Inhoudsopgave
Inleiding ...................................................................................................................................................3
1. Recht ....................................................................................................................................................4
1.1 Juridische kader .............................................................................................................................4
1.1.1 Strafrechtelijk kader ...............................................................................................................4
1.1.2 Civielrechtelijk kader ..............................................................................................................4
1.1.3 Jeugdrecht ..............................................................................................................................4
1.1.4 Dwang in de zorg ....................................................................................................................5
1.2 Absolute- en relatieve bevoegde rechtbank .................................................................................5
1.3 Passende straf en/of maatregel ....................................................................................................5
1.3.1 Valt het tenlastegelegde feit te bewijzen? .............................................................................6
1.3.2 Is het bewezenverklaarde feit strafbaar? ...............................................................................6
1.3.3 Is de dader strafbaar? .............................................................................................................6
1.3.4 Welke straf en/of maatregel zou passend zijn? .....................................................................6
1.4 Wettelijke handelingsmogelijkheden in een crisissituatie ............................................................7
1.4.1 Crisisinterventie ......................................................................................................................7
1.4.2 Verplichte zorg ........................................................................................................................7
1.4.3 Tijdelijk huisverbod (TVH) .......................................................................................................7
1.5 Informatie delen met betrokkenen ...............................................................................................8
2. Psychopathologie en criminologie .......................................................................................................9
2.1 De totstandkoming van risicovol en/of delinquent gedrag ...........................................................9
2.1.1 Psychopathologische kenmerken ...........................................................................................9
2.1.2 Sociologisch perspectief .......................................................................................................10
2.2 Strafrechttheorieën .....................................................................................................................11
2.2.1 Absolute strafrechttheorieën ...............................................................................................11
2.2.2 Relatieve strafrechttheorieën...............................................................................................12
2.3 Preventiemaatregelen .................................................................................................................12
2.3.1 Dadergerichte preventiemaatregelen ..................................................................................12
2.3.2 Slachtoffergerichte preventiemaatregelen ..........................................................................13
2.3.3 Verantwoording van de preventiemaatregelen ...................................................................13
Literatuurlijst .........................................................................................................................................15
Bijlagen...................................................................................................................................................17
Bijlage 1: Casusbeschrijving Job.........................................................................................................17
Bijlage 2: Dadergerichte- en slachtoffergerichte preventiemaatregelen .........................................19
,Inleiding
Dit verslag is onderdeel van de Minor Werken in een Gedwongen Kader.
In dit verslag wordt er vanuit de vakgebieden recht, criminologie en psychopathologie gekeken naar
casus Job.
Job is een 25-jarige jongeman met een lichte verstandelijke beperking die is opgegroeid in een
problematische gezinssituatie met mishandeling en verwaarlozing. Hij heeft moeite met het
controleren van zijn impulsen en vertoont externaliserende gedragsproblemen. Mogelijk heeft hij ook
een persoonlijkheidsstoornis. Daarnaast heeft hij problemen met alcohol- en drugsgebruik. Hij heeft
in het verleden gewelddadig gedrag vertoond en wordt nu verdacht van het mishandelen en
bedreigen van zijn moeder. Bij toenemende stress wordt zijn gedrag agressiever en uit hij suïcidale
gedachten. De volledige casusbeschrijving vindt u in bijlage 1. Het toezicht is geretourneerd, daarom
is men momenteel in afwachting van de beslissing van de rechtbank of het toezicht opgeheven wordt
en er een tenuitvoerlegging van het voorwaardelijke strafdeel (7 maanden) zal volgen.
Hoofdstuk 1 is gericht op Recht. Er zal gekeken worden naar het juridische kader van de casus en de
absolute- en relatieve bevoegde rechtbank. Ook wordt er een passende straf/maatregel voor Job
gegeven en worden de wettelijke handelingsmogelijkheden tijdens een crisissituatie belicht. Het
hoofdstuk wordt afgesloten met de wettelijke grenzen en mogelijkheden ten aanzien van
informatieverstrekking.
Hoofdstuk 2 is gericht op Criminologie en Psychopathologie, waarin een verklaring wordt gegeven
voor de totstandkoming van het risicovolle en/of delinquente gedrag van Job aan de hand van
psychopathologische kenmerken en sociologische invloeden. Ook wordt onderbouwd hoe absolute-
en relatieve strafrechttheorieën van toepassing zijn op de casus. Verder worden
preventiemaatregelen op verschillende niveaus beschreven, met een verantwoording van de keuzes
op basis van victimologie en strafrechttheorieën.
, 1. Recht
1.1 Juridische kader
Binnen het juridische kader van de casus worden relevante wetten, procedures en regels beschreven.
Dit hoofdstuk omvat het strafrechtelijk kader, civielrechtelijk kader, jeugdrecht en dwang in de zorg.
1.1.1 Strafrechtelijk kader
Momenteel wordt Job verdacht van mishandeling en bedreiging van zijn moeder, wat valt onder het
strafrecht.
Mishandeling is als misdrijf vastgesteld in artikel 300 in het wetboek van strafrecht (Sr). Misdrijven zijn
zwaardere delicten zijn die in strijd zijn met fundamentele normen en waarden van de maatschappij,
waaraan Job zich dus schuldig maakt. Deze delicten vallen onder huiselijk geweld, dat volgens art.
1.1.1 lid 1 Wmo gedefinieerd wordt als lichamelijk, geestelijk of seksueel geweld of bedreiging,
gepleegd door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer (Simons, 2020). Hoewel huiselijk
geweld op zichzelf geen strafbaar feit is, zijn de handelingen, zoals mishandeling en bedreiging, wel
strafbaar. Bij mishandeling van een gezinslid kan de straf zelfs worden verzwaard volgens art. 304 lid
1 Sr (Overheid.nl, 2018; Simons, 2020). Job kan dus binnen het strafrechtelijke kader gestraft worden
voor bedreiging en mishandeling van een gezinslid.
Als er geen tenuitvoerlegging van het strafdeel volgt, kan de rechter besluiten dat Job zich moet
houden aan bijzondere voorwaarden, zoals het verplicht volgen van een behandeling (Simons, 2020).
Dit kan voor Job bijvoorbeeld een agressie-regulatietraining zijn.
1.1.2 Civielrechtelijk kader
Als moeder ervoor kiest een kort geding aan te spannen om Job een straat- of contactverbod op te
leggen, valt dit onder het civielrechtelijk kader. Een straat- of contactverbod Job valt namelijk onder
natuurlijk personenrecht, waarbij het verbod de positie van moeder in relatie tot Job bepaalt (Simons,
2020). Momenteel is er in de casus echter nog geen sprake van het civielrechtelijk kader.
1.1.3 Jeugdrecht
Er wordt een beroep gedaan op het jeugdrecht wanneer de verdachte van het delict een minderjarige
is tussen de 12 en 18 jaar (Simons, 2020). Job is 25 jaar, dus het jeugdrecht is in zijn geval niet aan de
orde.
Inleiding ...................................................................................................................................................3
1. Recht ....................................................................................................................................................4
1.1 Juridische kader .............................................................................................................................4
1.1.1 Strafrechtelijk kader ...............................................................................................................4
1.1.2 Civielrechtelijk kader ..............................................................................................................4
1.1.3 Jeugdrecht ..............................................................................................................................4
1.1.4 Dwang in de zorg ....................................................................................................................5
1.2 Absolute- en relatieve bevoegde rechtbank .................................................................................5
1.3 Passende straf en/of maatregel ....................................................................................................5
1.3.1 Valt het tenlastegelegde feit te bewijzen? .............................................................................6
1.3.2 Is het bewezenverklaarde feit strafbaar? ...............................................................................6
1.3.3 Is de dader strafbaar? .............................................................................................................6
1.3.4 Welke straf en/of maatregel zou passend zijn? .....................................................................6
1.4 Wettelijke handelingsmogelijkheden in een crisissituatie ............................................................7
1.4.1 Crisisinterventie ......................................................................................................................7
1.4.2 Verplichte zorg ........................................................................................................................7
1.4.3 Tijdelijk huisverbod (TVH) .......................................................................................................7
1.5 Informatie delen met betrokkenen ...............................................................................................8
2. Psychopathologie en criminologie .......................................................................................................9
2.1 De totstandkoming van risicovol en/of delinquent gedrag ...........................................................9
2.1.1 Psychopathologische kenmerken ...........................................................................................9
2.1.2 Sociologisch perspectief .......................................................................................................10
2.2 Strafrechttheorieën .....................................................................................................................11
2.2.1 Absolute strafrechttheorieën ...............................................................................................11
2.2.2 Relatieve strafrechttheorieën...............................................................................................12
2.3 Preventiemaatregelen .................................................................................................................12
2.3.1 Dadergerichte preventiemaatregelen ..................................................................................12
2.3.2 Slachtoffergerichte preventiemaatregelen ..........................................................................13
2.3.3 Verantwoording van de preventiemaatregelen ...................................................................13
Literatuurlijst .........................................................................................................................................15
Bijlagen...................................................................................................................................................17
Bijlage 1: Casusbeschrijving Job.........................................................................................................17
Bijlage 2: Dadergerichte- en slachtoffergerichte preventiemaatregelen .........................................19
,Inleiding
Dit verslag is onderdeel van de Minor Werken in een Gedwongen Kader.
In dit verslag wordt er vanuit de vakgebieden recht, criminologie en psychopathologie gekeken naar
casus Job.
Job is een 25-jarige jongeman met een lichte verstandelijke beperking die is opgegroeid in een
problematische gezinssituatie met mishandeling en verwaarlozing. Hij heeft moeite met het
controleren van zijn impulsen en vertoont externaliserende gedragsproblemen. Mogelijk heeft hij ook
een persoonlijkheidsstoornis. Daarnaast heeft hij problemen met alcohol- en drugsgebruik. Hij heeft
in het verleden gewelddadig gedrag vertoond en wordt nu verdacht van het mishandelen en
bedreigen van zijn moeder. Bij toenemende stress wordt zijn gedrag agressiever en uit hij suïcidale
gedachten. De volledige casusbeschrijving vindt u in bijlage 1. Het toezicht is geretourneerd, daarom
is men momenteel in afwachting van de beslissing van de rechtbank of het toezicht opgeheven wordt
en er een tenuitvoerlegging van het voorwaardelijke strafdeel (7 maanden) zal volgen.
Hoofdstuk 1 is gericht op Recht. Er zal gekeken worden naar het juridische kader van de casus en de
absolute- en relatieve bevoegde rechtbank. Ook wordt er een passende straf/maatregel voor Job
gegeven en worden de wettelijke handelingsmogelijkheden tijdens een crisissituatie belicht. Het
hoofdstuk wordt afgesloten met de wettelijke grenzen en mogelijkheden ten aanzien van
informatieverstrekking.
Hoofdstuk 2 is gericht op Criminologie en Psychopathologie, waarin een verklaring wordt gegeven
voor de totstandkoming van het risicovolle en/of delinquente gedrag van Job aan de hand van
psychopathologische kenmerken en sociologische invloeden. Ook wordt onderbouwd hoe absolute-
en relatieve strafrechttheorieën van toepassing zijn op de casus. Verder worden
preventiemaatregelen op verschillende niveaus beschreven, met een verantwoording van de keuzes
op basis van victimologie en strafrechttheorieën.
, 1. Recht
1.1 Juridische kader
Binnen het juridische kader van de casus worden relevante wetten, procedures en regels beschreven.
Dit hoofdstuk omvat het strafrechtelijk kader, civielrechtelijk kader, jeugdrecht en dwang in de zorg.
1.1.1 Strafrechtelijk kader
Momenteel wordt Job verdacht van mishandeling en bedreiging van zijn moeder, wat valt onder het
strafrecht.
Mishandeling is als misdrijf vastgesteld in artikel 300 in het wetboek van strafrecht (Sr). Misdrijven zijn
zwaardere delicten zijn die in strijd zijn met fundamentele normen en waarden van de maatschappij,
waaraan Job zich dus schuldig maakt. Deze delicten vallen onder huiselijk geweld, dat volgens art.
1.1.1 lid 1 Wmo gedefinieerd wordt als lichamelijk, geestelijk of seksueel geweld of bedreiging,
gepleegd door iemand uit de huiselijke kring van het slachtoffer (Simons, 2020). Hoewel huiselijk
geweld op zichzelf geen strafbaar feit is, zijn de handelingen, zoals mishandeling en bedreiging, wel
strafbaar. Bij mishandeling van een gezinslid kan de straf zelfs worden verzwaard volgens art. 304 lid
1 Sr (Overheid.nl, 2018; Simons, 2020). Job kan dus binnen het strafrechtelijke kader gestraft worden
voor bedreiging en mishandeling van een gezinslid.
Als er geen tenuitvoerlegging van het strafdeel volgt, kan de rechter besluiten dat Job zich moet
houden aan bijzondere voorwaarden, zoals het verplicht volgen van een behandeling (Simons, 2020).
Dit kan voor Job bijvoorbeeld een agressie-regulatietraining zijn.
1.1.2 Civielrechtelijk kader
Als moeder ervoor kiest een kort geding aan te spannen om Job een straat- of contactverbod op te
leggen, valt dit onder het civielrechtelijk kader. Een straat- of contactverbod Job valt namelijk onder
natuurlijk personenrecht, waarbij het verbod de positie van moeder in relatie tot Job bepaalt (Simons,
2020). Momenteel is er in de casus echter nog geen sprake van het civielrechtelijk kader.
1.1.3 Jeugdrecht
Er wordt een beroep gedaan op het jeugdrecht wanneer de verdachte van het delict een minderjarige
is tussen de 12 en 18 jaar (Simons, 2020). Job is 25 jaar, dus het jeugdrecht is in zijn geval niet aan de
orde.
