Kleuter tot baby onderzoek –
hoorcolleges
Hoorcollege 1
Observeren op macro (algemeen) en micro (kleine gedragingen) niveau
Waarom onderzoek in de eerste 4 jaar?
- Concept van de baby als persoon: de ontwikkeling van baby’s krijgen steeds meer
aandacht
- Een aantal kernmomenten van de ontwikkeling vinden plaats in de babytijd: bijv.
taalontwikkeling en gehechtheid. De ontwikkeling van een specifieke vaardigheid
moet dan op dat moment gebeuren.
- Snelheid van de ontwikkeling: snelste ontwikkelingsmoment. Als je de
taalontwikkeling als voorbeeld neemt: kind kan in korte tijd heel veel woorden leren.
- Kans om vroeg een probleem te kunnen ontdekken: bijv. autisme of de kwaliteit van
de kind-ouder relatie.
- Kans om vroeg een interventie te kunnen beginnen: bij een afwijkende ontwikkeling
kan een interventie ingezet worden waardoor de ontwikkeling weer beter verloopt
Hoe is de ontwikkeling? Hier zijn verschillende theorieën over:
- Continuüm: volgens sommigen is de ontwikkeling geen continuüm, het gaat meer via
verschillende fasen. Denk aan een rups vlinder
- Andere zeggen juist dat het wel een continuüm is. Het verloopt geleidelijk.
- Je kan ook spreken van een combinatie. Denk aan een rivier die in principe hetzelfde
blijft maar wel allerlei stadia doorloopt.
,Continuïteit zegt iets over een groep
Stabiliteit zegt iets over een individu
Wisselwerking tussen de genen die het kind meekrijgt van de ouders en de eigen kenmerken
van het kind. Het gedrag van de ouders is bepalend. Oftewel: Nature – nurture
wisselwerking
Transactioneel model: welk mechanisme verklaard de interactie tussen factoren van het kind
en de omgeving?
Interactie tussen genetische factoren en omgevingen
Genetische factoren kunnen specifiek zijn (erfelijkheid).
De genetische factoren kunnen een hoog, een gemiddeld of een laag niveau van
ontwikkeling veroorzaken
Daarna is er een “interplay” of een “interactie” tussen genetische factoren en
omgeving factoren.
De omgeving kan een specifieke ontwikkeling:
Bevorderen
Stabiliseren (geen toegevoegde effect)
Afremmen
Onderzoeksdesigns om ontwikkeling in kaart te brengen
Longitudinale studies: dezelfde proefpersonen worden op meerdere momenten
geobserveerd/getest/gemeten
Voordelen: stabiliteit en continuïteit
Nadelen: duur onderzoek (tijd, kosten, risico’s)
Cross-sectionele studies: Bij verschillende groepen (met verschillende leeftijden)
wordt dezelfde vaardigheid gemeten
Voordelen: simpeler onderzoek (risico’s, kosten)
Nadelen: geen individueel verschil of duidelijk ontwikkelingsproces
Microgenetische studies: Dezelfde proefpersonen worden op meerdere momenten
een korte tijd geobserveerd (N= 1)
Voordelen: goed inzicht in de ontwikkelingsprocessen tijdens babytijd
Nadelen: duur onderzoek (kosten, risico’s)
,Kan een onderzoek cross sectioneel en
longitudinaal zijn? ja, bijvoorbeeld een
onderzoek met groepen van verschillende
leeftijden die je langere tijd volgt.
Onthoud de designs goed voor het
tentamen!!
Plaatje: schuine lijn is longitudinaal en
verticale lijn bijv. in 2010 is cross sectioneel
Onderzoekscontext:
- Naturalistisch:
o Nadeel: je kan niet alles controleren
o Voordeel: het is geen vreemde context voor het kind, dit zorgt voor een hoge
ecologische validiteit. Dit is een externe validiteit.
- Experimenteel in het lab:
o Interne validiteit is hier beter. Je meet meer onder dezelfde omstandigheden,
het wordt bij iedereen onder dezelfde omstandigheden afgenomen. Een
effect komt door een verandering die jij hebt aangebracht.
Type studie
- Case studies: studie over een enkel kind.
- Quasi experimentele studies: groep proefpersonen maar die worden niet random
toegewezen aan een bepaalde conditie. Ze zijn geselecteerd op basis van bepaalde
kenmerken. Niet causale relatie.
- Experimentele studie: proefpersonen worden random toegewezen aan een conditie.
Er is sprake van manipulatie van de onafhankelijke variabele(n) en totale controle
over de afhankelijke variabelen. Hiermee kan je wel een causale relatie aantonen.
Een – staat
voor nadelen
+ en – staat
voor voor- en
nadelen.
+ voornamelijk
voordelen
Observeren van het gedrag
- State event: het begin en het eind van een specifieke gebeurtenis of gedrag coderen
je kijkt naar hoe lang iets gebeurd
- Point gedrag: het optreden van een specifieke gebeurtenis of gedrag coderen je
kijkt naar hoe vaak het gebeurd
, - Nesting: het optreden/de aanwezigheid van een bepaald gedrag binnen een
specifieke tijd coderen (bijv. elke minuut) zegt iets over interactie, bijv. hoe vaak
gebeurd het dat de moeder lacht en het kind ook
- Synchronie: zegt iets over wat er voorafgaat aan een bepaalde interactie of bepaald
gedrag
- Intensiteit of rating: het gedrag met een schaal coderen niet alleen maar of iets
gebeurd, maar ook hoe intensief het is
hoorcolleges
Hoorcollege 1
Observeren op macro (algemeen) en micro (kleine gedragingen) niveau
Waarom onderzoek in de eerste 4 jaar?
- Concept van de baby als persoon: de ontwikkeling van baby’s krijgen steeds meer
aandacht
- Een aantal kernmomenten van de ontwikkeling vinden plaats in de babytijd: bijv.
taalontwikkeling en gehechtheid. De ontwikkeling van een specifieke vaardigheid
moet dan op dat moment gebeuren.
- Snelheid van de ontwikkeling: snelste ontwikkelingsmoment. Als je de
taalontwikkeling als voorbeeld neemt: kind kan in korte tijd heel veel woorden leren.
- Kans om vroeg een probleem te kunnen ontdekken: bijv. autisme of de kwaliteit van
de kind-ouder relatie.
- Kans om vroeg een interventie te kunnen beginnen: bij een afwijkende ontwikkeling
kan een interventie ingezet worden waardoor de ontwikkeling weer beter verloopt
Hoe is de ontwikkeling? Hier zijn verschillende theorieën over:
- Continuüm: volgens sommigen is de ontwikkeling geen continuüm, het gaat meer via
verschillende fasen. Denk aan een rups vlinder
- Andere zeggen juist dat het wel een continuüm is. Het verloopt geleidelijk.
- Je kan ook spreken van een combinatie. Denk aan een rivier die in principe hetzelfde
blijft maar wel allerlei stadia doorloopt.
,Continuïteit zegt iets over een groep
Stabiliteit zegt iets over een individu
Wisselwerking tussen de genen die het kind meekrijgt van de ouders en de eigen kenmerken
van het kind. Het gedrag van de ouders is bepalend. Oftewel: Nature – nurture
wisselwerking
Transactioneel model: welk mechanisme verklaard de interactie tussen factoren van het kind
en de omgeving?
Interactie tussen genetische factoren en omgevingen
Genetische factoren kunnen specifiek zijn (erfelijkheid).
De genetische factoren kunnen een hoog, een gemiddeld of een laag niveau van
ontwikkeling veroorzaken
Daarna is er een “interplay” of een “interactie” tussen genetische factoren en
omgeving factoren.
De omgeving kan een specifieke ontwikkeling:
Bevorderen
Stabiliseren (geen toegevoegde effect)
Afremmen
Onderzoeksdesigns om ontwikkeling in kaart te brengen
Longitudinale studies: dezelfde proefpersonen worden op meerdere momenten
geobserveerd/getest/gemeten
Voordelen: stabiliteit en continuïteit
Nadelen: duur onderzoek (tijd, kosten, risico’s)
Cross-sectionele studies: Bij verschillende groepen (met verschillende leeftijden)
wordt dezelfde vaardigheid gemeten
Voordelen: simpeler onderzoek (risico’s, kosten)
Nadelen: geen individueel verschil of duidelijk ontwikkelingsproces
Microgenetische studies: Dezelfde proefpersonen worden op meerdere momenten
een korte tijd geobserveerd (N= 1)
Voordelen: goed inzicht in de ontwikkelingsprocessen tijdens babytijd
Nadelen: duur onderzoek (kosten, risico’s)
,Kan een onderzoek cross sectioneel en
longitudinaal zijn? ja, bijvoorbeeld een
onderzoek met groepen van verschillende
leeftijden die je langere tijd volgt.
Onthoud de designs goed voor het
tentamen!!
Plaatje: schuine lijn is longitudinaal en
verticale lijn bijv. in 2010 is cross sectioneel
Onderzoekscontext:
- Naturalistisch:
o Nadeel: je kan niet alles controleren
o Voordeel: het is geen vreemde context voor het kind, dit zorgt voor een hoge
ecologische validiteit. Dit is een externe validiteit.
- Experimenteel in het lab:
o Interne validiteit is hier beter. Je meet meer onder dezelfde omstandigheden,
het wordt bij iedereen onder dezelfde omstandigheden afgenomen. Een
effect komt door een verandering die jij hebt aangebracht.
Type studie
- Case studies: studie over een enkel kind.
- Quasi experimentele studies: groep proefpersonen maar die worden niet random
toegewezen aan een bepaalde conditie. Ze zijn geselecteerd op basis van bepaalde
kenmerken. Niet causale relatie.
- Experimentele studie: proefpersonen worden random toegewezen aan een conditie.
Er is sprake van manipulatie van de onafhankelijke variabele(n) en totale controle
over de afhankelijke variabelen. Hiermee kan je wel een causale relatie aantonen.
Een – staat
voor nadelen
+ en – staat
voor voor- en
nadelen.
+ voornamelijk
voordelen
Observeren van het gedrag
- State event: het begin en het eind van een specifieke gebeurtenis of gedrag coderen
je kijkt naar hoe lang iets gebeurd
- Point gedrag: het optreden van een specifieke gebeurtenis of gedrag coderen je
kijkt naar hoe vaak het gebeurd
, - Nesting: het optreden/de aanwezigheid van een bepaald gedrag binnen een
specifieke tijd coderen (bijv. elke minuut) zegt iets over interactie, bijv. hoe vaak
gebeurd het dat de moeder lacht en het kind ook
- Synchronie: zegt iets over wat er voorafgaat aan een bepaalde interactie of bepaald
gedrag
- Intensiteit of rating: het gedrag met een schaal coderen niet alleen maar of iets
gebeurd, maar ook hoe intensief het is
