Biologische psychologie
Hoorcollege 1:
Biologische psychologie = de wetenschappelijke studie van de biologische basis van psyché
en gedrag. Biologische psychologie is niet alleen het gebied van een studie maar ook een
manier van kijken.
Inspectie van de hersenen onthult verschillende deelgebieden. Op het microscopisch
gebied, zien we 2 soorten cellen; neuronen en gliacellen.
Neuronen > die boodschappen overbrengen naar elkaar en naar spieren en klieren, variëren
enorm in grootte, vorm en functies.
Gliacellen > over het algemeen kleiner dan neuronen, hebben veel functies, maar brengen
geen informatie over grote afstanden.
Biologische verklaringen voor gedrag:
- Fysiologische verklaring: Gedrag gerelateerd aan lichamelijke activiteit, als
hersenactiviteit, spieractiviteit ect.
- Ontogenetische verklaring: Beschrijft hoe het gedrag zich kon ontwikkelen (invloed
van genen, voedsel ect) Bijv. Ontwikkeling van impulsinhibitie.
- Evolutionaire ontwikkeling: Gedrag als gevolg van evolutie (wanneer je schrikt of
bang bent, krijg je kippenvel > harige dieren lijken hierdoor imposanter.)
- Functionele verklaring: Het doel van het gedrag.
Het gebruik van dieren in onderzoeken
4 redenen waarom de meeste biologische psychologen dieren bestuderen i.p.v. mensen:
- Onderliggende gedragsmechanismen zijn vergelijkbaar tussen soorten en soms
gemakkelijker te bestuderen bij een niet-menselijke soort.
- We zijn geïnteresseerd in dieren voor hun eigen bestwil.
- Wat we leren over dieren werpt licht op de menselijke evolutie.
- Wettelijke of ethische beperkingen voorkomen bepaalde soorten onderzoek op
mensen.
Oppositie tegen dieren in onderzoeken
- Minimalist: Bepaalde soorten dieren onderzoek tolereren, maar willen dat je het
onderzoek zoveel mogelijk beperkt, afhankelijk van de waarschijnlijke waarde van
het onderzoek.
De wettelijke norm benadrukt ‘De 3 V- of Rs’: (reduction) Vermindering van het
aantal dieren gebruik, als mogelijk andere (replacement) vervangers voor dieren
gebruiken, (refinement) verfijning: het aanpassen van onderzoeken om pijn en
ongemak te verminderen bij de dieren.
- Abolitionisten: Beweren dat alle dieren dezelfde rechten hebben als mensen. Ze
beschouwen bijv. het doden van een dier als, moord. Een dier in een kooi houden is
naar hun mening bijv. slavernij.
,Ontgenetisch of evolutionair gedrag verklaren:
Ontgenetisch = Hoe kon gedrag zich ontwikkelen, bijvoorbeeld door geten, voeding en
ervaring. Op individueel niveau
Evolutionair = Gedrag door ontwikkeling van een soort. Hoe ontwikkelt gedrag zich in een
soort, door generaties heen. Manieren van praten ect.
Mind-body issue: Werken lichaam en bewustzijn samen of staan ze los van elkaar?
Het centrale zenuwstelsel zijn de hersenen (<Om de nieuwe dingen te processen) EN
ruggenmerg (< Hier vinden de reflexen plaats, meestal op situaties die je eerder hebt
meegemaakt).
Hierin werken 2 verschillende soorten cellen: neuronen (= zenuwcel <Informatie- of
prikkeloverdracht) en Gila cellen (<diverse ondersteunende functies).
Hoorcollege 2:
Neuronen:
Santiago Ramon Y Cajal tekende als eerste een neuron.
Het zijn cellen die gespecialiseerd zijn in het overbrengen van informatie naar andere
zenuwcellen maar ook naar spiercellen en kliercellen.
In tegenstelling tot andere lichaamscellen hebben neuronen lange vertakkingen. Alle
neuronen omvatten een cellichaam: Soma. De meeste hebben ook dendrieten, een axon, en
synaptische uiteinden.
- Dendrieten zorgen voor input > ontvangen informatie, hier komt de info binnen
- Axon verzorgt output > geeft via de dendrieten en het cellichaam, informatie door
aan andere neuronen
- Putten energie uit glucose
- Soma = cellichaam
, Soorten neuronen:
Motorische neuronen: Van centrale zenuwstelsel naar spieren en klieren. Efferent > Van
hersen- en beenmergstructuur af, dus naar spieren ect.
Sensorische neuronen: Is aan een uiteinde gespecialiseerd om zeer gevoelig te zijn voor een
bepaald type stimulatie, zoals licht, geluid of aanraking. Van zintuigen > centrale
zenuwstelsel. Van de zintuigen naar het centrale zenuwstelsel. Afferent > naar hersen- en
beenmergstructuur toe.
Interneuronen: In en output vanuit andere neuronen.
Een neuron kan veel verschillende vormen hebben.
- Neuronen in de kleine hersenen, integreren informatie uit andere neuronen: veel
dendrieten.
- Neuronen in de retina krijgen input van weinig zintuigcellen: weinig dendrieten.
- Neuronen veranderen de dendrieten voortdurend door te leren en zich aan te
passen.
Gliacellen: ondersteunende cellen >! De verschillende gliacellen hoef je niet te kennen
voor de toets! Functies van de gliacellen wel kennen!
Glia cellen, andere componenten van het zenuwstelsel, vervullen veel functies. Er zijn meer
gliacellen dan neuronen in de hersenschors, maar er zijn meer neuronen dan glia in
verschillende andere hersengebieden.
- Astrocyten: hebben als functie, helemaal gericht op de neurotransmitters >
neurotransmitters opnemen en afgeven, verteren van afvalproducten.
Neurotransmitters onderhouden.
- Microgila: hebben als functie > verteren van afvalproducten en virussen.
- Oligo dendro cytes en cellen van Schwann: hebben als functie > voeden en isoleren
van axonen en dendrieten.
- Rediale gila en celle van Schwann: hebben als functie > ontwikkelen en herstellen
van axonen en dendrieten. Axonen en dendrieten onderhoud.
Hoorcollege 1:
Biologische psychologie = de wetenschappelijke studie van de biologische basis van psyché
en gedrag. Biologische psychologie is niet alleen het gebied van een studie maar ook een
manier van kijken.
Inspectie van de hersenen onthult verschillende deelgebieden. Op het microscopisch
gebied, zien we 2 soorten cellen; neuronen en gliacellen.
Neuronen > die boodschappen overbrengen naar elkaar en naar spieren en klieren, variëren
enorm in grootte, vorm en functies.
Gliacellen > over het algemeen kleiner dan neuronen, hebben veel functies, maar brengen
geen informatie over grote afstanden.
Biologische verklaringen voor gedrag:
- Fysiologische verklaring: Gedrag gerelateerd aan lichamelijke activiteit, als
hersenactiviteit, spieractiviteit ect.
- Ontogenetische verklaring: Beschrijft hoe het gedrag zich kon ontwikkelen (invloed
van genen, voedsel ect) Bijv. Ontwikkeling van impulsinhibitie.
- Evolutionaire ontwikkeling: Gedrag als gevolg van evolutie (wanneer je schrikt of
bang bent, krijg je kippenvel > harige dieren lijken hierdoor imposanter.)
- Functionele verklaring: Het doel van het gedrag.
Het gebruik van dieren in onderzoeken
4 redenen waarom de meeste biologische psychologen dieren bestuderen i.p.v. mensen:
- Onderliggende gedragsmechanismen zijn vergelijkbaar tussen soorten en soms
gemakkelijker te bestuderen bij een niet-menselijke soort.
- We zijn geïnteresseerd in dieren voor hun eigen bestwil.
- Wat we leren over dieren werpt licht op de menselijke evolutie.
- Wettelijke of ethische beperkingen voorkomen bepaalde soorten onderzoek op
mensen.
Oppositie tegen dieren in onderzoeken
- Minimalist: Bepaalde soorten dieren onderzoek tolereren, maar willen dat je het
onderzoek zoveel mogelijk beperkt, afhankelijk van de waarschijnlijke waarde van
het onderzoek.
De wettelijke norm benadrukt ‘De 3 V- of Rs’: (reduction) Vermindering van het
aantal dieren gebruik, als mogelijk andere (replacement) vervangers voor dieren
gebruiken, (refinement) verfijning: het aanpassen van onderzoeken om pijn en
ongemak te verminderen bij de dieren.
- Abolitionisten: Beweren dat alle dieren dezelfde rechten hebben als mensen. Ze
beschouwen bijv. het doden van een dier als, moord. Een dier in een kooi houden is
naar hun mening bijv. slavernij.
,Ontgenetisch of evolutionair gedrag verklaren:
Ontgenetisch = Hoe kon gedrag zich ontwikkelen, bijvoorbeeld door geten, voeding en
ervaring. Op individueel niveau
Evolutionair = Gedrag door ontwikkeling van een soort. Hoe ontwikkelt gedrag zich in een
soort, door generaties heen. Manieren van praten ect.
Mind-body issue: Werken lichaam en bewustzijn samen of staan ze los van elkaar?
Het centrale zenuwstelsel zijn de hersenen (<Om de nieuwe dingen te processen) EN
ruggenmerg (< Hier vinden de reflexen plaats, meestal op situaties die je eerder hebt
meegemaakt).
Hierin werken 2 verschillende soorten cellen: neuronen (= zenuwcel <Informatie- of
prikkeloverdracht) en Gila cellen (<diverse ondersteunende functies).
Hoorcollege 2:
Neuronen:
Santiago Ramon Y Cajal tekende als eerste een neuron.
Het zijn cellen die gespecialiseerd zijn in het overbrengen van informatie naar andere
zenuwcellen maar ook naar spiercellen en kliercellen.
In tegenstelling tot andere lichaamscellen hebben neuronen lange vertakkingen. Alle
neuronen omvatten een cellichaam: Soma. De meeste hebben ook dendrieten, een axon, en
synaptische uiteinden.
- Dendrieten zorgen voor input > ontvangen informatie, hier komt de info binnen
- Axon verzorgt output > geeft via de dendrieten en het cellichaam, informatie door
aan andere neuronen
- Putten energie uit glucose
- Soma = cellichaam
, Soorten neuronen:
Motorische neuronen: Van centrale zenuwstelsel naar spieren en klieren. Efferent > Van
hersen- en beenmergstructuur af, dus naar spieren ect.
Sensorische neuronen: Is aan een uiteinde gespecialiseerd om zeer gevoelig te zijn voor een
bepaald type stimulatie, zoals licht, geluid of aanraking. Van zintuigen > centrale
zenuwstelsel. Van de zintuigen naar het centrale zenuwstelsel. Afferent > naar hersen- en
beenmergstructuur toe.
Interneuronen: In en output vanuit andere neuronen.
Een neuron kan veel verschillende vormen hebben.
- Neuronen in de kleine hersenen, integreren informatie uit andere neuronen: veel
dendrieten.
- Neuronen in de retina krijgen input van weinig zintuigcellen: weinig dendrieten.
- Neuronen veranderen de dendrieten voortdurend door te leren en zich aan te
passen.
Gliacellen: ondersteunende cellen >! De verschillende gliacellen hoef je niet te kennen
voor de toets! Functies van de gliacellen wel kennen!
Glia cellen, andere componenten van het zenuwstelsel, vervullen veel functies. Er zijn meer
gliacellen dan neuronen in de hersenschors, maar er zijn meer neuronen dan glia in
verschillende andere hersengebieden.
- Astrocyten: hebben als functie, helemaal gericht op de neurotransmitters >
neurotransmitters opnemen en afgeven, verteren van afvalproducten.
Neurotransmitters onderhouden.
- Microgila: hebben als functie > verteren van afvalproducten en virussen.
- Oligo dendro cytes en cellen van Schwann: hebben als functie > voeden en isoleren
van axonen en dendrieten.
- Rediale gila en celle van Schwann: hebben als functie > ontwikkelen en herstellen
van axonen en dendrieten. Axonen en dendrieten onderhoud.
