Psychische en gedragsproblemen gehandicaptenzorg:
Probleemgedrag:
- Probleemgedrag is gedrag dat storend is voor de zorgvrager en/of zijn omgeving.
- Het probleemgedrag heeft bij verstandelijke beperkten vele uitingsvormen.
- Cultuur, opvoeding, normen en waarden spelen een rol bij het ervaren van
probleemgedrag. Tolerantie heeft hiermee te maken, denk bijvoorbeeld aan
spanningen in het team of vermoeidheid waardoor je je sneller irriteert.
- De visie op mensen met verstandelijke beperkingen draagt hier ook bij, accepteer jij
meer of hanteer je dezelfde regels af bij normale zorgvragers?
- Probleemgedrag heeft een subjectief aspect, ga na of meerderen dit ervaren.
- Mensen met een verstandelijke beperking stellen hun gedrag niet zelf ter discussie.
Het gedrag is vaak echter ook storend voor de zorgvrager zelf. Het storende karakter
van zijn gedrag hangt vaak samen met de gevolgen. Hierbij kun je denken aan de
directe gevolgen zoals het verlies van eigendommen, pijn door zelfverwonding, of
een gevoel van mislukking.
- Ook zijn er gevolgen op langere termijn: probleemgedrag dat blijft voortbestaan kan
op den duur leiden tot een verstoorde relatie met de omgeving. Daardoor mist de
zorgvrager betekenisvolle sociale contacten, heeft hij minder
ontplooiingsmogelijkheden en ervaart hij minder levensvreugde.
Oorzaken van probleemgedrag:
- Biologische factoren;
- Psychologische factoren;
- Sociale factoren.
Dikwijls is er sprake van een wisselwerking bij het ontstaan van het probleemgedrag.
Biologische factoren bij probleemgedrag:
Mensen met een verstandelijke beperking hebben een zekere mate van
hersenbeschadiging. Deze beschadiging kan een aantal beperkingen geven:
- Verminderde controle over emoties;
- Verminderd concentratievermogen en geheugenproblemen;
- Problemen met het verwerken van prikkels;
- Beperkte communicatiemogelijkheden.
Deze beperkingen werken door in het gedrag. Het volgende gedrag kan zich dan voordoen:
- Neiging tot directe behoeftebevrediging;
- Extreme uiting van emoties en erdoor overspoeld raken;
- Concentratieproblemen en een verminderd vermogen om informatie te onthouden;
- Geen weet hebben van verleden en toekomst;
- Problemen met het verwerken van nieuwe situaties: de informatie dringt niet door of
overspoelt de zorgvrager;
- Onverklaarbaar schreeuwen of huilen;
- Aandacht trekken door middel van bepaald gedrag;
- Onvermogen om over zichzelf na te denken;
- Beperkte mogelijkheid om adequaat initiatieven te nemen.
Soms is probleemgedrag het signaal van lichamelijk ongemak. De zorgvrager heeft het
probleemgedrag als het ware nodig.
- Veel mensen met een verstandelijke beperking hebben bijkomende handicaps zoals
doofheid, blindheid, motorische problemen, autisme of epilepsie. Door deze
stoornissen hebben zij het extra moeilijk om zich in de wereld te handhaven.
- Ook medicijnen kunnen invloed hebben op het gedrag van de zorgvrager.
Psychologische factoren:
Probleemgedrag:
- Probleemgedrag is gedrag dat storend is voor de zorgvrager en/of zijn omgeving.
- Het probleemgedrag heeft bij verstandelijke beperkten vele uitingsvormen.
- Cultuur, opvoeding, normen en waarden spelen een rol bij het ervaren van
probleemgedrag. Tolerantie heeft hiermee te maken, denk bijvoorbeeld aan
spanningen in het team of vermoeidheid waardoor je je sneller irriteert.
- De visie op mensen met verstandelijke beperkingen draagt hier ook bij, accepteer jij
meer of hanteer je dezelfde regels af bij normale zorgvragers?
- Probleemgedrag heeft een subjectief aspect, ga na of meerderen dit ervaren.
- Mensen met een verstandelijke beperking stellen hun gedrag niet zelf ter discussie.
Het gedrag is vaak echter ook storend voor de zorgvrager zelf. Het storende karakter
van zijn gedrag hangt vaak samen met de gevolgen. Hierbij kun je denken aan de
directe gevolgen zoals het verlies van eigendommen, pijn door zelfverwonding, of
een gevoel van mislukking.
- Ook zijn er gevolgen op langere termijn: probleemgedrag dat blijft voortbestaan kan
op den duur leiden tot een verstoorde relatie met de omgeving. Daardoor mist de
zorgvrager betekenisvolle sociale contacten, heeft hij minder
ontplooiingsmogelijkheden en ervaart hij minder levensvreugde.
Oorzaken van probleemgedrag:
- Biologische factoren;
- Psychologische factoren;
- Sociale factoren.
Dikwijls is er sprake van een wisselwerking bij het ontstaan van het probleemgedrag.
Biologische factoren bij probleemgedrag:
Mensen met een verstandelijke beperking hebben een zekere mate van
hersenbeschadiging. Deze beschadiging kan een aantal beperkingen geven:
- Verminderde controle over emoties;
- Verminderd concentratievermogen en geheugenproblemen;
- Problemen met het verwerken van prikkels;
- Beperkte communicatiemogelijkheden.
Deze beperkingen werken door in het gedrag. Het volgende gedrag kan zich dan voordoen:
- Neiging tot directe behoeftebevrediging;
- Extreme uiting van emoties en erdoor overspoeld raken;
- Concentratieproblemen en een verminderd vermogen om informatie te onthouden;
- Geen weet hebben van verleden en toekomst;
- Problemen met het verwerken van nieuwe situaties: de informatie dringt niet door of
overspoelt de zorgvrager;
- Onverklaarbaar schreeuwen of huilen;
- Aandacht trekken door middel van bepaald gedrag;
- Onvermogen om over zichzelf na te denken;
- Beperkte mogelijkheid om adequaat initiatieven te nemen.
Soms is probleemgedrag het signaal van lichamelijk ongemak. De zorgvrager heeft het
probleemgedrag als het ware nodig.
- Veel mensen met een verstandelijke beperking hebben bijkomende handicaps zoals
doofheid, blindheid, motorische problemen, autisme of epilepsie. Door deze
stoornissen hebben zij het extra moeilijk om zich in de wereld te handhaven.
- Ook medicijnen kunnen invloed hebben op het gedrag van de zorgvrager.
Psychologische factoren:
