o Wat is het? Groepen van neuronen diep in de hersenen. Onder
andere de substantia nigra. Behoren tot extrapiramidale systeem
o Functie: Reguleren van bewegingen en motorisch leren.
Actiepotentiaal
o Wat is het? Elektrisch signaal dat langs een neuron reist.
o Functie: Geleidt informatie door het zenuwstelsel.
Synaps
o Wat is het? Koppeling tussen twee neuronen.
o Functie: Overdracht van neurotransmitters van het ene neuron naar
het andere.
