Inhoud
RCA:........................................................................................................................................................1
KFO: Hart- en longpatiënt...................................................................................................................1
CAS 1: Complexe problematiek bij chronische obstructieve longziekte.............................................2
CAS 2: Complexe problematiek bij coronaire hartziekten..................................................................4
WG 1; Extra casus long (zorgmodule coronaire longziekte)...............................................................7
WG 2: Extra casus hart (zorgmodule longaandoening).......................................................................8
Casus complexe longpatiënt (mw Fransen)........................................................................................9
Casus hartproblematiek complex (mw. Cornelissen)........................................................................29
CNA:......................................................................................................................................................47
Casus CVA complex. (Mw. Pinto)......................................................................................................47
Casus M. Parkinson complex. (Mw. Bakker)....................................................................................67
EMB:.....................................................................................................................................................85
Casus syndroom van Down complex (Mw. Verkerk)........................................................................85
MSA....................................................................................................................................................100
Casus post-operatieve revalidatie THP (mw. Van Tol)....................................................................100
Casus discetomie HPN complex. (Mw. van Wijk)............................................................................122
0
,RCA:
KFO: Hart- en longpatiënt.
Tijdens de KFO les in het ziekenhuis waren er twee patiënten aanwezig. De ene patiënt had in het
ziekenhuis gelegen vanwege een hartstilstand en de andere patiënt kwam in het ziekenhuis voor
haar COPD.
De hartpatiënt wat een man van middelbare leeftijd. Hij had op straat een hartaanval gekregen.
Omstandiger hadden toe 112 gebeld, maar waren niet gaan reanimeren. De ambulance kwam toen
pas na twaalf minuten en hebben toe drie schokken toegediend met een AED. Meneer is naar het
ziekenhuis gebracht en heeft daar twaalf dagen in coma gelegen. Toen meneer wakker werd kon
meneer helemaal niks meer en heeft hij alles moeten herleren. Meneer had voor de hartstilstand een
ongezonde leefstijl en werkte 60-70 uur per week. Na de hartstilstand heeft meneer zijn leefstijl
drastisch aangepast en doet nu mee aan marathons. Meneer heeft op het moment nog steeds last
van het balans en het zicht in niet optimaal. Voor de rest doet meneer alles weer en is niet bang dat
het nog een keer gaat gebeuren.
De COPD patiënt was een oudere mevrouw. Mevrouw heeft al sinds vijftien jaar COPD, dat steeds
verder toeneemt en op het moment COPD gold 4. Mevrouw kreeg voor het eerst klachten toen zij
van baan was gewisseld en opeens geen adem meer kon halen. Mevrouw doet nog wel gewoon alles,
maar heeft wel pauzes nodig. Ook gebruikt mevrouw de hele dag door zuurstof. Ze gaat één à twee
keer per week naar de longrevalidatie waar zij oefeningen krijgt. Met name spieroefeningen.
Mevrouw heeft ook veel last van vermoeidheid waardoor het ademen moeilijker gaat. Daarnaast
heeft mevrouw ook veel gerookt. Mevrouw is goed gemotiveerd. Ze staat ook op de
transplantatielijst voor een nieuwe long. Mevrouw is niet heel voorzichtig met zichzelf waardoor ze
nog wel een ribben breekt of kneust, dit is ook in combinatie met de prednison die mevrouw slikt
Vervolgens is er samen met de fysiotherapeut van het ziekenhuis voor beide patiënten gekeken wat
voor onderzoek en behandeling er gedaan kan worden. En mochten sommige bij de hartpatiënt een
inspanningstest afnemen en een stukje behandeling doen.
Mijn ervaring is dat het lastige en complexe patiënten zijn om mee te werken. Er moet op veel
dingen gelet worden. Daarnaast is het ook moeilijk om in te schatten welke kant deze mensen op
gaan in de prognose. Voornamelijk de COPD patiënt was interessant en een nieuwe ervaring. Deze
mensen kom je niet heel vaak tegen en het onderzoek en behandeling zijn ook heel anders.
De dag zelf was een leuke en leerzame dag. Vooral om deze mensen in de praktijk te zien, kan er een
betere inschatting gemaakt worden hoe deze mensen te behandelen. Daarnaast was het ook fijn om
te zien hoe andere fysiotherapeuten met zulke mensen omgaan. Hierdoor leer je weer andere
vaardigheden voor later. Al met al veel geleerd of deze dag. Het zijn fijne lessen om een betere
indrukt te krijgen van patiënten.
1
,CAS 1: Complexe problematiek bij chronische obstructieve
longziekte
Complexe
problematiek bij
een patiënt met
een chronische RCA. CAS. 1
obstructieve
longziekte
Wat zijn chronische obstructieve longziekten?
COPD: een vaste luchtstroombeperking geassocieerd met een abnormale pulmonale en systemische
ontstekingsreactie van de longen op sigarettenrook.
Chronische bronchitis (GOLD II -IV) (vertakkingen luchtpijp blijvend ontstoken)
Longemfyseem (wanden longblaasjes zo beschadigd dat ze niet meer goed werken)
Roken is de belangrijkste risicofactor voor het ontwikkelen van COPD.
Epidemiologie: 2007: 7/1000 in de leeftijdscategorie van 40 -45 jaar & 150/1000 in de leeftijdscategorie
van 80-85 jaar.
COPD komt meer voor bij mensen uit de lagere sociale klasse.
Niet alleen ziekten van de longen, omdat er vaak gepaard gaat met een grote verscheidenheid aan
systemische gevolgen Diabetes Mellitus, obesitas, coronaire ziekten.
Sigarettenrook > ontstekingsreactie > systemische ontsteking, oxidatieve stress
Comorbiditeit en complexiteit
• Top 5 comorbiditeiten
• Hypertensie
• Metabool syndroom en diabetes
• Osteoporose > prednisolon > ernstige COPD (GOLD 4) (NHG standaard COPD)
• Bronchinctasie
• Perifere vaatziekten
Huang, Y.L., Min, J., Li, G.H., Zheng, Y.Q., Wu, L.H., Wang, S.J., … & Mao, B. (2019). The Clinical Study of Comorbidities and Systemic Inflammation in COPD. Sichuan Da
Xue Xue Bao Yi Xue Ban; Journal of Sichuan University, 50(1), 88-108
2
, Comorbiditeiten
5 comorbiditeitsclusters:
1) Minder comorbiditeit; significant minder morbiditeiten in vergelijking met de hele COPD-groep
2) Cardiovasculair; hoogste prevalentie hypertensie, arteriële stijfh
eid en osteoporose. Lagere prevalentie van metabole
kenmerken
3) Metabole; hogere prevalentie van obesitas, hyperglycemie, insulineresistentie, dislipidemie en cardiovasculaire
kenmerken
4) Psychologische; hoogste aantal proefpersonen met angst en depressie
5) Cachectische ; hoogste aantal proefpersonen met ondergewicht en lage spiermassa
Triest, F. J., Franssen, F. M., Reynaert, N., Gaffron , S., Spruit, M. A., Janssen, D. J., ... & Vanfleteren , L. E. (2019). Disease-Specific Comorbidity Clusters in COPD and
Accelerated Aging. Journal of clinical medicine, 8(4), 511.
13 geteste comorbiditeiten:
Obesitas;
Hyperglycemie;
Insulineresistentie;
Dyslipidemie;
Hypertensie;
Arteriële stijfh
eid;
Atherosclerose;
Ondergewicht;
Lage spiermassa;
Osteoporose;
Nierfunctie;
Angst;
Depressie
Literatuur
Fabbri, L. M., Luppi, F., Beghé, B., & Rabe, K. F. (2008). Complex chronic comorbidities of COPD.
European Respiratory Journal, 31(1), 204-212.
Triest, F. J., Franssen, F. M., Reynaert, N., Gaffron , S., Spruit, M. A., Janssen, D. J., ... & Vanfleteren ,
L. E. (2019). Disease-Specific Comorbidity Clusters in COPD and Accelerated Aging. Journal of
clinical medicine, 8(4), 511.
Huang, Y.L., Min, J., Li, G.H., Zheng, Y.Q., Wu, L.H., Wang, S.J., … & Mao, B. (2019). The Clinical
Study of Comorbidities and Systemic Inflammation in COPD. Sichuan Da Xue Xue Bao Yi Xue Ban;
Journal of Sichuan University, 50(1), 88-108
Gosselink, R., Langer, D., Burtin , C., Probst, V., Hendriks, H., Van der Schans, C., . . . Muris, J.
(2008). KNGF richtlijn Chronsich obstructieve longziekten. KNGF richtlijn, 118(4), 1-48.
Snoeck-Stroband, J., Schermer, T., Van Schayck, C., Muris, J., Van der Molen, T., In 't Veen, J., . . .
Tuur, M. (2015). NHG- standaard COPD. NHG standaard, 58(4), 198-211.
3
RCA:........................................................................................................................................................1
KFO: Hart- en longpatiënt...................................................................................................................1
CAS 1: Complexe problematiek bij chronische obstructieve longziekte.............................................2
CAS 2: Complexe problematiek bij coronaire hartziekten..................................................................4
WG 1; Extra casus long (zorgmodule coronaire longziekte)...............................................................7
WG 2: Extra casus hart (zorgmodule longaandoening).......................................................................8
Casus complexe longpatiënt (mw Fransen)........................................................................................9
Casus hartproblematiek complex (mw. Cornelissen)........................................................................29
CNA:......................................................................................................................................................47
Casus CVA complex. (Mw. Pinto)......................................................................................................47
Casus M. Parkinson complex. (Mw. Bakker)....................................................................................67
EMB:.....................................................................................................................................................85
Casus syndroom van Down complex (Mw. Verkerk)........................................................................85
MSA....................................................................................................................................................100
Casus post-operatieve revalidatie THP (mw. Van Tol)....................................................................100
Casus discetomie HPN complex. (Mw. van Wijk)............................................................................122
0
,RCA:
KFO: Hart- en longpatiënt.
Tijdens de KFO les in het ziekenhuis waren er twee patiënten aanwezig. De ene patiënt had in het
ziekenhuis gelegen vanwege een hartstilstand en de andere patiënt kwam in het ziekenhuis voor
haar COPD.
De hartpatiënt wat een man van middelbare leeftijd. Hij had op straat een hartaanval gekregen.
Omstandiger hadden toe 112 gebeld, maar waren niet gaan reanimeren. De ambulance kwam toen
pas na twaalf minuten en hebben toe drie schokken toegediend met een AED. Meneer is naar het
ziekenhuis gebracht en heeft daar twaalf dagen in coma gelegen. Toen meneer wakker werd kon
meneer helemaal niks meer en heeft hij alles moeten herleren. Meneer had voor de hartstilstand een
ongezonde leefstijl en werkte 60-70 uur per week. Na de hartstilstand heeft meneer zijn leefstijl
drastisch aangepast en doet nu mee aan marathons. Meneer heeft op het moment nog steeds last
van het balans en het zicht in niet optimaal. Voor de rest doet meneer alles weer en is niet bang dat
het nog een keer gaat gebeuren.
De COPD patiënt was een oudere mevrouw. Mevrouw heeft al sinds vijftien jaar COPD, dat steeds
verder toeneemt en op het moment COPD gold 4. Mevrouw kreeg voor het eerst klachten toen zij
van baan was gewisseld en opeens geen adem meer kon halen. Mevrouw doet nog wel gewoon alles,
maar heeft wel pauzes nodig. Ook gebruikt mevrouw de hele dag door zuurstof. Ze gaat één à twee
keer per week naar de longrevalidatie waar zij oefeningen krijgt. Met name spieroefeningen.
Mevrouw heeft ook veel last van vermoeidheid waardoor het ademen moeilijker gaat. Daarnaast
heeft mevrouw ook veel gerookt. Mevrouw is goed gemotiveerd. Ze staat ook op de
transplantatielijst voor een nieuwe long. Mevrouw is niet heel voorzichtig met zichzelf waardoor ze
nog wel een ribben breekt of kneust, dit is ook in combinatie met de prednison die mevrouw slikt
Vervolgens is er samen met de fysiotherapeut van het ziekenhuis voor beide patiënten gekeken wat
voor onderzoek en behandeling er gedaan kan worden. En mochten sommige bij de hartpatiënt een
inspanningstest afnemen en een stukje behandeling doen.
Mijn ervaring is dat het lastige en complexe patiënten zijn om mee te werken. Er moet op veel
dingen gelet worden. Daarnaast is het ook moeilijk om in te schatten welke kant deze mensen op
gaan in de prognose. Voornamelijk de COPD patiënt was interessant en een nieuwe ervaring. Deze
mensen kom je niet heel vaak tegen en het onderzoek en behandeling zijn ook heel anders.
De dag zelf was een leuke en leerzame dag. Vooral om deze mensen in de praktijk te zien, kan er een
betere inschatting gemaakt worden hoe deze mensen te behandelen. Daarnaast was het ook fijn om
te zien hoe andere fysiotherapeuten met zulke mensen omgaan. Hierdoor leer je weer andere
vaardigheden voor later. Al met al veel geleerd of deze dag. Het zijn fijne lessen om een betere
indrukt te krijgen van patiënten.
1
,CAS 1: Complexe problematiek bij chronische obstructieve
longziekte
Complexe
problematiek bij
een patiënt met
een chronische RCA. CAS. 1
obstructieve
longziekte
Wat zijn chronische obstructieve longziekten?
COPD: een vaste luchtstroombeperking geassocieerd met een abnormale pulmonale en systemische
ontstekingsreactie van de longen op sigarettenrook.
Chronische bronchitis (GOLD II -IV) (vertakkingen luchtpijp blijvend ontstoken)
Longemfyseem (wanden longblaasjes zo beschadigd dat ze niet meer goed werken)
Roken is de belangrijkste risicofactor voor het ontwikkelen van COPD.
Epidemiologie: 2007: 7/1000 in de leeftijdscategorie van 40 -45 jaar & 150/1000 in de leeftijdscategorie
van 80-85 jaar.
COPD komt meer voor bij mensen uit de lagere sociale klasse.
Niet alleen ziekten van de longen, omdat er vaak gepaard gaat met een grote verscheidenheid aan
systemische gevolgen Diabetes Mellitus, obesitas, coronaire ziekten.
Sigarettenrook > ontstekingsreactie > systemische ontsteking, oxidatieve stress
Comorbiditeit en complexiteit
• Top 5 comorbiditeiten
• Hypertensie
• Metabool syndroom en diabetes
• Osteoporose > prednisolon > ernstige COPD (GOLD 4) (NHG standaard COPD)
• Bronchinctasie
• Perifere vaatziekten
Huang, Y.L., Min, J., Li, G.H., Zheng, Y.Q., Wu, L.H., Wang, S.J., … & Mao, B. (2019). The Clinical Study of Comorbidities and Systemic Inflammation in COPD. Sichuan Da
Xue Xue Bao Yi Xue Ban; Journal of Sichuan University, 50(1), 88-108
2
, Comorbiditeiten
5 comorbiditeitsclusters:
1) Minder comorbiditeit; significant minder morbiditeiten in vergelijking met de hele COPD-groep
2) Cardiovasculair; hoogste prevalentie hypertensie, arteriële stijfh
eid en osteoporose. Lagere prevalentie van metabole
kenmerken
3) Metabole; hogere prevalentie van obesitas, hyperglycemie, insulineresistentie, dislipidemie en cardiovasculaire
kenmerken
4) Psychologische; hoogste aantal proefpersonen met angst en depressie
5) Cachectische ; hoogste aantal proefpersonen met ondergewicht en lage spiermassa
Triest, F. J., Franssen, F. M., Reynaert, N., Gaffron , S., Spruit, M. A., Janssen, D. J., ... & Vanfleteren , L. E. (2019). Disease-Specific Comorbidity Clusters in COPD and
Accelerated Aging. Journal of clinical medicine, 8(4), 511.
13 geteste comorbiditeiten:
Obesitas;
Hyperglycemie;
Insulineresistentie;
Dyslipidemie;
Hypertensie;
Arteriële stijfh
eid;
Atherosclerose;
Ondergewicht;
Lage spiermassa;
Osteoporose;
Nierfunctie;
Angst;
Depressie
Literatuur
Fabbri, L. M., Luppi, F., Beghé, B., & Rabe, K. F. (2008). Complex chronic comorbidities of COPD.
European Respiratory Journal, 31(1), 204-212.
Triest, F. J., Franssen, F. M., Reynaert, N., Gaffron , S., Spruit, M. A., Janssen, D. J., ... & Vanfleteren ,
L. E. (2019). Disease-Specific Comorbidity Clusters in COPD and Accelerated Aging. Journal of
clinical medicine, 8(4), 511.
Huang, Y.L., Min, J., Li, G.H., Zheng, Y.Q., Wu, L.H., Wang, S.J., … & Mao, B. (2019). The Clinical
Study of Comorbidities and Systemic Inflammation in COPD. Sichuan Da Xue Xue Bao Yi Xue Ban;
Journal of Sichuan University, 50(1), 88-108
Gosselink, R., Langer, D., Burtin , C., Probst, V., Hendriks, H., Van der Schans, C., . . . Muris, J.
(2008). KNGF richtlijn Chronsich obstructieve longziekten. KNGF richtlijn, 118(4), 1-48.
Snoeck-Stroband, J., Schermer, T., Van Schayck, C., Muris, J., Van der Molen, T., In 't Veen, J., . . .
Tuur, M. (2015). NHG- standaard COPD. NHG standaard, 58(4), 198-211.
3
