Vrije Universiteit, Amsterdam
Premaster Sociologie: Academisch schrijven - werkgroep 1
De invloed van religie, sociaal netwerk,
gezondheid en werkloosheid op de mate
van geluk onder jongeren
4 Februari 2024
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1: Theoretisch kader...................................................................................................6
1.1 Religie................................................................................................................................6
1.2. Sociaal netwerk.................................................................................................................9
1.3. Gezondheid.....................................................................................................................11
1.4 Werkloosheid....................................................................................................................12
Hoofdstuk 2: Methoden.............................................................................................................14
2.1 Populatie en steekproef....................................................................................................14
2.2 Operationalisering............................................................................................................15
2.2.1 Geluk.........................................................................................................................15
2.2.2 Religie.......................................................................................................................15
2.2.3 Sociaal netwerk.........................................................................................................16
2.2.4 Gezondheid...............................................................................................................16
2.2.5 Werkloosheid.............................................................................................................17
2.3 Data-analyse methode......................................................................................................17
Literatuurlijst..............................................................................................................................19
Bijlage 1.....................................................................................................................................25
2
, Inleiding
Volgens een onderzoek van de gemeente Amsterdam (Van der Beek et al., 2023) is het
geluksgevoel bij mensen in Amsterdam-Osdorp het laagst. Dit is vooral het geval bij jongeren
en vrouwen (Sevil, 2023). Ook geld speelt hierbij een rol: de geïnterviewde vrouwen gaven
namelijk aan dat veel mensen in Osdorp niet rondkomen. Jongeren in Amsterdam-Osdorp
geven aan dat zij meerdere problemen zien/ervaren in de wijk, wat een reden zou kunnen zijn
dat zij zich minder gelukkig voelen. Denk hierbij ook aan het achterstallig onderhoud van
woningen en de criminaliteit die aanwezig is op straat. Bovengenoemde zaken zouden ervoor
kunnen zorgen dat mensen minder geluk ervaren. Uit de resultaten van het onderzoek van de
gemeente Amsterdam (Van der Beek et al., 2023) kan men aflezen dat er verschillen zijn in
het geluksgevoel per wijk. In Amsterdam-Osdorp geeft 53% van de mensen aan gelukkig te
zijn. In de Rivierenbuurt is dit een stuk hoger, namelijk 79%. Dit is een aanzienlijk verschil
dat het rapport toekent aan de invloed van verschillende sociaal-maatschappelijke factoren.
Daarom zullen wij onderzoeken waarom sociaal-maatschappelijke factoren een rol spelen bij
het ervaren van geluk.
In dit paper wordt de definitie van Veenhoven aangehouden: “De mate waarin iemand
voldoening schept in het eigen leven als geheel” (Veenhoven, 2006, p. 12). Er wordt
onderzocht in hoeverre de factoren religie, sociaal netwerk, werkloosheid en gezondheid
impact hebben op de mate van geluk. De doelgroep hierbij is afgebakend op jongeren tussen
16-30 jaar in Nederland.
In 2021 toonden jongeren, van alle leeftijdsgroepen, de laagste mate van tevredenheid met
hun leven. Van de 18- tot 25-jarigen gaf 81% aan gelukkig te zijn, een merkbare daling ten
opzichte van 91% in 1997 (CBS, 2022). Deze leeftijdsgroep vertoont de meest uitgesproken
afname in zowel geluk als tevredenheid. Sinds 2019 is er een opvallende neerwaartse trend,
met een aanzienlijke daling in 2020 en 2021 (NJI, 2022).
Daarbij laten de resultaten van HBSC (2021) over welbevinden en mentale gezondheid onder
jongeren een ontwikkeling zien in de richting van meer (mentale) problemen in de afgelopen
twintig jaar.
Naar aanleiding van de bestaande literatuur is de volgende hoofdvraag geformuleerd:
3
Premaster Sociologie: Academisch schrijven - werkgroep 1
De invloed van religie, sociaal netwerk,
gezondheid en werkloosheid op de mate
van geluk onder jongeren
4 Februari 2024
,Inhoudsopgave
Inleiding.......................................................................................................................................3
Hoofdstuk 1: Theoretisch kader...................................................................................................6
1.1 Religie................................................................................................................................6
1.2. Sociaal netwerk.................................................................................................................9
1.3. Gezondheid.....................................................................................................................11
1.4 Werkloosheid....................................................................................................................12
Hoofdstuk 2: Methoden.............................................................................................................14
2.1 Populatie en steekproef....................................................................................................14
2.2 Operationalisering............................................................................................................15
2.2.1 Geluk.........................................................................................................................15
2.2.2 Religie.......................................................................................................................15
2.2.3 Sociaal netwerk.........................................................................................................16
2.2.4 Gezondheid...............................................................................................................16
2.2.5 Werkloosheid.............................................................................................................17
2.3 Data-analyse methode......................................................................................................17
Literatuurlijst..............................................................................................................................19
Bijlage 1.....................................................................................................................................25
2
, Inleiding
Volgens een onderzoek van de gemeente Amsterdam (Van der Beek et al., 2023) is het
geluksgevoel bij mensen in Amsterdam-Osdorp het laagst. Dit is vooral het geval bij jongeren
en vrouwen (Sevil, 2023). Ook geld speelt hierbij een rol: de geïnterviewde vrouwen gaven
namelijk aan dat veel mensen in Osdorp niet rondkomen. Jongeren in Amsterdam-Osdorp
geven aan dat zij meerdere problemen zien/ervaren in de wijk, wat een reden zou kunnen zijn
dat zij zich minder gelukkig voelen. Denk hierbij ook aan het achterstallig onderhoud van
woningen en de criminaliteit die aanwezig is op straat. Bovengenoemde zaken zouden ervoor
kunnen zorgen dat mensen minder geluk ervaren. Uit de resultaten van het onderzoek van de
gemeente Amsterdam (Van der Beek et al., 2023) kan men aflezen dat er verschillen zijn in
het geluksgevoel per wijk. In Amsterdam-Osdorp geeft 53% van de mensen aan gelukkig te
zijn. In de Rivierenbuurt is dit een stuk hoger, namelijk 79%. Dit is een aanzienlijk verschil
dat het rapport toekent aan de invloed van verschillende sociaal-maatschappelijke factoren.
Daarom zullen wij onderzoeken waarom sociaal-maatschappelijke factoren een rol spelen bij
het ervaren van geluk.
In dit paper wordt de definitie van Veenhoven aangehouden: “De mate waarin iemand
voldoening schept in het eigen leven als geheel” (Veenhoven, 2006, p. 12). Er wordt
onderzocht in hoeverre de factoren religie, sociaal netwerk, werkloosheid en gezondheid
impact hebben op de mate van geluk. De doelgroep hierbij is afgebakend op jongeren tussen
16-30 jaar in Nederland.
In 2021 toonden jongeren, van alle leeftijdsgroepen, de laagste mate van tevredenheid met
hun leven. Van de 18- tot 25-jarigen gaf 81% aan gelukkig te zijn, een merkbare daling ten
opzichte van 91% in 1997 (CBS, 2022). Deze leeftijdsgroep vertoont de meest uitgesproken
afname in zowel geluk als tevredenheid. Sinds 2019 is er een opvallende neerwaartse trend,
met een aanzienlijke daling in 2020 en 2021 (NJI, 2022).
Daarbij laten de resultaten van HBSC (2021) over welbevinden en mentale gezondheid onder
jongeren een ontwikkeling zien in de richting van meer (mentale) problemen in de afgelopen
twintig jaar.
Naar aanleiding van de bestaande literatuur is de volgende hoofdvraag geformuleerd:
3
