Samenvatting Blok 1.5 Changing man, probleem 5

Blok 1.5, probleem 5
Leerdoelen:
- Hoe ontwikkelt taal zich bij een kind?
- Welke benaderingen zijn er?
- Welke gebieden in het brein beïnvloeden taal?
- Welke periodes zijn gevoelig voor de ontwikkeling van taal?

Bronnen:
- Shaffer & Kipp, Hoofdtsuk 9

Vijf componenten van taal:
- Klankleer (= fonologie): Dit zijn de basiselementen van geluid, ook wel fonemen
genoemd. Deze worden gebruikt in de taal en zijn de regels voor het combineren van
deze geluiden. Elke taal gebruikt slechts een deel van deze geluiden en geen een taal
heeft dezelfde fonemen.

 Kinderen moeten leren om de klanken van hun moedertaal te onderscheiden, te
produceren en te combineren.

- Morfologie: De regels die de vorming van betekenisvolle woorden en geluiden
regelen. De regels die betekenisvolle woorden relateren aan geluid.

- Semantiek: Gaat over de betekenis van woorden en zinnen.
o De kleinste betekenisvolle onderdelen zijn morfemen. Er zijn twee
verschillende soorten.
 Vrije morfemen: Deze kunnen alleen staan als woord (vb. Hond).
 Gebonden morfemen: Deze kunnen niet alleen staan, maar ze
veranderen van betekenis wanneer ze aan vrije morfemen worden
gekoppeld (vb. De gebonden morfeem -s aan het woord dog
toevoegen, zorgt ervoor dat de spreker het over meerdere woorden
heeft).

- Syntax (= zinsbouw): Regels over hoe woorden gecombineerd moeten worden om
betekenisvolle zinnen te vormen.

- Pragmatiek: Kennis over hoe taal gebruikt moet worden om effectief te
communiceren. Taal aanpassen aan situatie om doel te bereiken.
o Sociolinguistic knowledge: cultureel specifieke regels die bepalen hoe taal
gebruikt zou moeten worden in een bepaalde sociale context.

Theorieën over taalontwikkeling:

Het leer (of empirisch) perspectief:
In deze theorie gaat men ervan uit dat kinderen taal leren door middel van imitatie en
beloning.

, - Skinner gaat ervan uit dat kinderen een taal leren doordat ze beloond worden door
hun ouders wanneer ze iets goed zeggen.

- Bandura en Whitehurst & Vasta gaan ervan uit dat kinderen taal leren door het
zorgvuldig luisteren naar de taal van oudere mensen en door dit vervolgens te
imiteren.

Kritiek:
 Kinderen leren grammatica niet door middel van imitatie. Jonge kinderen maken veel
fouten met grammatica, terwijl de ouders dit niet doen. De kinderen nemen dit dus
niet direct over van de ouders.
 Er wordt ook beloond als het grammaticaal niet goed is. Door de ouders wordt vaak
gekeken naar de betekenis van de zin.
 Chomsky gaat ervan uit dat taal veel te complex is om aangeleerd te krijgen door
ouders. Kinderen kunnen zinnen vormen die ze nooit eerder hebben gehoord, dus
daar speelt imitatie geen rol. De kinderen zijn zelf instaat om zinnen te vormen.
 Kinderen leren heel veel woorden in een korte tijd.
 Kinderen zijn niet gevoelig voor correcties.

Het nativistische perspectief:
Volgens dit perspectief zijn mensen biologisch geprogrammeerd om taal te verwerven.
Chomsky is begonnen met dit perspectief op taal. Hij beweert dat taal veel te complex is om
door ouders aangeleerd te worden.

Chomsky gaat ervan uit dat de mens is uitgerust met een language acquisition device (LAD).
Dit is een aangeboren linguïstische processor die wordt geactiveerd bij verbale input en die
een universele grammatica bevat, of kennis van regels die in alle talen voorkomen. Ongeacht
welke taal, kunnen kinderen veel begrijpen van wat zij horen.

Linguistic universal: aangeboren grammatica

Slobin is een andere nativist met vergelijkbare gedachten. Hij gelooft niet dat kinderen
beschikken over aangeboren kennis van taal (LAD), maar hij gelooft dat kinderen beschikken
over language-making capacity (LMC). Dit zijn een aantal cognitieve en perceptuele
vaardigheden die erg gespecialiseerd zijn in het leren van taal.

Deze aangeboren mechanismen stellen kinderen vermoedelijk in staat om taalkundige input
te verwerken en de fonologische regelmatigheden, semantische relaties en syntax regels die
bepalen naar welke taal ze luisteren.